Klikzink
Een dak vervangen is meer dan nieuwe platen leggen. Het werk begint met het verwijderen van wat er nu op ligt, en pas als de ondergrond eronder bekeken is, weet u wat er verder nodig is. Bij felsplaten is die volgorde niet anders dan bij andere dakbedekking, maar de manier waarop het pand daarna weer dicht komt, verschilt wel.
We beginnen met de oude bedekking eraf te halen. Dat kunnen dakpannen zijn, bitumen, golfplaten of een ouder type plaatmateriaal. Bij dakpannen komt er vaak nog een oude panlatten- en tengelconstructie mee, bij bitumen soms meerdere lagen over elkaar heen die in de loop der jaren zijn aangebracht. Wat er precies loskomt, bepaalt hoeveel afval er is en hoeveel tijd het strippen kost. Dat is niet iets wat u vooraf op de millimeter kunt plannen; de aannemer die het werk doet, ziet het pas goed als de eerste rijen eraf liggen.
Daaronder ligt de ondergrond, en die bepaalt het vervolg. Bij een houten dakconstructie kijkt men naar de staat van de gordingen, de dakbeschot of de panlatten: zijn ze rot, vervormd, of nog gewoon bruikbaar. Bij een stalen of betonnen ondergrond gaat het om de vlakheid en om roest of schade aan de bevestigingspunten. Soms blijkt de ondergrond na jaren nog in orde en kan er direct op verder gebouwd worden. Soms blijkt er vocht in het hout te zitten dat van buiten niet te zien was, en dan moet dat eerst gerepareerd of vervangen worden voordat er iets nieuws op komt. Die beoordeling is het moment waarop een aannemer u kan vertellen of het project blijft binnen de planning, of dat er een dag bij komt.
Als de ondergrond beoordeeld is en in orde blijkt, of snel gerepareerd kan worden, is de rest van het werk voorspelbaar. Klikfels wordt geleverd op maat, op de millimeter gewalst voor het dak waar het naartoe gaat. Er wordt niet op de bouwplaats bijgezaagd en aangepast zoals bij pannen of losse platen soms nodig is; de banen liggen aan en de klemmen onder de fels bevestigen ze aan de ondergrond, op hout met schroeven, op staal met zelfborende schroeven. Dat is een van de redenen waarom een dak met felsplaten binnen een week weer dicht kan zijn nadat de oude bedekking eraf is: er is weinig tot geen improvisatie nodig op de plek zelf, omdat het maatwerk al in de fabriek is gebeurd.
Dat is vooral belangrijk als het gebouw niet leeg mag staan tijdens de werkzaamheden, of als het weer geen ruimte geeft voor uitstel. Een woonhuis waar mensen wonen, een bedrijfshal waar het werk doorgaat, een schoolgebouw met een vaste startdatum: in al die gevallen telt hoe lang het dak open ligt, niet alleen hoe het er straks uitziet. Bij een groter gebouw met een complexe vorm, met meerdere dakvlakken of afwijkende hoeken, duurt het meten en walsen van de platen wat langer, en moet die tijd in de planning meegenomen worden. Bij een eenvoudig zadeldak of plat dak is dat meestal geen probleem.
Hoe het traject precies verloopt, hangt af van wat voor gebouw het is. Bij een vakantiewoning speelt vooral de vraag wanneer het pand leegstaat en wanneer niet; dat lezen we uitgebreider toe op de pagina over het dak vervangen bij een vakantiewoning met felsplaten. Bij een bedrijfshal of loods gaat het vaker om grote, vlakke oppervlakken waar snelheid en het beperken van productiestilstand vooropstaan. Bij een woonhuis in een straat met andere woningen speelt de overlast voor buren en de zichtbaarheid vanaf de weg een rol die bij een afgelegen gebouw niet meespeelt. Ligt er onder de oude bedekking asbest, dan is de sanering een apart traject dat eerst afgerond moet zijn voordat het nieuwe dak kan beginnen; die stap staat op de pagina over asbest saneren en felsplaten leggen, en is bij elk gebouwtype hetzelfde traject met dezelfde regels.
Ook het gewicht van de nieuwe bedekking ten opzichte van de oude speelt een rol die per gebouw verschilt. Felsplaten wegen ongeveer 5 kilo per vierkante meter, aanmerkelijk minder dan de meeste dakpannen. Bij een dak waarvan de constructie al jaren het gewicht van pannen draagt, is dat vaak geen probleem, maar bij een lichte houten constructie kan het net het verschil maken tussen een dak dat extra ondersteuning nodig heeft en een dak dat zonder aanpassing verder kan. Dat beoordeelt de aannemer samen met de constructeur, niet met een algemene regel die voor elk gebouw hetzelfde uitpakt.
Er zijn situaties waarin het dak niet binnen een week weer dicht is, en het is goed dat vooraf te weten. Als bij het strippen blijkt dat de volledige dakconstructie vervangen moet worden, ligt het tempo niet meer bij het aanbrengen van de felsplaten maar bij het timmerwerk of de staalconstructie daaronder, en dat kost weken, geen dagen. Als het dak een ongewone vorm heeft met veel inwendige hoeken, dakkapellen of doorvoeren, moet er meer op maat gewalst en aangepast worden, en dat drukt het tempo van de levering. En als het regent tijdens de sloopfase, ligt het werk soms tijdelijk stil, simpelweg omdat een open dak niet blootgesteld mag worden aan water terwijl de ondergrond nog opengelegen is. Een aannemer die dat vooraf benoemt in plaats van een deadline te beloven, is meestal degene die het traject ook echt zo laat verlopen.
Ook is het niet in elk geval verstandig de oude bedekking er volledig af te halen. Liggen er op een bestaand dak nog goed liggende pannen zonder lekkages, dan kan het soms voordeliger zijn om de felsplaten daar overheen te leggen in plaats van alles te strippen; dat is een ander traject met een andere afweging, dat op de pagina over felsplaten over bestaande dakpannen aan de orde komt.
Wilt u weten hoe dat er bij uw dak concreet uitziet, dan helpt het om vooraf te weten wat voor ondergrond er onder de huidige bedekking zit en hoe het dak is opgebouwd. Heeft u die informatie niet, dan is dat ook geen probleem: dat wordt duidelijk zodra de oude bedekking eraf is. Neemt u contact met ons op, dan denken we mee over de opmaat van de platen en de planning van het traject, zonder dat dat meedenken u iets kost.