Klikzink
Een bungalow heeft in verhouding tot de rest van het huis veel dakvlak en weinig gevel. Dat is precies waarom vocht onder de dakplaat bij dit type woning een ander verhaal is dan bij een tussenwoning met een steile kap. Hoe flauwer het vlak, hoe minder de opbouw zichzelf helpt bij het afvoeren van vocht dat er onder aan komt, en hoe meer het aankomt op de manier waarop de constructie is opgebouwd en geventileerd.
Condens onder een dakplaat ontstaat meestal niet doordat er een lek is. Het is warme, vochtige binnenlucht die door de constructie omhoog trekt en afkoelt tegen de onderkant van de koude plaat. Bij een bungalow met een woonkamer die vaak grenst aan een groot deel van het dakvlak, en met een badkamer of keuken die niet zelden onder een plat of licht hellend gedeelte ligt, is de hoeveelheid vocht die richting het dak trekt aanzienlijk. Bij een steil zadeldak op een verdieping stijgt dezelfde vochtige lucht op naar de nok en verdwijnt voor een deel via een nokventilatie die met enige hoogte in de spouw werkt. Bij een flauw vlak van zes tot pakweg vijftien graden is er simpelweg minder hoogteverschil om die luchtstroming op gang te trekken. De lucht blijft langer hangen onder de plaat, en dat is precies de plek waar condens zich verzamelt.
Daar komt bij dat een bungalow vaak een enkele, doorlopende dakconstructie heeft zonder tussenwanden die de ruimte onder de kap opdelen. Vocht dat ergens onder het dakvlak ontstaat, kan zich dus over een groot oppervlak verspreiden voordat het een uitweg vindt. Bij een woning met een steilere kap en meer interne wanden wordt die lucht eerder gestuit en afgevoerd via kleinere, gescheiden ruimtes.
Onder de klikfelsplaten zit standaard geen isolatie of dampremmende laag; die zit in de dakconstructie zelf, niet in de plaat. Dat betekent dat de opbouw onder de plaat het werk moet doen: een dampremmende laag aan de warme, binnenste zijde die voorkomt dat vocht de constructie in trekt, en een geventileerde spouw aan de koude, buitenste zijde die vocht dat er toch doorheen komt weer kan afvoeren voordat het tegen de plaat condenseert. Bij een bungalow met een flauw dakvlak is die spouw kritischer dan bij een steil dak, omdat de natuurlijke trek er nu eenmaal minder helpt. Een spouw die op een steil dak nog net voldoende luchtcirculatie geeft, kan op een vlak van acht graden praktisch stil staan.
In de praktijk zien wij dit terug bij bungalows waar de bestaande spouw is overgenomen uit een eerdere dakbedekking zonder dat iemand heeft gekeken of de instroom- en uitstroomopeningen nog voldoende doorstroming geven voor de nieuwe situatie. Een dakrand die dichtgezet is met een aftimmering, of een nok die niet is voorzien van een doorlopende ventilatiestrook, is bij een steil dak vaak nog te vergeven omdat de trek elders compenseert. Bij een flauw bungalowdak is diezelfde fout de reden dat er na de eerste winter druppels op het isolatiemateriaal staan.
Bij een bungalow is de baanrichting van de felsplaten zelden een vrije keuze zoals bij een complex gebouw met meerdere kappen. Het dakvlak is vaak één groot, aaneengesloten rechthoekig of licht getrapt vlak, en daardoor valt of staat het aanzicht van het hele huis bij de indeling van de banen. Bij een flauwe helling lopen de banen doorgaans in de richting van de afwatering, van nok naar goot, zodat er geen dwarsnaad in het vlak zit waar water op kan blijven staan. Omdat de werkende breedte 475 millimeter is en de platen op de millimeter leverbaar zijn tot 8000 millimeter, kunnen wij een baan over de volle lengte van het dakvlak laten lopen zonder overlap. Dat is bij een bungalow vaak goed te doen, juist omdat het dakvlak in de regel niet langer is dan die maximale lengte.
Die keuze voor een doorlopende baan zonder dwarsnaad heeft ook een streekje te maken met de ventilatiekwestie. Een dwarsnaad is een plek waar vocht dat via de spouw wegtrekt, gemakkelijker een obstakel tegenkomt of waar een detail nodig is dat de doorstroming plaatselijk kan hinderen. Door de baanindeling af te stemmen op zowel het zicht op het huis als de looprichting van de lucht in de spouw, voorkomt u dat een esthetische keuze een bouwkundig knelpunt wordt. Bij een bungalow met een royaal, overzichtelijk dakvlak is dat een kwestie die u vooraf op tekening kunt laten uitwerken; wij denken daar kosteloos in mee.
Er zijn situaties waarin de combinatie van een flauw bungalowdak en klikfelsplaten om extra aandacht vraagt die niet iedereen wil geven. Bij een dakhelling die net onder de zes graden ligt, is felswerk niet meer toepasbaar en moet u naar een andere dakbedekking kijken; forceer dit niet door de opbouw op te hogen zonder dat de rest van de aansluitingen meegroeien. Ook bij een bestaande bungalow waarvan de kapconstructie geen ruimte biedt voor een deugdelijke geventileerde spouw, bijvoorbeeld omdat er ooit isolatie is ingespoten die de luchtruimte heeft opgevuld, is het verstandiger om eerst die constructie op orde te brengen dan om er zonder meer een nieuwe plaat op te leggen. De plaat zelf voert geen vocht af; dat doet de opbouw daaronder, en als die opbouw niet functioneert, verandert een nieuw dak niets aan het onderliggende probleem.
Het is voor ons nuttig te weten hoe de bestaande dakconstructie van uw bungalow is opgebouwd: is er al een dampremmende laag aanwezig, hoe is de spouw geventileerd bij de gootrand en de nok, en hoe lang en breed is het dakvlak dat u wilt bekleden. Met die gegevens kunnen wij samen met u kijken naar de baanindeling die zowel qua aanzicht als qua afwatering en ventilatie past bij uw dak, en u laten weten of de bestaande opbouw voldoet of eerst aanpassing verdient.