Klikzink
Een dakkapel heeft een klein dakvlak, meestal niet meer dan een paar vierkante meter. Op zo'n klein vlak valt alles op wat er op het metaal terechtkomt en blijft liggen. Bij een gebouw dat in de buurt van een fabriek, een raffinaderij, een asfaltcentrale of een intensieve veehouderij staat, is dat een reëel punt om over na te denken voordat de keuze voor een dakbedekking gemaakt wordt.
Wat er in de lucht hangt, verschilt sterk per omgeving en per bedrijf. Het kan gaan om fijn stof met metaaldeeltjes, om zure componenten uit verbrandingsprocessen, om ammoniak uit de landbouw of om roet. Dat materiaal slaat neer op elk dak in de omgeving, ook op daken die er verder niets mee te maken hebben. Op een groot dakvlak verdampt of spoelt een deel daarvan vanzelf weer weg bij regen. Op een dakkapel is de helling vaak beperkt en het vlak klein, waardoor water minder kracht heeft om vervuiling mee te nemen. Dat betekent niet dat het vlak sneller lek raakt of dat de plaat minder lang meegaat; het betekent dat de coating aan de oppervlakte eerder een waas of een lichte verkleuring kan tonen op plekken waar water blijft staan of langzaam wegloopt, bijvoorbeeld bij de aansluiting op de daktrim of rond een doorvoer.
De coating van 50 micrometer die wij gebruiken, GreenCoat Pural BT, is gemaakt om weersinvloeden te weerstaan en is niet ineens kwetsbaar bij industrie in de buurt. Het is wel zo dat een matte, donkere kleur zoals Nordic Night Black net iets minder snel een vlek laat zien dan een lichtere kleur, simpelweg omdat contrast minder opvalt op een donkere ondergrond. Dat is een overweging bij de kleurkeuze, geen argument om voor een ander product te kiezen.
Het enige dat in de praktijk verandert, is de frequentie waarmee het vlak schoongehouden wordt als de eigenaar een gelijkmatig aanzicht belangrijk vindt. Bij een dakkapel op loopafstand van een asfaltcentrale zagen wij dat de eigenaar er goed aan deed het vlak twee keer per jaar met water af te spoelen in plaats van het aan de regen over te laten, puur omdat het vlak zo dicht bij het oog van de bewoners op de eerste verdieping ligt. Bij een dakkapel aan de achterzijde van een boerderij, met een vergelijkbare blootstelling aan ammoniak, koos de eigenaar er juist voor niets te doen, omdat niemand het vlak van dichtbij zag en er geen enkele aanleiding was om er moeite in te steken. Beide keuzes zijn logisch. Het is dus geen technische noodzaak maar een kwestie van wat de eigenaar zelf belangrijk vindt aan het aanzicht.
Waar we wel op letten, is de aansluiting van het felswerk zelf. Blinde bevestiging onder de fels betekent dat er geen schroefgaten in het zicht zijn waar vervuiling zich in kan nestelen en vocht kan vasthouden. Dat is bij een klein, opvallend vlak als een dakkapel praktisch, want juist rond zichtbare bevestigingsmiddelen ontstaat op andere daksystemen nogal eens de eerste verkleuring.
Wat op een dakkapel altijd meespeelt, industrie in de buurt of niet, is dat het vlak klein en goed te overzien is. Bij een groot dakvlak van honderden vierkante meters valt het niet op als de laatste baan een paar centimeter smaller uitkomt dan de rest. Bij een dakkapel van twee bij drie meter ziet iedereen dat direct, zeker als het vlak symmetrisch is opgebouwd met de nok of de daklijn als middellijn. Wij houden daarom bij de opmaat rekening met de werkende breedte van 475 millimeter en leveren de platen op maat tot op de millimeter, zodat de buitenste banen aan beide zijden even breed uitkomen. Dat heeft niets met de luchtkwaliteit te maken en alles met de verhoudingen van het vlak zelf.
Waar dit wel samenkomt, is bij de keuze van de kleur in combinatie met die symmetrie. Een vlak dat exact in het midden een naad heeft in plaats van een baan, valt sneller op bij een lichte kleur dan bij een donkere. Bij een dakkapel dicht bij industrie waar we al aanraadden om een donkere kleur te overwegen vanwege de blootstelling, is dat een prettige bijkomstigheid: de baanindeling wordt er visueel minder een probleem van dan bij Metallic Dark Silver op een klein vlak met felle zon.
Het is goed om ook te zeggen wanneer industrie in de buurt geen aanleiding is om iets anders te doen dan bij een gewone woning. Als de afstand tot de bron een paar honderd meter of meer is, en het gaat om een gemiddeld bedrijf zonder zware uitstoot van roet of zure stoffen, dan is het effect op het felswerk in de praktijk niet anders dan bij een dak in een gewone straat. Verzinkt staal met deze coating is standaard bestand tegen regen, vorst en de gewone stedelijke luchtkwaliteit. Wij zouden een eigenaar dan ook niet adviseren om vanwege een fabriek een paar straten verderop een ander systeem te kiezen, een dikkere coating te vragen die niet bestaat in ons assortiment, of het onderhoud drastisch te verzwaren. Dat zou een oplossing zijn voor een probleem dat er niet is.
De situaties waarin het wel verschil maakt, zijn die met directe, aanhoudende blootstelling: een dakkapel op een schuur naast een mestverwerkingsinstallatie, een dak vlak naast een schoorsteen die roet uitstoot, of een pand op een bedrijventerrein waar zwaar transport permanent stof opwerpt. In die gevallen is het verstandig om vooraf te bespreken wat de eigenaar van het aanzicht verwacht over een reeks van jaren, zodat de kleurkeuze en het onderhoudsritme daarop aansluiten.
Als u een dakkapel wilt bekleden op een locatie waar industriële uitstoot een rol speelt, is het nuttig om vooraf aan te geven hoe dichtbij en hoe zwaar die bron is, en of het aanzicht van het vlak voor u belangrijk is. Wij denken op basis daarvan mee over de kleurkeuze en de baanindeling, en werken de platen op maat uit zodat het vlak symmetrisch uitkomt. Dat meedenken op tekening kost niets.