Klikzink
Een dakkapel heeft een klein dakvlak, en op dat kleine vlak moet vaak meer gebeuren dan alleen het dak bedekken. Er komt een dakraam in, of een doorvoer voor een ontluchting, een rookgasafvoer of een antenne. Bij een groot schuurdak of een loods valt dat soort doorvoeren nauwelijks op tussen de banen. Bij een dakkapel valt elke naad en elk gat meteen in het oog, want het vlak is klein en je kijkt er van dichtbij tegenaan, vanaf de tuin of vanaf de straat. Dat verandert de volgorde waarin wij een dakkapel aanpakken: eerst bepalen waar de banen komen, dan pas kijken waar het dakraam in past. Niet omgekeerd.
Felsplaten zijn banen met een vaste werkende breedte van 475 mm, in principe aaneengesloten van goot tot nok. Op een dakkapelvlak van bijvoorbeeld 2,4 meter breed betekent dat vijf banen, met een klein randje over. Wij verdelen dat randje over de twee buitenste banen, zodat het vlak in het aanzicht symmetrisch overkomt en de fels aan beide kanten van de dakkapel op dezelfde afstand van de hoek ligt. Dat is bij een dakkapel belangrijker dan bij een groter dak, omdat je bij een dakkapel het complete vlak in één oogopslag overziet. Een scheve indeling zie je meteen, een verschil van een paar centimeter tussen linker- en rechterbaan valt op vanaf de stoep.
Een dakraam midden in dat vlak moet in die indeling passen, niet ertegenin. Ligt het raam precies op de naad tussen twee banen, dan moeten we de baanbreedte aanpassen of de fels ter plaatse onderbreken en weer aansluiten, en dat is precies waar een fout in het aanzicht het meest opvalt. Daarom kijken we bij de tekening van een dakkapel altijd naar de plek van het dakraam voordat we de banen intekenen, ook als de aannemer al een maatvoering heeft aangeleverd. Soms verschuiven we de indeling een paar centimeter, of maken we de middelste baan iets breder, zodat het raam midden in een baan komt te liggen in plaats van op de rand.
Rond een dakraam werken we met een aangepast paneel: de plaat wordt op maat ingekort en aan drie of vier zijden voorzien van een opstaande rand die aansluit op het kozijn van het raam. Boven het raam loopt de baan gewoon door, met een overlap die het water over het raam heen naar de volgende baan leidt. Onder het raam moet het water dat van boven afkomt, om het kozijn heen geleid worden, meestal met een aparte onderslagstrook die onder de felsplaat en over het kozijn valt. Dat is precies waar bij een dakkapel het risico zit: het vlak boven een raam is vaak maar een halve meter tot een meter hoog, en op zo'n korte afstand moet het water toch al zijn snelheid en richting hebben voordat het bij het kozijn aankomt. Bij een groter dak heeft het water meer aanlooplengte en is die overgang minder kritisch.
Wij maken de platen rond het dakraam op de millimeter op maat, inclusief de opgezette randen, zodat er op de bouwplaats niet meer gepast en geknipt hoeft te worden. Dat werkt alleen goed als de maatvoering van het kozijn en de exacte plek in het dakvlak vooraf vaststaan. Wijzigt de plek van het dakraam later nog, bijvoorbeeld omdat de kapper toch een groter raam levert, dan moeten platen opnieuw gemaakt worden. Bij een dakkapel met een paar vierkante meter dakvlak is dat verhoudingsgewijs een grotere aanpassing dan bij een groot dak, waar je gewoon een paneel in de rij vervangt.
Een doorvoer voor een ontluchtingspijp of een rookgasafvoer is kleiner dan een dakraam, maar vraagt evenveel aandacht. Rond een ronde doorvoer gebruiken we een manchet die om de buis sluit en die onder de felsplaat wordt weggewerkt, met de bovenzijde van de manchet onder de baan erboven en de onderzijde over de baan erboven de baan eronder. Bij een dakkapel met weinig dakhelling, net boven de ondergrens van zes graden, is de plek van die doorvoer extra belangrijk: hoe lager de helling, hoe minder snelheid het water heeft en hoe eerder het bij een obstakel blijft staan in plaats van er langs te lopen. Een doorvoer die op een steil dakvlak geen enkel probleem geeft, kan op een lessenaarsdakkapel van acht graden wel een plek zijn waar bij hevige regen water tijdelijk blijft staan. Daarom leggen we een doorvoer bij voorkeur zo hoog mogelijk in het vlak en nooit direct onder een naad tussen twee banen.
Ook hier geldt de symmetrie-eis. Een enkele doorvoer die scheef in het vlak staat, ergens tussen twee banen in plaats van in het midden van een baan, valt op een klein dakkapelvlak sneller op dan op een groot dakvlak waar het oog meer ruimte heeft om overheen te kijken. Bij twee doorvoeren naast elkaar, wat voorkomt bij een dakkapel met zowel een ontluchting als een antenneleiding, proberen we ze in dezelfde baan of in symmetrisch gelegen banen te plaatsen, zodat het aanzicht rustig blijft.
Heeft de dakkapel meerdere doorvoeren dicht bij elkaar, of moet er een groot dakraam komen dat vrijwel de volledige breedte van het vlak in beslag neemt, dan is een felsdak niet altijd de eenvoudigste keuze. In zo'n geval blijft er weinig heel dakvlak over om banen symmetrisch in te delen, en wordt het aanzicht vooral bepaald door het raam of de doorvoeren zelf. Dan kan een andere dakbedekking, die minder afhankelijk is van een baanindeling, praktischer zijn. Ook als de plek van het dakraam nog niet vaststaat, bijvoorbeeld omdat de kapper nog gekozen moet worden, is het te vroeg om platen op maat te bestellen. Wij werken dan liever met een indicatieve maatvoering totdat het raam definitief is, om te voorkomen dat er platen gemaakt worden die achteraf niet meer passen.
Heeft u een tekening van de dakkapel met de plek van het dakraam of de doorvoeren erop, dan kunnen wij daarmee de baanindeling bepalen en aangeven welke platen op maat gemaakt moeten worden. Is de plek van het raam nog niet vastgelegd, dan denken wij mee over waar het raam het beste past binnen een symmetrische indeling van het dakvlak, voordat er iets bestemd wordt.