Klikzink
Een chalet met een asbesthoudende dakbedekking, meestal golfplaten of oude leien, kan niet zomaar worden opengemaakt om er felsplaten op te leggen. Er moet eerst gesaneerd worden, en die sanering loopt volgens een eigen tijdlijn die niets te maken heeft met hoe snel de rest van het werk kan. Wie een chalet aanpakt, doet er goed aan dat verschil vooraf te kennen: het bepaalt wanneer u een aannemer voor het nieuwe dak kunt inplannen, en wanneer niet.
Asbest verwijderen is werk voor een gecertificeerd saneringsbedrijf, niet voor de dakdekker die daarna de felsplaten legt. Er wordt een inventarisatie gemaakt, er volgt een melding, en de sanering zelf gebeurt met containment en luchtmetingen. Aan het einde van dat traject staat een vrijgavebewijs: het document waarmee de saneerder verklaart dat de ruimte weer veilig is. Zonder dat bewijs mag er niemand het dakvlak op, ook geen dakdekker die alleen maar felsplaten wil monteren op een ondergrond die al schoon lijkt. Wij horen regelmatig dat opdrachtgevers de planning van dakwerk en sanering als één geheel behandelen, terwijl het in de praktijk twee gescheiden opdrachten zijn met elk hun eigen doorlooptijd. Bij een chalet, vaak een bijgebouw op een vakantiepark of in een tuin, wordt die volgorde nog wel eens onderschat omdat het gebouw klein is en het overzichtelijk lijkt. De omvang van het gebouw verandert echter niets aan de procedure van de sanering.
Een chalet is meestal opgetrokken in lichte houtbouw: dunnere sporen, een dakconstructie die niet gedimensioneerd is op zwaar materiaal of op mensen die er ongecontroleerd op lopen. Tijdens de sanering wordt vaak een steigerconstructie of een tijdelijk platform gebruikt om niet direct op het dakvlak te moeten staan, precies omdat de golfplaten die verwijderd worden vaak weinig draagkracht meer hebben en de onderliggende gordingen slank gedimensioneerd zijn. Na de sanering, als de sporen worden nagekeken voor het nieuwe dak, komt dezelfde beperkte draagkracht terug. Bij een woonhuis met een steviger kapconstructie is dit zelden een aandachtspunt; bij een chalet wel. Rot, verzakking of doorbuiging onder de oude asbestplaten valt vaak pas op zodra die platen weg zijn, en dat is meteen het moment waarop besloten moet worden of de sporen het gewicht van klikfels, ongeveer 5 kilo per vierkante meter, aankunnen of dat er eerst herstelwerk nodig is. Dat herstel hoort niet bij de sanering en niet bij het aanbrengen van de felsplaten; het is een derde stap die alleen zichtbaar wordt als de eerste twee achter elkaar zijn uitgevoerd.
Veel chalets hebben een overstek dat het dakvlak flink verlengt, bedoeld om regenwater van de gevel te houden of om een veranda te overkappen. Dat overstek valt onder dezelfde asbestinventarisatie als het hoofddak, en het wordt dus ook gesaneerd. Bij de vervanging is het overstek een aandachtspunt dat om een eigen afweging vraagt: de sporen die het overstek dragen, steken vaak ver uit zonder extra ondersteuning, en een zwaardere dakbedekking op die plek kan de doorbuiging vergroten. Bij een chalet dat wij op tekening hebben gezien, bleek het overstek boven de veranda op enkele plekken al enigszins doorgezakt onder het gewicht van de oude golfplaten zelf; met felsplaten erop zou dat verder toenemen als de sporen niet eerst worden gestut. Dat is precies waarom wij aanraden om de opname van de sporen, inclusief het overstek, te laten volgen op de sanering en niet ervoor. Voor de sanering is het overstek maar een oppervlak; voor de nieuwe dakbedekking is het een constructief detail met een eigen belasting.
Bij een chalet met asbest raden wij deze volgorde aan: eerst de inventarisatie en de sanering, met het vrijgavebewijs als afsluiting; dan de inspectie van de sporen en het overstek, waarbij eventueel rot of te lichte dimensionering aan het licht komt; dan pas de opmeting voor de felsplaten. Omdat klikfels op maat geleverd wordt, tot op de millimeter, kan die opmeting het beste na de sporeninspectie plaatsvinden, zeker als er nog gordingen vervangen moeten worden en de exacte lengte van het dakvlak daardoor kan verschuiven. Wie de platen al besteld heeft voordat de sanering rond is, loopt het risico dat de maten niet meer kloppen zodra de saneerder of de aannemer iets aan de onderconstructie moet aanpassen. Dat kost geen geld aan het materiaal zelf, klikfels wordt immers op maat gewalst en niet in voorraad gehouden, maar het kost wel tijd omdat een nieuwe bestelling opnieuw de levertijd ingaat.
Als het chalet op de nominatie staat voor sloop, of als de asbestsanering vanwege de saneringskosten al een groot deel van het beschikbare budget opeist, is het de vraag of felsplaten op dat moment de juiste vervolgstap zijn. Felsplaten zijn een langlevend dakmateriaal, geleverd op maat en met een coating die niet ieder jaar onderhoud vraagt; die eigenschappen renderen pas als het chalet nog een aantal jaren blijft staan. Bij een chalet dat toch al aan het einde van zijn gebruiksduur is, of waarvan de houtconstructie bij de sporeninspectie op meerdere plekken vervangen moet worden, kan een eenvoudiger en goedkoper dakpakket soms meer voor de hand liggen dan een sanering gevolgd door een nieuwe, duurdere dakbedekking. Ook als de saneerder tijdens het werk grootschalige verzakking van de dakconstructie aantreft, niet alleen bij het overstek maar over het hele vlak, is het verstandiger eerst een aannemer naar de volledige kapconstructie te laten kijken voordat er over het nieuwe dakmateriaal wordt besloten. Felsplaten kunnen tegen een goede ondergrond veel, maar ze maken een slechte ondergrond niet goed.
Laat eerst de asbestinventarisatie uitvoeren als die er nog niet is, en plan de sanering los van het dakwerk. Zodra het vrijgavebewijs er is en de sporen, inclusief het overstek, zijn nagekeken, kunt u ons de tekening en de maten van het chalet toesturen; wij denken vrijblijvend mee over de opbouw en leveren de felsplaten op maat aan.