Klikzink
Een bungalow heeft van zichzelf al veel dakvlak in verhouding tot de gevel. Staat het huis ook tussen bomen, dan komt daar iets bij: het dakvlak ligt vaak lager dan de kruinen ernaast, de helling is doorgaans flauw, en het vlak krijgt minder wind en minder directe zon dan een dak dat vrij ligt. Dat is geen weerpraatje, het is een reeks feiten die samen bepalen hoe een dak zich gedraagt, en dus ook hoe wij de platen leggen.
Het eerste dat opvalt is de goot. Blad valt niet gelijk over het dak, het waait op naar de laagste kant en blijft daar liggen, meestal bij de aansluiting op de goot of bij een inwendige hoek. Bij een vlak dak of een dak met flinke helling spoelt dat grotendeels weg met regen. Bij een flauwe helling, en dat is bij een bungalow al snel het geval, blijft het blad langer liggen en houdt het vocht vast op de plaat. Dat vocht trekt niet door de plaat heen, klikfels is stalen plaatwerk met een gesloten coating, maar het houdt de oppervlaktetemperatuur langer laag en het oppervlak langer vochtig dan een schoon vlak. Op de langere termijn is dat de plek waar je het eerst iets van mos of algengroei ziet, meestal aan de noordzijde of onder een overhangende tak, niet omdat de plaat het niet aankan, maar omdat daar de omstandigheden het langst nat en schaduwrijk blijven.
Bij een bungalow met een groot, vlak dakvlak is de indeling van de banen het eerste wat je ziet vanaf de grond of vanaf een verdieping in de buurt. Dat geldt hier sterker dan bij een steil dak, waar je vooral tegen de gevel aankijkt. Wij leveren de platen op maat tot 8000 mm, en die vrijheid gebruiken we bij een bungalow onder bomen bewust om de baanrichting te laten samenvallen met de looprichting van het water. Een baan die in de lengte van het dakvlak loopt, van hoog naar laag zonder onderbreking, voert blad en water sneller af dan een indeling met veel dwarse naden of korte stroken. Minder naden betekent ook minder plekken waar blad zich kan vastzetten. Bij een schilddak met vier vlakken en inwendige hoeken is die keuze lastiger dan bij een eenvoudig zadeldak; daar loont het juist om vooraf op tekening te bekijken waar de hoeken liggen ten opzichte van de bomen, en de langste, blad-gevoeligste banen daar te leggen waar de afvoer het kortst is.
De tweede factor is de helling zelf. Klikfels is toepasbaar vanaf zes graden, en een bungalow met een bijna vlak dak zit daar soms dicht tegenaan. Bij een steil dak duwt de zwaartekracht blad en vuil vanzelf naar de goot. Bij zes tot pakweg vijftien graden gebeurt dat trager, en bij een dak onder bomen komt daar continue aanvoer van nieuw blad bovenop. Dat is geen reden om van materiaal te wisselen, de fels blijft bij elke toegestane helling waterdicht, maar het is een reden om de goot en de aansluitingen ruimer te dimensioneren dan strikt nodig zou zijn op een vrij liggend dak, en om de overgang van dakvlak naar goot zo te detailleren dat blad er niet blijft hangen op de rand van de plaat.
We leveren drie matte kleuren, Nordic Night Black, Slate Grey en Metallic Dark Silver, alle met een glansgraad onder de 5. Onder bomen valt vaak wisselend licht op het dak, gefilterd door bladeren, met schaduwvlekken die verschuiven met de stand van de zon. Een lichtere kleur zoals Metallic Dark Silver toont vuil en beginnende mosgroei sneller dan een donkere kleur, simpelweg omdat het contrast groter is. Dat betekent niet dat donker per definitie de betere keuze is: op een dakvlak dat vanaf de begane grond nauwelijks te zien is, speelt dat verschil in de praktijk geen rol. Op een bungalow met een lager gelegen aanbouw of een vlak dat vanaf het terras goed zichtbaar is, telt het wel mee in de afweging. Dit is dus geen vaste regel maar een kwestie van waar het dak vanaf te zien is en hoe erg het de eigenaar stoort als dat zichtbaar is.
De fels zelf, de haaks opstaande naad van 35 mm die de banen blind aan elkaar houdt, heeft geen onderhoud nodig; er zitten geen schroeven in het vlak die kunnen gaan lekken en er is geen kit die moet worden bijgehouden. Wat bij een bungalow tussen de bomen wél aandacht vraagt is de omgeving van het dak, niet het dak op zichzelf. Een dakgoot die eens per jaar wordt schoongemaakt, ongeveer na bladval, voorkomt dat er water blijft staan tegen de onderkant van de plaat. Takken die over het dak hangen geven niet alleen blad maar ook mechanische schuring bij wind; op de lange termijn is dat een reden om een boom terug te snoeien, niet om de plaatkeuze aan te passen. Hier ligt het praktische verschil met een dak dat vrij in de wind staat: daar is schoonmaken vooral cosmetisch, hier is het functioneel voor de afvoer.
Het is net zo belangrijk om te zeggen wat schaduw en bladval niet veranderen. De coating van 50 micrometer, GreenCoat Pural BT, is dezelfde onder een boom als op een vrij dak; die gaat niet sneller op omdat er minder zon op valt, eerder het tegenovergestelde, want UV-belasting is juist een van de factoren waar een coating tegen bestand moet zijn en die er onder bomen minder is. Ook de bevestiging verandert niet: de klemmen onder de fels werken op een hout- of stalen ondergrond onder een boom precies zoals ergens anders, en de plaat zet met ongeveer de helft van de uitzetting van zink, wat bij grote dakvlakken van een bungalow al meespeelt, los van de beschutte ligging. En de gewichtsbelasting, ongeveer 5 kg per m2, is voor de constructie evengoed te dragen als het dak in de volle wind had gestaan. Kortom, de plaat verandert niet door de bomen; wat verandert is hoe snel vuil zich verzamelt en hoe belangrijk het is dat het water op het vlak ergens heen kan zonder tegen een naad of een opstaande rand te blijven staan.
Wilt u laten uitrekenen hoe de baanindeling van uw bungalow het best aansluit op de ligging van goten en bomen, dan bekijken wij dat kosteloos op tekening en leveren we de platen op de millimeter die daaruit volgt.