Klikzink
Bij een aanbouw of uitbouw komt de vraag zink of felsplaten meestal niet op als een principiële keuze, maar als een rekensom. De architect of de vorige eigenaar had misschien zink op het oog vanwege het aanzien, de aannemer rekent liever met felsplaten omdat die sneller te leggen zijn. Wij krijgen deze vraag vooral van mensen die al een prijs hebben liggen voor zink en zich afvragen of het per se moet.
Het antwoord hangt minder af van het dakvlak van de aanbouw zelf dan van hoe dat vlak aansluit op de gevel van het huis waar het tegenaan staat. Dat is bij een aanbouw een ander punt dan bij een vrijstaand gebouw, want de aanbouw deelt een wand met een bestaande constructie die al jaren zijn eigen zettingen en bewegingen heeft gehad. Daar zit het risico, niet in het felsen of solderen van het dakvlak zelf.
Echt zink is een ander materiaal dan de stalen felsplaten die wij leveren, ook als de vorm van de baan en de fels er vergelijkbaar uitzien. Zink is zachter, zet meer uit bij temperatuurwisseling, en de traditionele manier van verwerken bij hoeken, opstanden en aansluitingen is solderen. Solderen van zink is vakwerk dat een specifieke ervaring vraagt en dat op de bouwplaats meer tijd kost dan het monteren van felsplaten. Onze platen zetten ongeveer half zoveel uit als zink en worden koud verwerkt, ook bij vorst tot -15 graden. Er wordt niets gesoldeerd; de banen worden blind met klemmen onder de fels bevestigd.
Dat verschil in uitzetting is bij een aanbouw relevanter dan bij een op zichzelf staand gebouw. Een aanbouw heeft vaak een kort dakvlak, misschien drie tot zes meter, met aan één kant een aansluiting op de bestaande gevel en aan de andere kant een vrije rand of een goot. Op zo'n kort vlak lijkt uitzetting geen probleem, maar de aansluiting op de gevel staat vast en kan niet meebewegen. Bij zink moet de loodslabbe of de aansluitstrook daar iets meer speling in hebben verwerkt dan bij felsplaten, anders ontstaat op termijn scheurvorming op precies die plek waar u het water niet wilt hebben.
Het dakvlak van een aanbouw is voor beide materialen goed te maken. Het lastige punt zit in de overgang naar de bestaande muur: de plek waar de nieuwe dakbedekking onder de bestaande gevelbekleding of onder het voegwerk moet worden ingewerkt. Bij een bakstenen gevel gaat het om een inkassing of een loodslabbe die in de voeg wordt gezet, bij een gevel met potdekselwerk of kunststof betekent het vaak een profiel dat tegen de bestaande bekleding wordt gemonteerd.
Bij zink werkt een ervaren zinkwerker die aansluiting met gesoldeerde hoeken, wat een strak en duurzaam resultaat kan geven als het goed wordt uitgevoerd. Bij felsplaten wordt die aansluiting gemaakt met een opstaande rand die tegen de gevel wordt afgewerkt, zonder soldeerwerk. Het verschil is niet dat de ene oplossing beter afdicht dan de andere; het verschil is dat de zinkoplossing meer afhangt van het vakmanschap van die ene verwerker op die ene dag, terwijl de felsoplossing minder variabelen kent omdat de klikverbinding en de klemmen fabrieksmatig vastliggen.
Wij hebben voorbeelden gezien van aanbouwen waar het dakvlak zelf na tien jaar nog prima was, zowel in zink als in felsplaten, maar waar precies bij de gevelaansluiting een lek zat. Bij zink kwam dat een keer door een soldeernaad die was gaan haarscheuren doordat de aanbouw op een iets andere fundering stond dan het hoofdhuis en de twee delen niet helemaal gelijk hadden gezet. Bij felsplaten zagen we een geval waarbij de aansluitrand te strak tegen een houten regel was gezet zonder ruimte voor de eigen uitzetting van de plaat, waardoor de rand omhoog was gaan staan. Beide zijn te voorkomen, maar het laat zien dat de aandacht naar dat aansluitpunt moet gaan, niet naar het platte vlak ertussen.
Echt zink is een duurder materiaal dan onze stalen felsplaten, en het soldeerwerk voegt daar arbeidsuren aan toe die bij felsplaten niet nodig zijn omdat de klemverbinding blind onder de fels zit. Bij een groot dakvlak loopt dat verschil op, maar bij een aanbouw met een beperkt oppervlak is het prijsverschil in absolute euro's vaak kleiner dan mensen denken, simpelweg omdat er weinig vierkante meters in het spel zijn. Het is dan ook niet vreemd dat de knoop bij een aanbouw soms eerder doorgehakt wordt op basis van welke verwerker beschikbaar is dan op basis van de meters prijsverschil.
Waar dat prijsverschil wél gaat opspelen, is bij de aansluitdetails. Solderen kost tijd, en tijd van een vakman die met zink en soldeerbout werkt is niet goedkoop. Als de aansluiting op de gevel ingewikkeld is, met een schoorsteen die er ook nog doorheen komt of een erker die net in de weg staat, dan telt dat bij zink harder door in de rekening dan bij felsplaten, waar de aansluitprofielen en klemmen minder arbeidsintensief te monteren zijn.
Als de bestaande gevel van het hoofdhuis ook in zink is uitgevoerd, bijvoorbeeld een dakkapel of een erker die al eerder in zink is bekleed, dan is het voor het aanzien en voor de aansluiting soms verstandiger om bij de aanbouw dezelfde lijn door te trekken. Twee verschillende metalen naast elkaar op één gevel vraagt om een overgangsdetail dat niet altijd fraai oplosbaar is, en een ervaren zinkwerker kan die overgang met soldeerwerk vaak beter laten aansluiten dan een overgang naar een ander materiaal.
Ook als er om andere redenen al een zinkwerker bij het project betrokken is, voor de goten of voor ander werk aan het huis, kan het praktisch zijn om het dakvlak van de aanbouw in dezelfde hand te houden. Dat is geen technisch argument voor zink, maar wel een praktisch argument dat in de praktijk vaak de doorslag geeft.
Als u een aanbouw of uitbouw plant, is het verstandig om eerst te kijken naar het aansluitdetail bij de bestaande gevel voordat u een keuze maakt tussen zink en felsplaten. Vraag de aannemer of zinkwerker hoe die aansluiting concreet wordt uitgevoerd, welke ruimte er wordt gelaten voor bewegingen, en of er ervaring is met precies dit type overgang. Wilt u weten wat felsplaten in uw situatie zouden betekenen, stuur ons dan de tekening van de aanbouw met de bestaande gevelaansluiting. Wij kijken daar kosteloos naar mee en zeggen u eerlijk of het op maat leverbaar is en waar u op moet letten bij de montage.