Klikzink
Een jachthavengebouw staat vrijwel altijd op een plek waar niets de wind tegenhoudt. Het water ligt open, er is geen bebouwing die de gevel of het dak beschut, en de lucht die over het gebouw trekt heeft vaak een tocht van honderden meters over water achter de rug voordat ze het dak bereikt. Dat is precies waar dit gebouwtype zich onderscheidt van een loods op een bedrijventerrein of een woning in een straat: de belasting op het materiaal is hoger, voortdurender, en minder voorspelbaar dan bij een dak dat ergens tussen andere gebouwen in staat.
Bij zoet water, zoals op de meeste Nederlandse binnenwateren en plassen, is de belasting anders dan bij een havengebouw aan zee of aan een groot open estuarium. Toch speelt ook bij zoet water de combinatie van wind, vocht en fijne druppels die over het dak worden gestuwd een rol die je bij een gewoon bedrijfsgebouw niet tegenkomt. Bij een havengebouw aan zout of brak water komt daar de aanwezigheid van zout in de lucht bovenop. Dat zout wordt door de wind meegevoerd en slaat neer op elk oppervlak dat het tegenkomt, ook op een dak dat op het eerste gezicht droog en schoon lijkt.
De combinatie van vocht en zout is een klassieke aanjager van corrosie op metalen oppervlakken. Bij een stalen dakplaat zit de bescherming in twee lagen: de verzinking van het staal zelf, en de organische coating die daar overheen ligt. Bij gewone toepassingen is die coating vooral een kleur- en uitstralingskeuze. Bij een jachthavengebouw is de coating een functionele laag die het verschil maakt tussen een dak dat jaren meegaat zonder gedoe en een dak waarvan de coating voortijdig aantast en de onderliggende laag blootlegt.
Wij leveren onze felsplaten met een coating van vijftig micrometer, opgebouwd uit GreenCoat Pural BT, een biobased coating op een verzinkte stalen ondergrond. Die opbouw is niet toevallig gekozen voor kustlocaties en waterrijke omgevingen: de coating vormt een gesloten, matte laag die het onderliggende zink afschermt van de lucht. Zolang die laag intact is, heeft het zout onder normale omstandigheden geen directe toegang tot het staal. Beschadigt de coating, bijvoorbeeld door een verkeerd gekozen bevestiging, een scherp voorwerp dat over het dak schuurt, of een las- of snijbewerking op het dak zelf, dan ontstaat een zwakke plek waar vocht en zout wel bij het metaal kunnen komen. Bij een jachthavengebouw telt zo'n beschadiging harder dan bij een dak verder van het water.
Een jachthavengebouw heeft vaak een eenvoudige hoofdvorm, maar wel een aantal aansluitingen die extra aandacht vragen. Denk aan de overgang van dak naar gevel bij een havenkantoor met een aangebouwde loods voor botenopslag, of aan de doorvoeren voor een schoorsteen van een kachel in het clubgebouw. Op elke plek waar het felsplaat wordt doorbroken of aangesloten op een ander materiaal, ontstaat een naad. Bij een gewoon dak is die naad een kwestie van vakmanschap en een goede afwerking. Bij een dak boven zout water is die naad ook een plek waar water met zout erin kan blijven staan als de afwatering niet klopt.
Onze platen worden blind bevestigd, met klemmen die onder de fels verdwijnen. Er zitten dus geen zichtbare schroefkoppen op het dakvlak die als eerste beschadigd raken en een instapplek voor vocht vormen. Op een houten ondergrond gebruiken we schroeven, op een stalen ondergrond zelfborende schroeven, maar die bevindt zich onder de plaat, niet erop. Voor een havengebouw is dat een reëel voordeel: minder doorbrekingen in het zichtbare oppervlak betekent minder plekken waar zout water een aanval op het materiaal kan beginnen.
Een tweede punt dat bij dit gebouwtype meer aandacht vraagt dan elders is de keuze van bijkomende materialen: goten, hemelwaterafvoeren, bevestigingsmiddelen voor antennes of zonwering op het dak. Als daar een ander metaal wordt gebruikt dan het felsplaat zelf, kan er onder vochtige, zoute omstandigheden galvanische corrosie ontstaan tussen de twee metalen. Dat is geen kwestie die specifiek aan felsplaten kleeft, maar het is wel een kwestie waar we bij een havenlocatie bewust naar kijken, en waarover we op tekening meedenken voordat er iets besteld wordt.
Het is niet zo dat felsplaten bij elk havengebouw automatisch de beste keuze zijn. Bij een gebouw dat vlak aan open zee ligt, met voortdurende zoutneveldruk en weinig beschutting, is het onderhoudsregime van elk metalen dak intensiever dan bij een gebouw aan een beschutte binnenhaven. Wie op zo'n plek een dak neerlegt en vervolgens denkt dat er daarna niets meer naar gekeken hoeft te worden, komt bedrogen uit, met welk materiaal dan ook. Een jaarlijkse visuele controle op beschadigingen, vooral rond doorvoeren en randafwerkingen, is bij een havenlocatie meer regel dan uitzondering.
Ook de dakhelling speelt een rol. Felsplaten zijn toepasbaar vanaf zes graden helling, maar bij een zeer vlak dak in een winderige omgeving verdient de afwatering extra aandacht: staand water op een felsplaat is nooit de bedoeling, en bij een zoute omgeving is het risico van vlekvorming en versnelde belasting van de coating op zo'n plek groter dan bij een dak dat goed afwatert. Bij twijfel over de helling of de afwatering van een specifiek havengebouw kijken we liever vooraf mee dan achteraf.
Een derde situatie waarin een andere oplossing meer voor de hand ligt, is een gebouw met een zeer complexe dakvorm met veel kleine facetten, koepels of ronde overgangen. Felsplaten zijn stroken die op maat gewalst worden, van 450 tot 8000 millimeter, en lenen zich uitstekend voor rechte vlakken en heldere lijnen zoals bij een havenkantoor of botenloods. Bij een dakvorm met veel kromming is een ander systeem soms praktischer.
Deze pagina gaat over wat een jachthavengebouw als locatie eigen maakt: de wind vanaf het water en het zout dat daarmee meekomt, en wat dat betekent voor de coating en de details van het dak. Of felsplaten voor uw specifieke situatie de beste vergelijking zijn met dakpannen, bitumen, EPDM of golfplaat, staat op een andere pagina van deze kennisbank, net als de vraag of u het dak vervangt, over bestaande pannen heen bouwt, met asbestverwijdering te maken heeft, of juist nieuwbouw voorbereidt.
Als u een concreet dak op het oog heeft, een havenkantoor, een botenloods of een clubgebouw aan het water, dan kijken wij op basis van een tekening of schets mee naar de platenmaat, de kleur en de aansluitdetails die bij die locatie passen. Dat meedenken kost niets, en u kunt ons bereiken via de contactgegevens op deze website.