Klikzink
Een jachthavengebouw staat er anders bij dan een loods op een industrieterrein. Er is water in de buurt, er staat vaak wind zonder veel obstakels ertussen, en de lucht bevat zout dat met de wind wordt meegevoerd. Dat verandert de afweging tussen golfplaat en felsplaten. Het gaat hier niet alleen om welk beeld u wilt, maar ook om wat het materiaal en de coating aan moeten kunnen op deze specifieke plek. Wie alleen op prijs per vierkante meter naar deze twee opties kijkt, mist het punt waar het hier echt om draait.
Golfplaat en felsplaten worden vaak in één adem genoemd omdat het bij allebei om stalen dakbedekking gaat, gebogen in profielen die water afvoeren. Het verschil zit in de vorm van de plaat en in de manier waarop hij op het dak komt te liggen, en dat verschil wordt groter naarmate de omgeving zwaarder is. Golfplaat wordt meestal doorboord bevestigd, met schroeven die door de coating heen gaan en op de kruin of in het dal van de golf zitten. Bij felsplaten zitten de klemmen onder de fels, de haaks opstaande rand van 35 mm die twee naast elkaar liggende platen verbindt. Er komt geen schroef door het vlak van de plaat.
Op een gebouw verder van de kust of van open water maakt dat verschil in de praktijk minder uit, omdat de belasting op de coating gering is. Bij een jachthavengebouw ligt dat anders. Zout uit de lucht slaat neer op elk oppervlak dat het bereikt, ook op de kop van een schroef en op de rand van het gat waar hij doorheen gaat. Precies op die plek is de coating het dunst en het meest kwetsbaar, simpelweg omdat daar een gat in is gemaakt. Bij golfplaat zijn dat er, afhankelijk van het profiel en de lengte van de baan, tientallen per vierkante meter. Bij felsplaten is dat aantal nul, omdat de bevestiging onder de fels verscholen ligt en niet in aanraking komt met regen, wind of zout.
Stel dat er een botenloods komt aan de rand van de haven, direct aan het open water, waar de wind vanaf het IJsselmeer of de Waddenzee ongehinderd overheen kan. In die situatie is elke doorboring een plek waar zout water langzaam zijn werk kan doen. Dat gaat niet in een paar maanden, en het gaat ook niet bij elke schroef even snel, maar het is een risico dat u er bij deze locatie bewust bij optelt of weglaat. Bij felsplaten valt dat risico grotendeels weg, niet omdat het materiaal zelf ongevoelig is voor zout, maar omdat het aantal kwetsbare punten tot bijna niets wordt teruggebracht.
De platen die wij leveren zijn van Sendzimir verzinkt staal, aan beide zijden verzinkt met 275 gram zink per vierkante meter, met daarover een organische coating van 50 micrometer, GreenCoat Pural BT. Die coating is er niet voor de kleur alleen; hij is de laag die tussen het staal en de buitenwereld zit. Bij een gebouw aan het water is die laag intact houden belangrijker dan bij een gebouw op een industrieterrein verder landinwaarts. Elke schroefkop die door die laag heen gaat, is een plek waar dat niet meer het geval is.
Dit betekent niet dat golfplaat op een jachthavengebouw altijd de verkeerde keuze is. Bij een eenvoudige opslagloods, een botenstalling zonder verwarming of een bijgebouw waar het uiterlijk geen rol speelt, is golfplaat vaak goedkoper en sneller te leggen, en dat telt ook mee. Als het gebouw verder van de waterlijn staat, deels beschut ligt achter andere bebouwing of duinbegroeiing, of als het om een tijdelijke voorziening gaat die over een aantal jaar toch weer wordt vervangen, is de extra investering in felsplaten minder snel terug te verdienen. Ook als het onderhoud toch al periodiek gebeurt, bijvoorbeeld omdat het hele complex regelmatig wordt nagelopen, is de kwetsbaarheid van doorboringen minder een probleem dan wanneer het gebouw jarenlang met minimaal toezicht moet functioneren.
De keerzijde is dat onderhoud aan een golfplatendak met doorboringen op deze locatie meer aandacht vraagt dan elders. Schroeven met rubberen ringen verouderen, zeker onder zon en zoute lucht, en moeten op een gegeven moment worden nagelopen of vervangen. Bij een clubgebouw waar het bestuur dat op de agenda houdt, is dat te doen. Bij een botenloods die verder weinig bezoek krijgt, wordt dat sneller vergeten dan gewenst.
Naast de technische kant is er het beeld. Golfplaat heeft een herkenbaar, praktisch profiel dat bij een havenloods of een werkplaats past. Felsplaten geven een strakker, vlakker beeld, met lange banen zonder zichtbare bevestiging, leverbaar in de kleuren Nordic Night Black, Slate Grey en Metallic Dark Silver, alle drie mat met een glansgraad onder de 5. Voor een clubgebouw waar leden en bezoekers komen, of voor een havenkantoor dat ook de entree van het complex vormt, weegt dat beeld vaak mee in de keuze, los van de technische afweging over zout en bevestiging. Voor een opslagloods achter het terrein speelt dat beeld meestal geen rol en is de technische afweging de enige die nog telt.
Ook de vorm van het gebouw kan de keuze beïnvloeden. Felsplaten zijn leverbaar van 450 tot 8000 mm op de millimeter, en worden op maat gewalst. Bij een havengebouw met een ongebruikelijke kapvorm, een lang aflopend dak richting het water, of gevels die deels verticaal worden bekleed, geeft die vrijheid in lengte een rustiger aanzicht met minder naden. Golfplaat komt in vaste standaardlengtes en vraagt bij bijzondere vormen vaker om overlappen en aanpassingen, wat weer nieuwe doorboringen betekent op precies de plekken waar u ze het minst wilt.
Beide materialen zijn licht te noemen in vergelijking met bijvoorbeeld dakpannen, maar felsplaten van 0,55 mm dik wegen ongeveer 5 kg per vierkante meter, iets wat voor de constructie van een lichte loods of overkapping meestal geen probleem vormt. Het materiaal is koud vouwbaar tot -15 graden en zet ongeveer half zoveel uit als zink, wat bij lange, ononderbroken banen op een blootgesteld dak scheelt in de detaillering rond doorvoeren en dakranden. Bij golfplaat met zijn kortere platen en overlappende naden speelt uitzetting een minder grote rol, simpelweg omdat elke plaat kleiner is en minder kan bewegen.
Als u er niet helemaal uitkomt of golfplaat of felsplaten passen bij het gebouw dat u voor ogen heeft, helpt het om drie dingen op een rij te zetten: hoe dicht staat het gebouw bij het open water, hoe belangrijk is het uiterlijk voor deze functie, en hoeveel onderhoud wilt u er de komende jaren aan besteden. Bij een blootgestelde locatie met weinig onderhoudscapaciteit wegen wij graag mee welke oplossing standhoudt zonder dat u er voortdurend naar hoeft te kijken. Stuur een tekening of een schets van de situatie, dan denken wij vrijblijvend mee over de maten, de kleur en de detaillering rond de randen van het dak.