Klikzink
Een boerenschuur die tegen een houtwal of een oude notenboom aan staat, kreeg dat dak lang geleden zo neergezet omdat er toen nog niets stond. Inmiddels is de boom volwassen en de schuur nog steeds in gebruik: koeien erin, een schaftruimte tegen de zijkant, machines onder het afdak. Het dak zelf verandert niet door de bomen erboven, maar de manier waarop het vuil wordt en droog blijft, verandert wel. Dat is wat we hier behandelen: niet het weer in algemene zin, maar wat blad, mos en schaduw concreet doen met een felsplatendak op dit soort gebouwen, en waar het geen verschil maakt.
Het eerste dat opvalt bij een schuur tussen de bomen is de goot, niet het dakvlak. Blad, kattenstaarten en dennennaalden komen niet gelijkmatig neer, ze verzamelen zich waar de wind ze naartoe blaast en dat is meestal de laagste rand, precies waar het water ook naartoe moet. Een dichte goot bij een woonhuis is vervelend; bij een schuur met vee erin en een mestkelder ertegenaan kan overstromend regenwater zomaar op een plek terechtkomen waar u het niet wilt hebben. Bij felsplaten verandert dat niets aan de plaat zelf: de fels van 35 mm en de bevestiging met klemmen onder de fels liggen boven het probleem, niet erin. Wat wel verandert is de eis die u aan de daktrim en de gootbeugels stelt, en aan de frequentie van schoonmaken. Dat laatste is onderhoud aan de goot, geen eigenschap van het dakmateriaal, en dat verschil is de moeite van het uitspreken waard voordat iemand het felsplatendak de schuld geeft van een probleem dat in de regenpijp zit.
Mos op het noorden krijgt vaak meer aandacht dan het verdient. Op een dak dat structureel in de schaduw ligt, blijft het oppervlak langer vochtig na regen of dauw, en op materialen met een ruw of poreus oppervlak slaat daar sneller een groene waas neer. Op de gecoate stalen platen die wij leveren, met de organische laag van 50 micrometer, hecht mos veel minder makkelijk dan op bijvoorbeeld rietdek, vezelcement of een verweerde bitumen laag. Er kan een dun groen laagje ontstaan op plekken waar de plaat nooit droog komt, zoals onder een overhangende tak die tegen het dakvlak aan hangt, maar dat is zelden een probleem voor de plaat zelf. Het is eerder een teken dat die tak te dicht bij het dak groeit en op een gegeven moment moet worden ingekort, iets waar de eigenaar iets aan kan doen en de dakbedekking niet.
Schaduw houdt het vlak langer nat, en dat is het punt waar we het onderscheid willen maken tussen wat wel en niet meespeelt. Bij een pannendak met een onderliggende panlatten-constructie kan langdurig vocht op hout invloed hebben op de levensduur van dat hout, zeker als er ventilatie ontbreekt. Bij felsplaten op een goed geventileerde ondergrond, of direct op een dampopen onderdak, is dat een ander verhaal: de plaat zelf trekt niet vol water en de coating is niet gevoelig voor het feit dat hij drie dagen nat blijft liggen in plaats van één dag. Waar schaduw wél meespeelt, is bij de keuze van de kleur. Nordic Night Black en Slate Grey nemen op een zonnig zuiddak meer warmte op dan op een dak dat het grootste deel van de dag in de schaduw van bomen ligt; onder de bomen speelt dat verschil vrijwel geen rol, dus daar is de kleurkeuze vooral een esthetische, niet een technische afweging.
Dan het punt dat bij een schuur zwaarder weegt dan bij een vrijstaand gebouw in een open veld: de schuur staat er, en blijft draaien. Het vee moet op tijd binnen, het hooi moet onder een dak, de aardappelen moeten opgeslagen kunnen worden zodra ze van het land komen. Een dakvervanging plant u niet los van het bedrijf, u plant hem tussen de bedrijvigheid door. Bij een schuur tussen de bomen komt daar een praktisch punt bij dat weinig aandacht krijgt: de werkruimte rond het gebouw is kleiner. Een kraan of steiger die bij een vrijstaande schuur ruim om het gebouw heen kan staan, moet hier vaak dichter op het dak zelf werken omdat een boom, een haag of een sloot de ruimte beperkt. Dat is een reden om vooraf, samen met de aannemer, te kijken hoe de platen worden aangevoerd en hoe ze op het dak komen, niet iets dat de plaat zelf anders maakt maar wel iets dat de planning van de vervanging beïnvloedt. Onze platen leveren wij op maat tot op de millimeter, van 450 tot 8000 mm lengte, wat in een lastig bereikbare situatie helpt: minder losse stukken die op het dak zelf aan elkaar moeten, minder tijd op de ladder of steiger.
Een ander punt dat bij dit soort schuren vaker meespeelt dan bij een nieuwbouwloods: er ligt nog asbest onder de bomen. Golfplaten met asbest, decennia geleden gelegd toen niemand aan bomen naast een schuur dacht, liggen nu vol met blad en mos omdat de plek nooit droog komt. Dat is een sanering, geen dakvervanging, en die twee lopen niet gelijk op. De sanering bepaalt wanneer het oude dak eraf mag, en pas daarna is er ruimte voor het nieuwe. Wat de bomen daaraan toevoegen is vooral dit: een saneerder werkt liever niet onder overhangende takken, dus die takken worden vaak eerst gesnoeid of weggehaald voordat de sanering start. Dat is een extra stap in de planning, maar geen wijziging in het dakmateriaal of de opbouw die daarna komt.
Het laatste punt is misschien het minst spannende, maar wel het punt waarop wij vaak worden gebeld: valt het dak op met die schaduw en dat blad, of valt het juist minder op? Een schuur die half verscholen ligt tussen bomen wordt door de meeste mensen nooit van dichtbij bekeken, alleen van een afstand vanaf het erf of de weg. Een matte plaat met een glansgraad onder de 5 valt in die omgeving rustiger weg dan een glanzend materiaal, en juist bij een schuur die in het groen staat is dat vaak precies wat een eigenaar wil: een dak dat werkt en niet opvalt, niet een dak dat glimt tussen de bomen door.
Wilt u weten hoe dit voor uw schuur uitpakt, met de bomen, de goot en de planning die bij uw bedrijf past? Neem contact met ons op, dan kijken we mee op tekening en bespreken we wat in uw situatie wel en niet verschil maakt.