Klikzink
Een lessenaarsdak heeft geen nok en geen twee vlakken die tegen elkaar aan lopen. Het is één aflopend vlak, met aan de ene kant een hoge rand en aan de andere kant een lage rand. Voor de meeste boerenschuren is dat vlak niet breed maar wel diep: de goot loopt over de volle lengte van het gebouw, en de baan zelf loopt van hoog naar laag over de volle diepte. Dat maakt de baanindeling in principe simpel, maar juist daardoor gaat het bij dit dak op een paar specifieke plekken mis als er niet goed wordt opgemeten.
Onze felsplaten leveren we op maat, op de millimeter, van 450 tot 8000 millimeter. Bij een lessenaarsdak betekent dat meestal dat de baanlengte gelijk is aan de dakschuinte, van goot tot nok in één stuk. Geen lasnaad halverwege, geen overlap die water kan opvangen. Dat is de charme van dit type dak: als de diepte binnen de leverbare lengte valt, loopt elke baan van boven naar onder door, blind bevestigd met klemmen onder de fels. Geen zichtbare schroeven op het vlak, wel schroeven bij de randen en de aansluitingen.
De praktijk is dat veel lessenaarsdaken op boerenschuren dieper zijn dan één plaat lang kan zijn zonder tegen praktische grenzen aan te lopen: transport, hijswerk op de bouwplaats, het gewicht per baan. Dan wordt er in overleg gekeken of het vlak in twee etappes wordt gedekt, met een overlap die volgens de regels van het vak wordt uitgevoerd zodat er geen water onder de bovenste baan kan komen. Dat overleg voeren we het liefst voordat er iets wordt bekleed, op basis van een tekening. Meedenken op tekening kost niets, en bij een lessenaarsdak is dat vooraf uitrekenen van de baanlengte de belangrijkste stap in het hele traject.
Bij een zadeldak zijn er twee gelijke dakvlakken met een nok waar de platen tegen elkaar aan komen. Bij een lessenaarsdak is die symmetrie er niet. Aan de hoge kant sluit het dakvlak meestal aan op een muur, een hogere gevel of een tussenmuur tussen twee schuurdelen. Daar komt een opkant met een aansluitprofiel dat het water van de muur weg naar het dakvlak leidt. Die aansluiting moet ruim genoeg overlappen, want bij een lessenaarsdak krijgt die hoge rand al het water van het hele vlak boven zich niet te verwerken, maar de aansluiting zelf moet wel bestand zijn tegen opwaaiend water bij harde wind, wat bij boerenschuren die vaak op open terrein staan geen theoretisch risico is.
Aan de lage kant, bij de goot, ligt de nadruk juist op de hoeveelheid water die er samenkomt. Omdat het hele dakvlak naar één kant afwatert, moet die goot en de aansluiting van de felsplaat op de goot ruim gedimensioneerd zijn. Bij een zadeldak verdeelt het water zich over twee gootlijnen, bij een lessenaarsdak niet. Wij leveren de platen, de dakgoot zelf en de doorvoercapaciteit daarvan is een keuze die de aannemer of installateur op basis van het dakoppervlak maakt. Wat wij wel meegeven: reken liever ruim dan precies, want een lessenaarsdak dat vol regenwater een dakvlak lang naar één punt afwatert, vergeeft een te smalle goot niet.
De twee zijkanten van het dakvlak, links en rechts, zijn bij een lessenaarsdak vaak de plekken waar het gebouw een aanbouw heeft, een luifel, of waar de schuur grenst aan een ander bouwdeel. Daar loopt de felsplaat niet gewoon door tot de rand, maar moet worden ingepast tegen een verticaal vlak of een aansluitend dak. Dat vraagt op maat gezaagde platen en een randafwerking die per situatie verschilt. Ook dat is iets wat we het liefst op tekening zien voordat er wordt besteld, zeker bij een gebouw dat in de loop der jaren is uitgebreid en waar de oorspronkelijke lessenaarsvorm inmiddels drie of vier aansluitingen heeft die er bij de bouw niet waren.
Een boerenschuur staat zelden leeg en stil. Er ligt vee in, er wordt geoogst opgeslagen, machines staan binnen te wachten op het volgende seizoen. Een dakvervanging plannen op een moment dat het bedrijf dat toelaat, is bij dit gebouwtype vaak belangrijker dan de keuze van het materiaal zelf. Felsplaten hebben als voordeel dat ze snel liggen zodra de ondergrond gereed is: de banen lopen in één keer van hoog naar laag, er is geen rij losse dakpannen die één voor één gelegd moet worden. Voor een aannemer die met een krap tijdvak tussen twee bedrijfsmomenten moet werken, telt dat.
Bij veel van deze schuren ligt er nog een golfplaten dak met asbest onder de nieuwe planning. Dat verandert de volgorde van werken: eerst een asbestinventarisatie, dan de sanering door een gecertificeerd bedrijf, en pas daarna de nieuwe felsplaten erop. Dat hele traject kost tijd om te plannen, en die tijd valt niet altijd samen met het moment dat de veehouder of akkerbouwer het beste zou uitkomen. Wij leveren de platen op maat op het moment dat de sanering achter de rug is; de planning van de sanering zelf ligt bij de gespecialiseerde saneerder.
Een lessenaarsdak heeft in dit opzicht wel een praktisch voordeel boven een zadeldak: er is maar één dakvlak om te ontmantelen en te herbedekken, niet twee. Dat maakt de doorlooptijd van het werk zelf vaak korter, en dat scheelt in een periode waarin het gebouw eigenlijk niet zonder dak kan omdat er dieren of oogst onder moeten.
Een lessenaarsdak met een heel geringe helling, net boven de zes graden die wij als ondergrens voor felsplaten aanhouden, vraagt om extra aandacht bij de details op de hoge en de lage rand. Bij zo'n vlakke helling is de marge voor fouten in de aansluiting klein, en een gebouw dat toch al weinig onderhoud krijgt omdat het een schuur is en geen woonhuis, is niet de plek om op die details te beknibbelen. Is de bestaande dakconstructie op orde en is de helling ruim genoeg, dan is er geen bezwaar. Is de constructie zwak, of de helling twijfelachtig, dan is dat eerst iets voor de constructeur om te beoordelen voordat er een keuze voor bekleding wordt gemaakt.
Heeft u de diepte en de breedte van het dakvlak, de plek van de aansluitingen aan de zijkanten en een idee van het moment waarop het bedrijf zonder dak kan? Dan kunnen wij op basis van een tekening laten zien hoe de baanindeling voor uw schuur uitvalt, inclusief waar een overlap nodig is en welke randprofielen aan de hoge en de lage kant passen. Dat meedenken kost niets, en het scheelt u een verrassing op het moment dat de platen besteld moeten worden.