Klikzink
Een garage of carport is een klein bouwwerk, en dat merkt u vooral aan de tijd die het vervangen van het dak kost. Waar bij een woonhuis het werk soms over dagen wordt uitgesmeten omdat er steigers, dakkapellen en meerdere dakvlakken bij komen, is een garage- of carportdak vaak in één werkdag van oude bedekking naar nieuwe felsplaten te brengen. Dat verandert niet alleen de planning, het verandert ook waar u op moet letten. Bij een klein en laag dak vallen dingen op die bij een hoog zadeldak onopgemerkt blijven: een golf in de dakrand, een net iets te grote overstek, klemmen die niet in een rechte lijn liggen. U staat er letterlijk vlak voor of naast, en dat detail aan de rand is precies waar de kwaliteit van het werk zich laat zien.
Het eerste dat gebeurt is het verwijderen van wat er nu op ligt: golfplaat, bitumen, oude pannen of een verouderde stalen beplating. Bij een garage of carport is dat meestal snel gedaan, simpelweg omdat het oppervlak beperkt is. Maar de haast van dat eerste uur mag niet ten koste gaan van de volgende stap, die net zo belangrijk is: de onderconstructie bekijken. Bij veel garages en carports is het houtwerk destijds licht uitgevoerd, omdat er nooit een zwaar pannendak op heeft gelegen. Als de gordingen of het dakbeschot zijn aangetast door vocht, wat bij een plat of licht hellend dak vaker voorkomt dan bij een steil zadeldak, moet dat eerst worden herstelt of vervangen voordat er nieuwe platen op komen. Een klikfelsplaat is licht, ongeveer vijf kilo per vierkante meter, maar hij is niet zelfdragend over een verrotte ligger. De ondergrond bepaalt dus of het bij het strippen en opnieuw beplaten blijft, of dat er eerst timmerwerk bij komt.
Bij een carport met een open constructie, zonder dichte gevels die de wind breken, is deze controle nog belangrijker. Windbelasting werkt op een laag en open bouwwerk anders dan op een dichte garage, en een verzwakte gording die bij een garage nog wel meegaat, kan bij een carport eerder een probleem worden. Dit is meteen ook een moment om na te denken over de dakhelling. Felsplaten zijn toepasbaar vanaf zes graden, en bij oude garages en carports komt een helling onder dat minimum vaker voor dan u zou denken, vooral bij zelfbouw uit de jaren zeventig en tachtig. Is de helling te gering, dan is dit niet de juiste oplossing en moet er gekeken worden naar een aanpassing van de afwatering of naar een ander systeem.
Omdat het oppervlak van een garage- of carportdak beperkt is, kunnen de platen vaak al op maat gewalst worden voordat de oude bedekking er zelfs af is. Klikzink levert de banen op de millimeter, van 450 tot 8000 millimeter, zodat er voor een garage van vier bij zes meter geen lasnaad in het midden van het dakvlak nodig is. Dat betekent dat het traject van meten, walsen en leggen kort kan zijn: de oude bedekking gaat er in de ochtend af, de nieuwe felsplaten liggen er aan het eind van de dag of ten laatste een paar dagen later weer op. Voor een garage die als opslag of stalling in gebruik is, is dat praktisch: er is geen weken durende bouwplaats naast de oprit of in de tuin.
De platen worden blind bevestigd met klemmen die onder de fels verdwijnen, wat betekent dat er aan de buitenkant geen schroeven te zien zijn. Op een houten onderconstructie gaat dat met schroeven in het hout, op een stalen frame met zelfborende schroeven. Bij lage temperaturen is dat geen probleem: het materiaal is koud vouwbaar tot vijftien graden onder nul, dus ook een klus in de winter hoeft niet te wachten op beter weer. Dat is meegenomen bij een garage of carport, waar het dak nogal eens pas vervangen wordt nadat het al een tijd lekt en niet meer kan wachten tot het voorjaar.
Bij een woonhuis kijkt bijna niemand van dichtbij naar de rand van het dak; die zit vaak hoog en ver van het trottoir of de tuin af. Bij een garage of carport is dat anders. U loopt er dagelijks langs, de auto staat er vlak onder, en de buren of passanten zien het dak van opzij of zelfs van boven als hun eigen tuin of raam net iets hoger ligt. Een verspringing in de daktrim, een randafwerking die niet strak aansluit op de gevel, of een overstek die aan de ene kant twee centimeter breder is dan aan de andere kant: bij een garage valt dat op binnen een week, bij een hoog woonhuisdak misschien nooit.
Daarom is bij dit type gebouw de afwerking van de rand net zo belangrijk als de platen zelf. De felsplaten worden geleverd in drie matte kleuren, Nordic Night Black, Slate Grey en Metallic Dark Silver, met een glansgraad onder de vijf, wat betekent dat het dak niet opvallend glimt in de zon. Dat helpt om de rand rustig te houden, maar de uitvoering van het randprofiel, de aansluiting op de gevel en de regenwaterafvoer maken het verschil tussen een garage die er verzorgd bij staat en een garage waar je de bouwfout blijft zien. Wie op de tekening laat meedenken over hoe de rand precies wordt afgewerkt, voorkomt dat achteraf.
Een vervanging met felsplaten is niet in elke situatie de beste keuze voor een garage of carport. Is de dakhelling structureel te gering, bijvoorbeeld bij een vrijwel plat afdak, dan is een aanpassing van de constructie nodig voordat er felsplaten op kunnen, en soms is een ander systeem dan praktischer. Is de garage klein en de bestaande dakbedekking nog in redelijke staat, dan kan het voordeliger zijn om alleen een lek plaatselijk te herstellen in plaats van het hele dak te vervangen; felsplaten zijn een investering die zich pas uitbetaalt als het hele dakvlak aan vervanging toe is. En bij een carport die binnenkort toch wordt gesloopt voor een verbouwing of aanbouw, heeft het weinig zin om eerst nog een nieuw dak te leggen.
Wilt u weten of uw garage- of carportdak geschikt is voor felsplaten, dan is het handig om vooraf de dakhelling en de staat van de onderconstructie te laten beoordelen. Met een paar maten en foto's kunnen wij op tekening meedenken over de platindeling en de afwerking van de rand, zonder dat dat u iets kost. Zo weet u voordat het werk begint of het dak in één keer, in dezelfde week, weer dicht kan.