Klikzink
Bij een bedrijfsloods komt de vraag zink of felsplaten eigenlijk altijd op hetzelfde neer: het dakvlak is lang, vaak dertig, vijftig, soms wel honderd meter zonder onderbreking, en op die lengte gaat materiaal zich anders gedragen dan op een schuur of een woonhuis. Wij krijgen deze vraag regelmatig van aannemers die op tekening al zien dat de gootlengte een probleem gaat worden, en van eigenaren die door een dakdekker op zink zijn geattendeerd zonder dat er verder over de gevolgen is nagedacht. Terecht, want op deze schaal maakt het verschil tussen zink en stalen felsplaten wel degelijk uit voor de uitvoering en voor de portemonnee.
Zink zet ongeveer twee keer zoveel uit als staal bij temperatuurwisseling. Op een baan van een paar meter merkt u daar weinig van, maar op de daklengtes die bij een loods horen loopt dat op. Bij zink moet de verwerker daarom rekening houden met schuifruimte, tussenstukken en een andere bevestigingswijze dan bij staal, en bij langere banen wordt solderen op een gegeven moment onvermijdelijk om de naden waterdicht en beweegbaar te houden. Solderen van zink is vakwerk. Het vraagt een verwerker die er dagelijks mee werkt, het weer moet meewerken tijdens de uitvoering, en de doorlooptijd op het dak is langer dan bij een gefelst systeem. Bij onze stalen felsplaten is de uitzetting ongeveer half zo groot als bij zink. Onze banen zijn leverbaar tot 8000 mm op de millimeter, dus in veel gevallen kan een dakvlak in één baanlengte gedekt worden zonder dwarsnaad, en de fels van 35 mm wordt gewoon in het werk gezet zonder soldeerbout. Dat scheelt uitvoeringstijd en het scheelt afhankelijkheid van een klein aantal gespecialiseerde verwerkers.
Stel een loods met een dakvlak van 45 meter lang, oost-west georiënteerd, dus met een fors temperatuurverschil tussen de ene en de andere kant van de dag. Bij zink zou de verwerker hier werken met baanlengtes die ergens onderbroken worden, verbonden met soldeernaden die de uitzetting moeten opvangen. Dat is te doen, het gebeurt op veel gebouwen, maar het vraagt planning, een ervaren ploeg en een dakvlak dat qua vorm goed leent voor die aanpak. Bij stalen felsplaten kan diezelfde 45 meter in een enkele baan geleverd worden. Er is geen soldeernaad, geen wachten op droog weer voor het soldeerwerk, en de montage met klemmen onder de fels gaat sneller. Voor een loods waar de eigenaar wil dat het dak binnen een paar weken dicht is, is dat een reëel argument.
Dat gezegd hebbend: er zijn situaties waarin zink nog steeds de juiste keuze is, ook op een loods. Bij gebouwen waar de architectuur draait om een organisch verouderend, levend oppervlak, met de bekende grijze verkleuring die met de jaren verandert, geeft zink een uitstraling die een gecoat stalen product niet nabootst. Bij een representatief bedrijfspand waar het aanzicht vanaf de weg of vanuit een bedrijventerrein belangrijk is, kan die overweging zwaarder wegen dan de uitvoeringstijd. Ook bij complexe daken met veel opstanden, kilgoten en aansluitingen waar toch gesoldeerd moet worden, is het verschil met stalen felsplaten kleiner dan op een simpel rechttoe-rechtaan dakvlak, en dan is de keuze meer een kwestie van budget en esthetiek dan van uitzetting.
We noemen hier geen bedragen, want de prijs per vierkante meter hangt af van de actuele materiaalprijs, de complexiteit van het dak en de regio waar de verwerker actief is. Wat we wel kunnen zeggen: zink is doorgaans het duurdere materiaal, en het soldeerwerk dat bij langere daklengtes nodig wordt, brengt extra arbeidsuren met zich mee die niet in de plaatprijs zitten. Bij stalen felsplaten betaalt u voor het materiaal en de montage met klemmen, zonder de aparte post voor soldeerwerk. Voor een loods met een groot, herhalend dakoppervlak telt dat verschil harder door dan bij een klein, complex dak, omdat de besparing zich over veel vierkante meters uitstrekt. Aan de andere kant weegt bij een klein representatief kantoorgedeelte op de loods die uitstraling van zink soms zwaarder dan het prijsverschil.
Een bijkomend punt bij lange, open dakvlakken is windbelasting, en dat speelt bij beide materialen, maar het is de moeite waard om te noemen omdat het samenhangt met de baanlengte. Onze felsplaten wegen ongeveer 5 kg per m2 en worden blind bevestigd met klemmen onder de fels, wat betekent dat er geen schroefgaten in het zichtvlak zitten die op termijn een risico kunnen vormen. Bij zink werkt de bevestiging anders, met haken en schuifmogelijkheid die juist nodig zijn om de uitzetting op te vangen. Beide systemen zijn daarop ontworpen, maar de detaillering rond hoeken, dakranden en doorvoeren verschilt, en bij een lang dakvlak met veel doorvoeren voor installaties telt elke extra soldeernaad of aansluiting als een kwetsbaar punt erbij.
Stalen felsplaten van ons zijn leverbaar in drie matte kleuren, Nordic Night Black, Slate Grey en Metallic Dark Silver, met een coating die vanaf de fabriek een gelijkmatig, laagglanzend oppervlak geeft. Zink krijgt zijn kleur door natuurlijke oxidatie, een proces dat u niet kunt sturen en dat per gebouw en klimaat anders verloopt. Voor een bedrijfsloods waar de eigenaar precies wil weten hoe het dak er over tien jaar bij ligt, is een vooraf bepaalde kleur met vaste glansgraad een praktisch voordeel. Voor wie juist die levende, natuurlijke verandering wil, is dat een reden om toch voor zink te kiezen.
Als het dak van de loods bestaat uit veel kleine, gecompliceerde vlakken met opstanden, ronde vormen of aansluitingen op bestaande zinkwerk elders op het terrein, kan het verstandiger zijn om bij zink te blijven, ook al is de uitvoering trager en duurder. Aansluiten op bestaand zinkwerk met een ander materiaal geeft al snel een verschil in aanzicht dat op een bedrijfsterrein waar meerdere gebouwen bij elkaar staan, opvalt. In dat geval is consistentie met de rest van het complex een zwaarder argument dan de besparing op uitvoeringstijd.
Als de loods een groot, overwegend recht dakvlak heeft zonder te veel complexe aansluitingen, is dat het moment om de baanlengte en de dakhelling aan ons door te geven, zodat wij kunnen aangeven of het vlak in één stuk gedekt kan worden en wat dat betekent voor montage en doorlooptijd. Stuur de tekening of de maatvoering naar ons toe; meedenken op tekening kost niets, en dan weet u vooraf waar u met welk materiaal aan toe bent, in plaats van dat de keuze wordt gemaakt op basis van wat de verwerker nu eenmaal gewend is.