Klikzink
Bij een woonhuis gaat de oude dakbedekking er in een dagdeel af en ligt het nieuwe dak er de volgende dag op. Bij een bedrijfsloods is dat een andere opgave. Het dakvlak is vaak honderden vierkante meters groot, de bedrijfsvoering eronder moet meestal doorgaan en de baanlengte van het nieuwe materiaal wordt bepaald door de afstand van goot tot nok. Dat maakt de planning en de uitvoering een ander vak dan het vervangen van een dak op een gewoon huis.
Voordat er een nieuwe plaat de lucht in gaat, moet duidelijk zijn wat er onder de oude bedekking zit. Bij een loods uit de jaren zeventig of tachtig is dat vaak een houten of stalen dakconstructie met daarop een oude golfplaat, bitumen laag of een verouderde stalen beplating. Zodra die eraf is, ligt de gordingconstructie bloot en is precies te zien of het hout of staal de belasting van een nieuw dak nog aankan, en of er lekkage-schade zit die eerst gerepareerd moet worden. Dit is het moment waarop de planning kan kantelen: blijkt de ondergrond slechter dan verwacht, dan moet er eerst herstelwerk gebeuren voordat de nieuwe platen erop kunnen. Wie dit vooraf al met een steekproef checkt, bijvoorbeeld door een paar platen los te nemen op verschillende plekken van het dak, voorkomt dat dit tijdens de uitvoering pas aan het licht komt.
Bij een loods werkt het meestal vlak voor vlak. Niet het hele dak in één keer open, maar per baanlengte of per dakvak de oude bedekking eraf, de ondergrond beoordelen en direct weer dicht met de nieuwe felsplaten. Dat betekent dat de uitvoerder het dak in stroken verdeelt die aansluiten op de lengte van de dakschilden, en per strook doorwerkt tot die weer waterdicht is voordat de volgende aan de beurt is. Bij een loods van bijvoorbeeld vijftig meter lang en achttien meter diep kan dat betekenen dat er in delen van een paar baanbreedtes wordt gewerkt, zodat er nooit een groot deel van het dak open ligt bij het einde van de werkdag of bij een weersomslag. Voor de bedrijfsvoering eronder is dat meestal de doorslaggevende factor: een magazijn of productiehal die niet stil kan liggen, kan zo toch gewoon doordraaien terwijl het dak boven een ander deel van het pand wordt vervangen.
Felsplaten worden op maat gewalst, tot 8000 mm lang, en dat is precies waarom ze voor een loods interessant zijn: bij een groot dakvlak kan de baan in één stuk van goot tot nok lopen, zonder dwarsnaad. Maar een lange plaat zet ook meer uit en in dan een korte. Staal beweegt met de temperatuur en bij een baan van bijvoorbeeld twintig meter is die uitzetting groter dan bij de vier meter van een rijtjeshuis. Daarom wordt bij de blinde bevestiging met klemmen onder de fels rekening gehouden met deze lengte: de klemmen laten de plaat bewegen zonder dat de bevestiging zelf gaat trekken of scheuren. Bij montage op een koude ochtend in de winter, waarbij het materiaal tot -15 graden nog gewoon te verwerken is, ligt de plaat er anders bij dan op een hete dag in juli, en de uitvoerder houdt daar bij het aanbrengen van de klemmen en de afwerking van de kopnaden rekening mee. Dit is een detail dat op een klein zadeldak nauwelijks een rol speelt, maar op een lang dakvlak wel de kwaliteit van het werk bepaalt.
Een loods heeft meestal geen zolder of vliering die als buffer dient tegen weersinvloeden: onder de dakplaten hangt vaak direct de bedrijfsruimte, met voorraad, machines of kantoorwerkplekken. Dat maakt het risico van een open dak groter dan bij een woonhuis, waar een regenbui op een half afgedekt dak vervelend is maar zelden een productieproces stillegt. Aannemers die op loodsen werken plannen daarom vaak niet alleen per dakvlak, maar ook naar weersvooruitzicht: een strook wordt pas opengelegd als er voldoende droog venster is om die dag ook weer dicht te zijn. Bij een dakhelling vanaf zes graden, waar felsplaten op toepasbaar zijn, is dat venster meestal ruim genoeg te plannen, ook in een gemiddeld Nederlands najaar.
Een voorbeeld uit de praktijk: bij een distributiecentrum met een dakvlak van pakweg honderdvijftig meter lang wordt het werk meestal in vier of vijf vakken opgedeeld. Elk vak wordt in een dag of twee volledig vervangen, van het verwijderen van de oude golfplaat tot het sluiten met de nieuwe felsplaat inclusief de kopaansluitingen. Zo ligt er aan het einde van elke werkdag nooit meer dan een beperkt deel van het dak open, en kan de rest van de hal ondertussen gewoon in bedrijf blijven.
Deze manier van werken, vlak voor vlak vervangen binnen een week, veronderstelt dat de bestaande dakconstructie op hoofdlijnen in orde is. Is de gordingconstructie verroest, verzakt of structureel te licht voor het gewicht van het nieuwe dak van ongeveer 5 kilo per vierkante meter plus de bevestigingsmiddelen, dan is een snelle vervanging niet verantwoord. In dat geval moet er eerst een separaat traject van constructief herstel of versterking komen, en dat past niet in de planning van een week. Ook bij een loods waar asbesthoudende platen onder de bestaande bedekking zitten, is haastige demontage geen optie: dat vraagt een eigen aanpak met sanering vooraf, wat een ander traject is dan hier beschreven. En bij een dakvlak met een complexe vorm, met veel opgaande delen, doorvoeren of lichtstraten, is de aanname van "vlak voor vlak in een week" vaak te optimistisch; daar loopt de planning eerder in weken dan in dagen, simpelweg omdat er meer maatwerk en afwerking bij komt dan bij een rechttoe-rechtaan zadeldak.
Wilt u weten of uw loods geschikt is voor deze aanpak, dan is het verstandig om eerst een beeld te hebben van de huidige staat van de dakconstructie en de afmetingen van de dakvlakken. Met een tekening of een paar foto's van de bestaande situatie kunnen wij meedenken over de indeling in vakken, de baanlengtes en de planning, zonder dat dit u iets kost. Zo weet u van tevoren wat de volgorde van het werk wordt en hoeveel van het dak per keer open moet.