Klikzink
Een bungalow heeft in verhouding tot de gevel veel dakvlak, en dat dakvlak heeft vaak een flauwe helling. Dat is precies waarom doorvoeren en dakramen bij dit gebouwtype andere aandacht vragen dan bij een woning met een steil zadeldak. Hoe vlakker het dak, hoe minder vanzelfsprekend water wegloopt, en hoe belangrijker het wordt waar precies een doorvoer of een dakraam in de baanindeling terechtkomt.
Bij een steil dak helpt de zwaartekracht mee: water dat langs een doorvoer omhoog kruipt door windstuwing of door capillaire werking, wordt snel weer naar beneden getrokken. Bij een bungalowdak met een helling van bijvoorbeeld acht of tien graden gebeurt dat veel langzamer. Water blijft langer staan rond een opstand, en juist daar zitten de kwetsbare aansluitingen. Vanaf zes graden is een felsdak op zichzelf goed toepasbaar, maar dat wil niet zeggen dat een doorvoer op elke plek in het dakvlak even makkelijk aan te sluiten is. Hoe flauwer de helling, hoe meer we letten op de positie ten opzichte van de waterafvoerrichting en ten opzichte van de fels zelf.
Een doorvoer of dakraam plaatsen we bij voorkeur niet zomaar in het midden van een baan. De opstaande fels van 35 millimeter is de plek waar de plaat het hoogst ligt en waar water nooit blijft staan. Een doorvoer die in het vlakke deel van de baan zit, ligt juist op de plek waar water bij een flauwe helling het langst overheen stroomt. Bij de renovatie van een bungalow in de Achterhoek hebben we om die reden de baanindeling laten meebepalen door de positie van de rookgasafvoer: de baan is zo gelegd dat de doorvoer net naast de fels valt, in plaats van in het midden van een plaat. Dat scheelt weinig op tekening, maar veel in de praktijk.
Bij een bungalow met een groot, ononderbroken dakvlak valt een dakraam meteen op, ook al is het maar één raam. Anders dan bij een steil dak met meerdere kleinere vlakken, waar een dakraam optisch verdwijnt tussen nokken en kilgoten, staat een dakraam op een bungalowdak vaak op zichzelf. Dat betekent dat de baanindeling er letterlijk op wordt afgestemd: de banen lopen door tot aan het kozijn, sluiten er met een felsverbinding op aan, en lopen aan de andere kant weer door. Bij een woning in Twente waar we drie dakramen in één vlak plaatsten, is bewust gekozen voor een symmetrische indeling van de banen rond de ramen, zodat het aanzicht rustig blijft in plaats van dat de felsen ongelijk over het dak verspringen. Dat is typisch een overweging die bij een bungalow zwaarder weegt dan bij een gebouw met een verdeeld dakvlak.
Een doorvoer in een felsdak sluiten we aan met een opstand die hoger is dan de verwachte waterstand bij slagregen en windstuwing, aangevuld met een sluitstuk dat om de opstand heen valt en mechanisch én met een randafdichting op de plaat is bevestigd. Bij een flauwe helling maken we die opstand ruimer dan bij een steil dak, juist omdat water er langer blijft staan voordat het wegloopt. De plaat zelf wordt rondom de doorvoer niet doorboord binnen de zone waar water zich kan verzamelen; de klemmen onder de fels houden de platen op hun plaats, en de doorvoer krijgt een eigen bevestiging los van de felsverbinding. Zo blijft de doorvoer een zelfstandig detail dat niet afhankelijk is van de spanning in de plaat door temperatuurwisselingen.
Stalen felsplaten zetten uit en krimpen met de temperatuur, ongeveer half zoveel als zink, maar bij een baanlengte van tien meter of meer op een groot bungalowdak is die beweging toch merkbaar. Een doorvoer die star aan de plaat is vastgezet, zonder ruimte voor die beweging, gaat na een paar jaar spanning geven op de afdichting. Daarom werken we met een aansluiting die de doorvoer vastzet aan de constructie eronder, terwijl de plaat er los langs kan bewegen. Bij een groot dakvlak, zoals bij de meeste bungalows, is dat een groter punt van aandacht dan bij een klein dakje boven een aanbouw, simpelweg omdat de baanlengte en dus de uitzetting groter is.
Op een bungalowdak zit vaak meer dan één doorvoer: een rookgasafvoer, een ontluchting van de riolering, soms een doorvoer voor een airconditioning-unit. Elke doorvoer die niet is meegenomen in de eerste tekening, betekent een compromis in de baanindeling achteraf. Bij een woning in de Betuwe waar de opdrachtgever pas na het bestellen van de platen liet weten dat er ook een doorvoer voor een warmtepomp bij moest, is die alsnog midden in een baan terechtgekomen omdat de platen al op maat gewalst waren. Het is waterdicht geworden, maar niet op de plek waar we het zelf hadden gekozen. Daarom vragen we bij een bungalow met veel dakvlak altijd naar alle doorvoeren voordat we de baanindeling vastleggen, ook naar doorvoeren die er misschien nog bij komen voor zonnepanelen of een schoorsteen die later wordt geplaatst.
Als een bungalow veel losse doorvoeren dicht bij elkaar heeft, bijvoorbeeld bij een technische ruimte op het dak, wordt de baanindeling ingewikkelder dan bij een dak met één doorvoer op een rustige plek. In zo'n geval is het soms verstandiger om een apart plaatsegment tussen de doorvoeren te leggen, met een eigen felsverbinding, in plaats van te proberen alles binnen één lange baan op te lossen. Dat kost een extra naad in het dakvlak, maar voorkomt dat een doorvoer op een ongunstige plek in een baan komt te liggen. Bij een dakraam dat vlak bij de dakrand ligt, kan het bovendien voordeliger zijn om de baanrichting daarop aan te passen in plaats van op de rest van het dakvlak, ook als dat betekent dat de felsen niet overal precies gelijk doorlopen.
Heeft u een bungalow met dakramen of doorvoeren die in een felsdak moeten komen, dan helpt het om vooraf een overzicht te maken van alles wat door het dak moet: rookgasafvoer, ventilatie, eventuele leidingen voor zonnepanelen, en de positie van bestaande of gewenste dakramen. Wij denken op basis daarvan mee over de baanindeling, kosteloos en op tekening, zodat de doorvoeren op de sterke plek in het dakvlak terechtkomen in plaats van waar het net toevallig past. Neem contact met ons op en stuur de tekening van het dakvlak mee, dan kijken we samen waar de banen het beste kunnen lopen.