Klikzink
Een boerenschuur staat er niet voor de sier. Er staat vee onder, er ligt voer in opgeslagen, machines staan er droog en de oogst moet erin kunnen zodra die binnenkomt. Dat gebruik bepaalt hoe wij naar het dak kijken, en het is de reden dat een boerenschuur op deze site een eigen plek heeft en niet gewoon meeloopt onder loodsen of bedrijfshallen in het algemeen.
Het eerste verschil is de tijdsdruk. Bij een kantoorpand of een woonhuis kan een dakvervanging een paar weken duren zonder dat iemand daar last van heeft. Bij een schuur ligt dat anders. Het vee moet ergens staan, de oogst moet ergens droog blijven, en een aannemer die drie weken nodig heeft voor het dak eraf en erop, moet dat plannen tussen twee bedrijfsprocessen die niet stilgelegd kunnen worden. Wij leveren de platen op maat, op de millimeter, juist omdat dat de bouwtijd op de schuur zelf verkort: er wordt niet gepast en gezaagd, de baan past en ligt.
Het tweede verschil is wat er vaak al op het dak ligt. Schuren van een bepaalde leeftijd zijn regelmatig gedekt met golfplaten die asbest bevatten. Dat betekent dat er niet zomaar een dakdekker op het dak klimt om de oude platen eraf te trekken en de nieuwe erop te leggen. Er moet gesaneerd worden, met een eigen vergunning, een eigen planning en een eigen aannemer die daarin gespecialiseerd is. Die sanering bepaalt wanneer het nieuwe dak erop kan, niet de dakdekker en niet de agenda van het bedrijf. Wie hiermee te maken heeft, leest op deze site de pagina over asbestsanering bij een boerenschuur; die gaat specifiek over de volgorde van saneren en dekken.
Het derde verschil is de vorm van het gebouw en wat daarmee kan. De meeste schuren hebben een simpel zadeldak of een lessenaarsdak: één of twee rechte vlakken, zonder de dakkapellen, hoeken en aansluitingen van een woonhuis. Dat maakt de baanindeling in principe eenvoudig, maar het maakt fouten ook meteen zichtbaar. Op een groot, vlak dakvlak valt elke oneffenheid en elke verspringing in de fels op, juist omdat er niets anders is om de blik af te leiden. Voor wie precies wil weten hoe de banen op zo'n dakvlak het beste lopen, staan er op deze site apart pagina's over de baanindeling op een zadeldak en op een lessenaarsdak.
Gewicht en windbelasting spelen bij een schuur ook een andere rol dan bij een gewoon gebouw. Een lege loods is licht, maar een schuur met een volle hooizolder of een dichte stalling is dat niet, en de constructie is daar vaak op berekend uit een tijd dat er nog geen rekening werd gehouden met zonnepanelen op het dak. Felsplaten wegen ongeveer 5 kilo per vierkante meter, wat op de meeste bestaande gordingen geen probleem geeft, maar bij twijfel is het de constructeur die dat beoordeelt, niet de dakdekker. Wie zonnepanelen op de schuur wil, vindt op deze site een pagina over het bevestigen van panelen op felsplaten zonder gaten in de plaat te maken.
Een ander punt waar een schuur van afwijkt: het binnenklimaat. In een stal hangt vocht, ammoniak en soms fijnstof in een concentratie die je in een kantoor of woonhuis niet tegenkomt. Dat vocht condenseert tegen de onderkant van het dak als er geen tegenmaatregel is, en dat proces tast een dakplaat sneller aan dan regen van buiten dat doet. De zink-coating van 275 gram per vierkante meter aan beide zijden en de coating van 50 micrometer daarboven is bedoeld om weersinvloeden van buiten te weerstaan; wat er aan de binnenkant gebeurt, is een zaak van ventilatie en eventueel een dampremmende laag onder de plaat. Bij een schuur met intensieve veehouderij is dat een gesprek waard voordat de platen besteld worden, niet erna.
De keuze voor het type dakbedekking is bij een schuur ook een andere afweging dan bij een huis. Bij een woning telt uitstraling vaak zwaarder dan bij een bedrijfsgebouw, waar de kostprijs per vierkante meter en de levensduur de doorslag geven. Golfplaten, sandwichpanelen, bitumen en EPDM zijn allemaal opties die op een schuur voorkomen, en elk heeft een reden om wel of niet gekozen te worden bij een gebouw dat blijft draaien. Deze site heeft voor elk van die vergelijkingen een eigen pagina, met golfplaat, met sandwichpanelen, met bitumen en met EPDM, en ook met het rieten dak dat op sommige oudere schuren nog ligt en op een gegeven moment vervangen moet worden.
Dan is er de vraag of het oude dak weg moet, of dat de nieuwe platen erover heen kunnen. Bij pannen kan dat in bepaalde gevallen, en die afweging staat op de pagina over felsplaten over bestaande dakpannen. Bij golfplaten met asbest ligt dat anders: daar geldt de saneringsplicht, en overbouwen is dan geen sluiproute om die te vermijden.
Wat een schuur verder onderscheidt van een gewoon gebouw, is de schaal. Een dakvlak van dertig of veertig meter lang is bij een schuur eerder de regel dan de uitzondering, en daar komt de lengte waarin wij de platen kunnen walsen tot zijn recht: platen tot 8000 millimeter betekenen minder overlappen op een lang dakvlak, en minder overlappen betekent minder plekken waar een lek kan ontstaan. Bij een dakvlak van die lengte telt dat net iets zwaarder dan bij een garage van zes meter breed.
Ook bij nieuwbouw is de schuur een geval apart. Een nieuwe schuur wordt vaak gebouwd naast een oude die intussen gewoon in gebruik blijft: het vee moet door, de levering van voer gaat door, en de bouw moet daar omheen plannen. Op deze site staat een pagina specifiek over nieuwbouw van een boerenschuur met platen op maat, voor wie in die situatie zit.
En dan is er nog de gewone tegenslag: storm die het dak van de schuur tilt, midden in het seizoen, met vee onder een gat in het dak. Daarvoor staat er een pagina over stormschade aan een boerenschuurdak en de volgorde van herstellen die daarbij hoort.
Waar wilt u nu meer over weten? Als het gaat om de sanering van asbest, de baanindeling op uw dakvorm, de keuze tussen materialen, of een van de andere situaties hierboven, dan vindt u op deze site de pagina die daar specifiek op ingaat. Weet u nog niet goed in welke situatie u zit, dan kunt u ook rechtstreeks contact opnemen; wij denken op tekening mee, zonder dat dat u iets kost.