Klikzink
Wij krijgen deze vraag bijna altijd van mensen die al een tekening hebben liggen, of een chalet zien staan waarvan het dak vervangen moet worden. Het antwoord op papier is simpel: onze felsplaten zijn toepasbaar vanaf zes graden dakhelling. Maar bij een chalet is dat getal maar het halve verhaal. Wat er daadwerkelijk telt, hangt af van hoe het dak van dat specifieke chalet in elkaar zit, en dat is bij dit gebouwtype net iets anders dan bij een schuur, een woonhuis of een bijgebouw.
Een chalet is meestal lichte houtbouw. De spanten, gordingen en dakbeschot zijn niet berekend op een zware belasting, en de fundering al helemaal niet. Dat betekent dat de keuze voor een dakbedekking niet alleen een vraag is van waterafvoer, maar ook van gewicht. Felsplaten wegen ongeveer 5 kilo per vierkante meter, wat in de meeste gevallen goed te dragen is door een houten dakconstructie, ook een lichte. Dat is een van de redenen waarom ze bij chalets vaak een logische keuze zijn boven bijvoorbeeld dakpannen. Maar de dakhelling zelf wordt niet bepaald door het gewicht van de platen. Die wordt bepaald door hoe het water over het dak wegloopt, en daar speelt bij een chalet een ander element een rol: het overstek.
Chalets hebben vaak een fors overstek. Dat overstek is bedoeld om de gevel, de balkons en soms de veranda droog te houden, en dat werkt goed zolang het water er ook echt vanaf komt. Het probleem is dat een overstek het dakvlak in feite verlengt zonder dat de helling verandert. Bij een dak van zes meter diep, inclusief een overstek van anderhalve meter, loopt het water over die hele lengte voordat het de goot bereikt. Bij een geringe helling, net op de grens van wat wij aanhouden, kan dat verlengde traject ervoor zorgen dat water bij harde regen of bij sneeuwval trager wegloopt dan bij een korter dakvlak met dezelfde helling. Bij een dakhelling van zes graden en een kort dakvlak is dat meestal geen probleem. Bij een dakhelling van zes graden en een lang overstek raden wij aan om de helling wat ruimer te nemen, of het overstek in het ontwerp mee te wegen bij de plaatsing van de naden en de aansluiting op de goot.
Stel, u heeft een chalet met een dakvlak van vier meter en een overstek van een meter, dus een totale lengte van vijf meter aan felsplaten van goot tot nok. Bij een helling van acht graden is dat in de praktijk goed te doen. Bij een chalet met een dakvlak van vijf meter en een overstek van twee meter, dus zeven meter totaal, bij dezelfde helling van acht graden, ligt de zaak anders. Niet omdat de plaat het niet aankan, maar omdat de kans op stuwing van water bij hevige regen toeneemt naarmate het traject langer wordt en de helling beperkt blijft. Dit is precies waarom wij liever de tekening zien dan alleen het getal van de helling. Twee chalets met exact dezelfde dakhelling kunnen een andere oplossing nodig hebben, puur door de lengte van het overstek.
Naast het overstek speelt de constructie onder het dak een rol bij de vraag of een lage helling verantwoord is. Bij lichte houtbouw is er vaak wat speling in de spanten, en die speling kan bij een minimale helling eerder leiden tot plaatselijke inzakking van het dakvlak dan bij een stevige, stalen of betonnen constructie. Een klein verzakkinkje van een paar millimeter maakt op een helling van twintig graden weinig uit, maar op een helling van zes graden kan het net genoeg zijn om een laagte te vormen waar water blijft staan. Bij een chalet waarvan de spanten al wat ouder zijn, of waarvan de fundering licht is verzakt, adviseren wij daarom vaak om niet tot aan de ondergrens te gaan, maar er wat ruimte boven te houden.
Dit alles wil niet zeggen dat een chalet met een minimale dakhelling per definitie een lastig geval is. Bij een kort, overzichtelijk dakvlak zonder groot overstek, op een stevige en rechte constructie, is een helling van zes tot acht graden vaak gewoon goed te doen. Wij hebben chalets gezien met een compact zadeldak van drie meter diep per zijde, nauwelijks overstek, waar een lage helling zonder problemen functioneert. Het is dus niet zo dat een chalet automatisch een steiler dak nodig heeft dan een ander gebouw. Het is wel zo dat bij een chalet de combinatie van een lang overstek en een lichte constructie vaker voorkomt dan bij andere gebouwen, en die combinatie is precies waar de ondergrens onder druk komt te staan.
Er zijn ook situaties waarin wij zeggen dat felsplaten niet de eerste keuze zijn, ongeacht de dakhelling. Als een chalet een dakvlak heeft dat vrijwel vlak is, onder de zes graden, dan vallen felsplaten af, hoe interessant de rest van het gebouw ook is. In dat geval moet gekeken worden naar een andere dakbedekking die wel geschikt is voor een minimale afwatering. Ook als de bestaande dakconstructie zichtbaar doorbuigt of als er twijfel is over de staat van de gordingen, is het verstandiger om eerst de constructie te laten beoordelen dan om over die twijfel heen een nieuwe dakbedekking te leggen. Een plaat legt geen gebrek in de ondergrond recht, hij volgt het dakvlak zoals het er ligt.
De kern is dus dat de dakhelling bij een chalet niet los te zien is van het overstek en van de staat van de houtconstructie. Wilt u weten of uw chalet, met de specifieke helling en het specifieke overstek dat u heeft, geschikt is voor felsplaten, dan kijken wij dat het liefst na op tekening. Dat kost niets en geeft u een concreet antwoord in plaats van een algemene regel. Stuur ons de maten van het dakvlak, de lengte van het overstek en, als u die heeft, een foto van de bestaande constructie, en wij laten u weten waar u aan toe bent.