Klikzink
Bij een aanbouw of uitbouw is het vervangen van het dak een kleinere klus dan bij een vrijstaand gebouw, maar niet per se een eenvoudiger klus. Het dakvlak zelf is meestal overzichtelijk: een plat of licht hellend vlak van een paar meter breed, aansluitend op de achtergevel van het huis. Het risico zit niet in dat vlak. Het risico zit in de naad waar de aanbouw tegen het bestaande gebouw aan staat. Daar komt water binnen als het misgaat, en daar zie je het pas als het al een paar keer geregend heeft.
Een aanbouw of uitbouw is vrijwel altijd later tegen een bestaand pand aangebouwd. Dat betekent dat er op één plek twee constructies, twee zettingspatronen en vaak ook twee generaties bouwmateriaal samenkomen. De gevel van het hoofdgebouw beweegt anders dan het dak van de aanbouw. Bij oudere aanbouwen zien we regelmatig dat de aansluiting ooit met een stukje loodslabbe of een reep bitumen is dichtgemaakt, en dat die oplossing na verloop van tijd is gaan trekken of scheuren. Wie alleen naar het dakvlak kijkt en de bedekking vervangt zonder de aansluiting goed te herstellen, heeft over een paar jaar dezelfde lekkage terug, alleen dan onder een nieuw dak.
Bij het vervangen van de bedekking beoordelen we daarom altijd eerst hoe de aanbouw aan het hoofdgebouw hangt. Is er een spouw die doorloopt, of is de aanbouw er tegenaan gemetseld zonder spouwaansluiting? Zit er een dilatatie in, en werkt die dilatatie nog, of is hij dichtgeslibd met vuil en mortelresten? Dat bepaalt hoe we de opstand tegen de gevel detailleren, en welke kant het felswerk daar op krijgt. Een strook felsplaat die verticaal tegen de gevel omhoog loopt en onder de gevelbekleding of achter een nieuwe loodslabbe eindigt, geeft een oplossing die de bewegingen van beide constructies kan opvangen zonder dat de naad zelf water doorlaat.
Zodra de oude dakbedekking van een aanbouw eraf gaat, wordt zichtbaar wat er onder heeft gezeten. Bij een aanbouw uit de jaren zeventig of tachtig is dat vaak nog gewoon geschroefd hout of een oude houten dakconstructie met daarop bitumen, soms in meerdere lagen over elkaar aangebracht bij eerdere reparaties. Bij een uitbouw die pas tien of vijftien jaar geleden is gezet, kan het beeld heel anders zijn: een strakke plaat, goed geïsoleerd, maar met een detail bij de gevel dat nooit helemaal goed is afgewerkt omdat de aannemer van destijds op die ene plek moeilijk kon werken.
Wat we onder de oude bedekking aantreffen bepaalt het vervolg. Is de ondergrond droog en vlak, dan kan de nieuwe felsplaat er in veel gevallen relatief snel op. Blijkt het hout zacht of vochtig, met name bij de gevelaansluiting waar het meeste water heeft gestaan, dan moet dat deel eerst vervangen worden voordat er iets nieuws op kan. Dat is precies de plek waar bij een aanbouw het meeste tegenzit: de rand tegen het huis is vaak het lastigst bereikbare stuk van het hele dakvlak, en het is meteen het stuk waar de conditie van de ondergrond het meest bepalend is voor hoe het nieuwe dak zich houdt.
Een voorbeeld uit de praktijk: een uitbouw achter een jaren-dertig woonhuis, dakoppervlak van iets meer dan twaalf vierkante meter. De bitumen bedekking was aan vervanging toe, verder niets bijzonders. Bij het verwijderen bleek de onderconstructie prima, behalve de laatste dertig centimeter tegen de gevel, waar het hout door een falende slabbe al jaren vocht had opgenomen. Dat stuk is vervangen, de rest van de ondergrond kon blijven liggen. Zonder die controle was de nieuwe bedekking op een verrotte rand terechtgekomen, en was het probleem alleen maar verplaatst naar de toekomst.
Bij een aanbouw of uitbouw werken we in een vaste volgorde, juist omdat de gevelaansluiting het kwetsbare punt is. Eerst gaat de oude bedekking eraf, zodat de ondergrond zichtbaar wordt. Dan volgt de beoordeling: is het hout of de plaat droog en stevig, zit er beweging in de aansluiting met de gevel, is de bestaande slabbe of loodaansluiting nog te gebruiken of moet die vervangen worden. Pas daarna wordt bepaald of er direct verder gewerkt kan worden of dat er eerst een stuk ondergrond vervangen moet worden.
Omdat een aanbouw meestal een beperkt oppervlak heeft, is dat hele traject van eraf, beoordelen en weer dicht bij een normale situatie in dezelfde week te doen. Dat is voor bewoners een belangrijk verschil met een dak op het hoofdgebouw: een aanbouw is vaak de achterkant van het huis, met een keuken of woonkamer eronder, en die ruimte wil je niet weken onder een dekzeil hebben. De felsplaten worden op maat gewalst en op de millimeter geleverd, zodat er op de bouwplaats niet gewacht hoeft te worden op een tussenlevering. Zodra de ondergrond akkoord is, kan de aanbouw meestal binnen een paar dagen weer volledig dicht zijn, inclusief de aansluiting op de gevel.
Als de aansluiting anders detailleren nodig is, en dat gebeurt bij een gevelaansluiting regelmatig, dan is dat het enige onderdeel dat meer tijd kan kosten dan het dakvlak zelf. Een nieuwe loodslabbe inwerken in bestaand voegwerk, of een stuk gevelbekleding tijdelijk verwijderen om de felsplaat er goed onder te krijgen, is precies werk waar we vooraf naar kijken, zodat er niet halverwege een dag stilgelegen wordt om materiaal te bestellen.
Er zijn situaties waarin het dak van een aanbouw vervangen met felsplaten niet de meest logische keuze is. Bij een dakvlak met een helling van minder dan zes graden werkt het felssysteem niet zoals bedoeld; dan ligt een andere bedekking meer voor de hand, en dat is iets om vooraf te bepalen, niet tijdens de uitvoering. Ook bij een aanbouw die op zeer korte termijn toch vervangen of vergroot gaat worden, is het de vraag of een volledige felsvervanging de moeite waard is; soms is een tijdelijke reparatie van de bestaande bedekking dan verstandiger, in overleg met wie de renovatie gaat uitvoeren.
En bij een aanbouw waar de gevelaansluiting ernstiger schade vertoont dan alleen een lekkende naad, bijvoorbeeld als er sprake is van verzakking tussen aanbouw en hoofdgebouw, is het vervangen van de dakbedekking niet de oplossing voor het onderliggende probleem. Dan is eerst een beoordeling van de constructie nodig; een nieuw dak op een verzakkende aansluiting legt het probleem alleen mooi verpakt terug.
Wilt u weten of het dak van uw aanbouw of uitbouw met felsplaten vervangen kan worden, en hoe de aansluiting op uw gevel het beste opgelost wordt? Stuur ons een foto van de huidige situatie en, als u die heeft, een maatvoering of tekening. Wij denken kosteloos mee over de detaillering bij de gevel en geven aan wat wij in uw situatie verwachten aan te treffen onder de oude bedekking, zodat u vooraf weet waar u aan toe bent.