Klikzink
Bij een boerenschuur met een asbestdak zit de vertraging bijna altijd op dezelfde plek: niet bij het nieuwe dak, maar bij het oude. De sanering loopt via een eigen traject met eigen regels, en dat traject bepaalt wanneer wij mogen beginnen. Niet de leverancier van de felsplaten, niet de dakdekker, maar het bureau dat de sanering uitvoert en het bevoegd gezag dat de vrijgave afgeeft.
Dat verschilt van een gewoon renovatieproject. Bij een woonhuis zonder asbest plannen we het oude dak eraf en het nieuwe erop in één doorlopende week, soms zelfs in twee dagen bij een klein vlak. Bij een schuur met asbestgolfplaten of asbest leien kan dat niet. Eerst wordt het gebouw geïnventariseerd, dan volgt de sanering door een gecertificeerd bedrijf, en pas na de eindmeting en het vrijgavebewijs mag er weer iemand op het dak die niet voor de sanering werkt. Wij kunnen dus wel platen op maat laten walsen en gereedzetten in die periode, maar we kunnen niet monteren voordat dat bewijs er is. Wie daar niet op wacht, zet een aannemer op een dak dat formeel nog besmet kan zijn, en dat risico ligt niet bij ons maar bij de opdrachtgever.
Hier wijkt een boerenschuur af van bijna elk ander gebouw waar we asbest vervangen. Een woonhuis kan een paar weken zonder dak op een deel van de kap, met noodzeil erover. Een schuur met vee erin of stro en hooi opgeslagen kan dat niet zomaar. De sanering zelf vraagt al om het gebouw leeg of afgeschermd te hebben, want er wordt met containment gewerkt en het dier of de oogst mag niet onder een dak staan dat wordt gesaneerd. Dat betekent dat de planning van de sanering en de planning van het bedrijf op de schuur samen moeten vallen, en dat is vaak de echte puzzel, niet de bouwtechniek.
Een melkveehouder die net na de sanering zijn dak dicht wil hebben omdat de koeien terug moeten, heeft daar niets aan als de platen nog niet gewalst zijn. Daarom werken we bij een saneringstraject liever andersom dan bij een gewone renovatie: eerst de maten en de planning van de sanering vastleggen, dan de platen alvast op maat laten maken zodra de inventarisatie de exacte afmetingen en de dakvorm bevestigt. Zodra het vrijgavebewijs er is, staat het materiaal al klaar en is de periode dat het dak open ligt zo kort mogelijk. Dat is precies waarom wij op de millimeter leveren, van 450 tot 8000 mm: bij een saneringsplanning is er geen ruimte om nog een paar weken op een leverancier te wachten nadat de sanering klaar is.
Bij oude schuren is de dakconstructie onder de asbestgolfplaten niet altijd wat op de tekening staat. Gordingen die dunner zijn dan verwacht, houtrot bij de goot, of een oude houten onderconstructie die ooit is aangepast zonder dat iemand dat heeft vastgelegd. Dat wordt pas zichtbaar als de asbestplaten weg zijn, en dat is nu net het moment waarop er door de sanering al tijdsdruk op het project staat.
Het is daarom verstandig om, voor zover mogelijk, tijdens de asbestinventarisatie ook een blik op de onderconstructie te laten werpen, of in ieder geval rekening te houden met een marge in de planning voor het geval er herstelwerk nodig is voordat de felsplaten erop kunnen. Klikfels-platen zijn licht, ongeveer 5 kilo per vierkante meter, en zetten geen extra belasting op een constructie die de asbestgolfplaten al droeg. Maar een lichte plaat verandert niets aan een gording die al verzakt was.
Na een asbestsanering kiezen veel eigenaren voor een sluitend metalen dak omdat het de kap in één keer dicht maakt zonder overlappende platen die weer een aanhechtpunt voor mos of vervuiling worden. Klikfels-platen worden blind bevestigd met klemmen onder de fels, er zitten geen doorlopende schroefgaten in het vlak, en dat is bij een schuur waar duiven of ander ongedierte overal een ingang zoeken een reëel voordeel. De fels van 35 mm en de coating van 50 micrometer beschermen het dak, in mat zwart, antraciet of donkergrijs, zonder dat het glimt in het licht boven een stal.
Toch is het niet in elke saneringssituatie de eerste keuze. Bij een schuur waar de onderconstructie na sanering zwaar aangepakt moet worden, kan het praktischer zijn om eerst met een goedkopere, tijdelijke dekking te werken en het definitieve dak in een tweede fase te plannen, zeker als het bedrijf niet kan wachten op een volledige herbouw van de kapconstructie. En bij een schuur die op termijn toch gesloopt wordt, of waarvan de functie binnenkort verandert, is een investering in een gefelst stalen dak niet altijd de juiste keuze; dan ligt een eenvoudiger, goedkopere plaat meer voor de hand. Wij zeggen dat liever vooraf dan achteraf.
Bij een schuur met asbest werken we met een vaste volgorde, ook al ligt de sanering zelf buiten ons werk. Eerst de inventarisatie, die de hoeveelheid asbest en de saneringsmethode vastlegt en meteen de exacte dakmaten oplevert. Dan de sanering, met het gebouw leeg of afgeschermd zoals het saneringsplan voorschrijft. Vervolgens de eindmeting en het vrijgavebewijs, waarna wij pas mogen beginnen. Tegelijk met de sanering laten wij, zodra de maten bekend zijn, de platen op maat walsen, zodat ze klaarstaan op het moment dat het vrijgavebewijs binnenkomt. Dat scheelt geen dag in de sanering zelf, maar wel weken in de periode dat de schuur zonder dak staat.
Wie nu met een asbestdak op de schuur zit en wil weten hoe de planning voor zijn situatie loopt, kan de tekening of de bestaande maten naar ons opsturen. Meedenken over de opbouw en de baanindeling, ook voordat de sanering is afgerond, kost niets.