Een dak of gevel bestaat voor het grootste deel uit vlakke banen, maar de details bepalen of het werk goed blijft functioneren. Nokken, kilgoten, hoekkepers, dakvoeten, aansluitingen op gevels, doorvoeren voor schoorstenen en leidingen, dakramen en dakkapellen: elk van die overgangen moet waterdicht zijn en tegelijk mee kunnen bewegen met het materiaal. Met klikfels zijn vrijwel alle details te maken die van oudsher in traditioneel zink werden opgelost. Wij hebben ze uitgewerkt in drie sets, per toepassing: dak, gevel horizontaal en gevel verticaal.
Waarom we per toepassing werken
Een nokdetail op een dak met een helling van twintig graden vraagt om een andere aanpak dan een aansluiting op een verticaal gevelvlak. Bij een dak speelt de hellingshoek een rol in hoe water wordt afgevoerd en hoe de fels aansluit op de nok. Bij een gevel, horizontaal of verticaal gemonteerd, ligt de nadruk meer op de aansluiting met kozijnen, luifels en de overgang naar het dak. Daarom hebben we niet één set details gemaakt die voor alles moet dienen, maar drie sets die aansluiten op de situatie waarin ze worden toegepast. Dat voorkomt dat een detail dat op een dak goed werkt, zonder nadenken op een gevel wordt gebruikt waar het niet op past.
Wat er te maken is
De standaardset voor dakwerk omvat nokken, hoekkepers, kilgoten, dakvoeten en de aansluiting op gevels, plus doorvoeren voor schoorstenen, ventilatiekanalen en leidingen. Ook dakramen en dakkapellen zijn met vaste details opgelost, net als de hoekoplossingen waar twee dakvlakken samenkomen. Voor gevels, zowel horizontaal als verticaal gemonteerd, gelden vergelijkbare uitgangspunten, maar dan toegespitst op kozijnaansluitingen, hoeken tussen gevelvlakken en de overgang van gevel naar dak. Deze details zijn niet nieuw verzonnen voor klikfels; het zijn oplossingen die in de zinkwereld al lang gangbaar zijn en die we hebben vertaald naar de werking van klikfels.
Het werk aan de bouwplaats
Op de bouwplaats is een detail zelden helemaal zoals op de tekening. Een schoorsteen staat een paar centimeter uit het midden, een dakraam blijkt net anders geplaatst dan verwacht, of een bestaande gevel loopt niet helemaal recht. Bij klikfels is dat te overzien, omdat het materiaal zich koud laat vouwen tot -15 graden en de verbinding tussen de banen klikt in plaats van gefelst moet worden. Dat betekent dat een verwerker op locatie een detail kan bijstellen zonder dat daar een felsmachine of extra verhitting voor nodig is. Bij een traditioneel gefelst systeem ligt dat anders: daar is het maken van een detail vaker een kwestie van precisiewerk ter plekke, met minder ruimte om iets ter plaatse aan te passen.
Een voorbeeld uit de praktijk
Stel dat een aannemer een bestaand dak vervangt en daarbij tegen een bestaande schoorsteen aan moet werken die niet helemaal haaks op de nok staat, iets wat bij oudere gebouwen regelmatig voorkomt. Met een gefelst systeem betekent dat vaak extra werk om de felsverbinding rondom de doorvoer sluitend te krijgen, omdat de fels op die plek net iets anders moet lopen dan het standaarddetail voorschrijft. Met klikfels is die aanpassing eenvoudiger te maken: de klemverbinding onder de fels geeft ruimte om de plaat lokaal iets anders te leggen, zonder dat de rest van het dak daar last van heeft. Dat scheelt vooral bij renovatie en in bestaande situaties, waar de maatvoering zelden precies is en een detail vaak ter plekke wordt bepaald in plaats van vooraf op tekening.
Wanneer een standaarddetail niet volstaat
De standaardset is een goed startpunt, maar niet voor elke situatie de eindoplossing. Bij een complexe geveldetaillering, bijvoorbeeld waar drie vlakken onder verschillende hoeken samenkomen, of bij een dakkapel die niet in een gangbare maat is uitgevoerd, is een standaarddetail vaak net niet toepasbaar. Ook bij twijfel over de aansluiting op een bestaande dakconstructie, waarbij de opbouw van het dak niet overal gelijk is, is het onverstandig om zonder overleg met een standaarddetail te werken. In die gevallen is het beter om het detail vooraf te laten uitwerken dan om op de bouwplaats te improviseren, ook al biedt het materiaal daar wel ruimte voor. Improviseren kan een tijdelijke oplossing geven die er goed uitziet, maar niet garandeert dat de aansluiting op lange termijn waterdicht blijft.
De detailbladen
De standaard uitgewerkte details zijn per toepassing verkrijgbaar: Detailblad Dak, Detailblad Gevel horizontaal en Detailblad Gevel verticaal. Deze bladen tonen hoe de fels bij elk detail wordt gevormd, hoe klemmen en bevestiging zijn opgelost en welke aandachtspunten er per detail zijn. Ze zijn op aanvraag beschikbaar via het contactformulier; wij sturen ze als pdf toe, samen met de algemene brochure. Voor een aannemer die voor het eerst met klikfels werkt, zijn deze bladen een goed uitgangspunt om te zien hoe een detail in de praktijk wordt opgebouwd, voordat er op locatie wordt begonnen.
Eigen details laten uitwerken
Niet elk project past binnen de standaardset. Bij een bijzondere vorm, een ongewone aansluiting of een detail dat niet in de gangbare bladen voorkomt, denken we mee. Onze projectadviseurs werken dan samen met u de uitgangspunten en details uit, afgestemd op de situatie van het project. Dat meedenken op tekening kost niets, en is vooral zinvol bij aanbouw, renovatie of gebouwen met een afwijkende constructie, waar een standaarddetail niet zomaar past. Meer daarover leest u op de pagina over bouwtechnisch advies.
Wat u nu kunt doen
Wilt u weten hoe een specifiek detail in klikfels wordt opgelost, vraag dan de detailbladen aan die bij uw toepassing horen: dak, gevel horizontaal of gevel verticaal. Herkent u uw situatie niet in de standaardbladen, bijvoorbeeld door een bijzondere aansluiting of een afwijkende vorm, dan is het verstandig om dat vooraf met een van onze projectadviseurs te bespreken. Dat voorkomt dat er op de bouwplaats een oplossing wordt gezocht voor een detail dat beter vooraf was uitgewerkt.