Klikzink
Bij een boerenschuur krijgen wij vaak dezelfde vraag: waarom zouden we geen echt zink nemen, dat doen ze al eeuwen, in plaats van die stalen felsplaten. Het is een terechte vraag, want beide systemen lijken op het dak sterk op elkaar. Dezelfde opstaande fels, dezelfde blinde bevestiging, hetzelfde strakke lijnenspel. Maar onder de motorkap zitten drie verschillen die bij een schuur in gebruik zwaarder wegen dan bij een woonhuis: de prijs per vierkante meter, de manier waarop het materiaal met temperatuur beweegt, en de vraag of er nog gesoldeerd moet worden op de bouwplaats.
Zink is een grondstof met een marktprijs die schommelt, en die prijs werkt direct door in de vierkante meterprijs van een zinken dak. Staal met een verzinklaag en een coating erover is doorgaans goedkoper, en bij een schuurdak van vijfhonderd of duizend vierkante meter loopt dat verschil op tot een bedrag waarmee je ook nog een nieuwe vloer in de stal kunt leggen. Voor een landhuis met een paar dakvlakken en een architect die om de zinken uitstraling vraagt, is dat verschil vaak te verdedigen. Voor een werkschuur waar de opbrengst uit de koeien of de akker moet komen, telt elke euro per vierkante meter mee, en daar wint staal met felsplaten het rekenkundig bijna altijd. Wij leveren onze felsplaten op maat vanaf uw eigen tekening of onze opname, en denken daarbij kosteloos mee over de indeling van de platen over het dakvlak, zodat er zo weinig mogelijk verspilling en zo weinig mogelijk arbeidsuren in de uitvoering zitten. Dat scheelt bovenop het materiaalverschil nog eens in de rekening van de aannemer.
Zink zet aardig uit bij warmte, en dat is al honderd jaar bekend bij loodgieters en dakdekkers die ermee werken. Ons stalen felsplaat zet ongeveer half zoveel uit als zink. Op een dakvlak van vier meter breed voelt u dat verschil niet. Op een schuurdak van veertig of zestig meter lang, zoals bij een ligboxenstal of een grote werktuigenberg, telt dat verschil op. Bij zink moet de verwerker daarom vaker rekening houden met dilatatievoegen en een zorgvuldige indeling van de banen, anders gaat het materiaal op een hete dag golven of, in de winter, juist trekken aan de bevestiging. Bij felsplaten kunnen wij een langere aaneengesloten baan leveren zonder dat u zich zorgen hoeft te maken over diezelfde beweging, omdat de plaat nu eenmaal minder meebeweegt met de temperatuur. Voor een lang, functioneel dak zonder ingewikkelde vormen is dat praktisch een voordeel dat zwaarder weegt dan de esthetische overweging.
Hier zit het punt dat bij een schuur in gebruik het hardste doorslaat. Echt zink wordt op hoeken, aansluitingen en doorvoeren vaak gesoldeerd. Dat is vakwerk, het moet droog gebeuren, het vraagt een geoefende hand en het kost tijd op de bouwplaats. Bij felsplaten werken wij met blinde klemmen onder de fels en, waar nodig, zelfborende schroeven op een stalen ondergrond of gewone schroeven op hout. Er wordt niet gesoldeerd, er hoeft niet gewacht te worden op droog weer voor een vlam, en een ervaren dakdekker legt de platen aanmerkelijk sneller dan hij zink kan solderen. Bij een boerenschuur die gewoon in bedrijf blijft, is dat het verschil tussen een dak dat in een paar dagen dicht is en een dak dat, door weersomstandigheden en de aard van het soldeerwerk, zomaar een week langer open ligt.
Dit is precies waarom de meeste boeren en aannemers bij een schuur in gebruik toch voor felsplaten kiezen, ook als ze in eerste instantie aan zink dachten. Een stal met koeien erin, of een loods met de camion en de oogstmachines die er middenin het seizoen doorheen moeten, kan niet weken met een open dak staan. Wij hebben opdrachtgevers gehad die letterlijk tussen twee ronden mais oogsten door een dakvlak moesten laten vervangen, met de koeien 's nachts nog binnen. In die situatie is elke dag dat het dak open ligt een risico op regen naar binnen, op tocht voor het vee, op een machine die niet onder een afdak kan staan. Felsplaten worden droog gemonteerd, zonder soldeerwerk, en een baan van dertig meter lang kan in één stuk aangevoerd en gelegd worden. Dat verkort de periode dat het dak openligt aanzienlijk ten opzichte van een zinken dak waarbij op de hoeken en de goot nog gesoldeerd moet worden. Als de planning tussen twee bedrijfsmomenten door moet, is dat vaak de doorslaggevende reden om voor felsplaten te kiezen, ook als het budget wel ruimte voor zink had gelaten.
Bij veel schuren uit de jaren zestig, zeventig en tachtig ligt er nog een asbesthoudende golfplaat op het dak. Die moet er eerst gecertificeerd af, in een gesloten proces, voordat er iets nieuws op kan. Die sanering kost al tijd en geld, en dat drukt op het totale budget van het project. Wij zien dan vaak dat opdrachtgevers liever niet ook nog het duurdere materiaal kiezen voor de nieuwe dakbedekking, simpelweg omdat de asbestverwijdering al een flinke hap uit de investering neemt. Felsplaten geven dan ademruimte in de begroting zonder dat er ingeleverd wordt op de kwaliteit van de nieuwe dakbedekking. Daarbij komt dat de sanering meestal ook een hard tijdvenster kent, met een saneerder die maar een beperkt aantal dagen op de planning heeft staan voordat het nieuwe dak erop moet. Ook dan telt de snellere, droge montage van felsplaten in het voordeel.
Er zijn schuren waarbij wij zelf zouden zeggen: neem zink. Dat is het geval bij een monumentale of karakteristieke schuur, bijvoorbeeld een oude kapschuur bij een boerderij die een beschermde status heeft, waar de gemeente of een erfgoedcommissie een authentieke uitstraling en een specifieke verouderingskleur eist die alleen echt zink geeft. Ook bij een klein bijgebouw, een paardenstal of een enkel dakvlak waar de oppervlakte beperkt is, valt het prijsverschil in absolute euro's mee, en kan de esthetische voorkeur voor zink de doorslag geven zonder dat de planning of het budget in de knel komt. En als er tijd genoeg is, het gebouw even buiten gebruik mag, en er een ervaren zinkverwerker beschikbaar is die het soldeerwerk vakkundig aflevert, dan is er inhoudelijk niets tegen zink op een schuur.
Weet u ongeveer hoeveel vierkante meter dak het gaat, en heeft u een idee van de periode waarin het dak open mag liggen, dan kunnen wij op basis daarvan meedenken over de planning en de plaatindeling. Stuur ons een tekening of een foto van de bestaande situatie, inclusief of er nog asbest op ligt, en wij rekenen met u mee wat praktisch haalbaar is tussen de bedrijfsmomenten door.