Klikzink
Wie voor een dakkapel op zoek gaat naar een stalen dakbedekking komt vroeg of laat golfplaat en felsplaten naast elkaar tegen. Beide zijn verzinkt staal, beide gaan lang mee, en op een productlijst kunnen ze verrassend dicht bij elkaar in prijs liggen. Toch is het geen kwestie van smaak alleen. Op een vlak van een paar vierkante meter, zoals bij een dakkapel, telt elke centimeter mee in hoe de bekleding oogt, en daar lopen de twee materialen ver van elkaar uit.
Golfplaat is een geprofileerde plaat met een golvend of trapeziumvormig patroon dat over de hele plaat doorloopt. Het is een bekend beeld van schuren en bijgebouwen, en het wordt met zichtbare schroeven op de onderconstructie vastgezet, meestal met een rubberen ringetje eronder tegen lekkage. Felsplaten zijn vlakke banen staal met een opstaande rand aan iedere kant, de fels, die in elkaar klikt en wordt vastgezet met klemmen die onder de fels verdwijnen. Op de dakkapel zelf is straks geen schroef te zien; alleen de rechte lijnen van de felsnaden, op regelmatige afstand van 475 millimeter hart op hart.
Dat verschil in beeld werkt door in het karakter van het dak. Golfplaat op een dakkapel oogt al snel als een noodoplossing of een utilitair dak, ook als het materiaal prima werk doet. Felsplaten geven een rustiger, strakker beeld dat meer aansluit bij een woonhuis. Op een schuur waar niemand naar de dakkapel kijkt, speelt dat geen rol. Op een dakkapel aan de straatzijde van een woonhuis, waar het dakvlak op ooghoogte van de buren en voorbijgangers ligt, is dit vaak de doorslag.
Bij een dakkapel gaat het niet om een uitgestrekt dakvlak waar een paar centimeter verspringing in de baanindeling wegvalt in het geheel. Het vlak is klein, meestal een paar vierkante meter, en wordt van dichtbij bekeken: vanaf de tuin, vanaf de overkant van de straat, vanaf het balkon van de buren. Op zo'n schaal ziet iedereen het meteen als de linker- en rechterkant van het dak niet met elkaar corresponderen.
Bij felsplaten is de werkende breedte van een baan 475 millimeter, en de platen worden op maat gewalst tot op de millimeter. Dat betekent dat de indeling van het vlak vooraf kan worden uitgerekend zodat de naden symmetrisch om het midden van de dakkapel liggen, of zodat aan beide zijkanten een gelijke reststrook overblijft. Bij een dakkapel van bijvoorbeeld 2,40 meter breed kan dat een verdeling zijn met een volle baan in het midden en twee gelijke buitenbanen, in plaats van één volle baan en een smal reststrookje aan één kant dat meteen in het oog springt.
Golfplaat kent die vrijheid niet op dezelfde manier. Het profiel van de plaat is vast, en de overlap tussen platen is gebonden aan het aantal golven dat nog moet aansluiten. Op een groot dak valt een kleine afwijking in de laatste baan weg tussen de vele golven. Op een dakkapel van twee of drie golfplaten breed is er simpelweg te weinig herhaling om een asymmetrie te verdoezelen. Een aannemer die golfplaat kiest voor een dakkapel moet dus vaak een compromis sluiten tussen een mooie overlap en een nette symmetrie, en dat compromis is in dit formaat zichtbaar vanaf de stoep.
De zichtbare schroeven van golfplaat zitten door het materiaal heen, met een rubberen afdichting die het gat waterdicht moet houden. Die rubbers verouderen; na een aantal jaren kunnen ze verharden of krimpen, en dat is precies de plek waar een lek kan ontstaan. Op een groot bedrijfsdak is dat een onderhoudspuntje tussen vele andere. Op een dakkapel, waar het dakvlak vaak grenst aan een slaapkamer of zolderkamer, is een lek via een verouderde schroefafdichting een vervelende ontdekking, en de schroeven zelf blijven de hele levensduur zichtbaar als stipjes in het vlak.
Bij felsplaten zitten de klemmen onder de fels, uit het zicht en uit de regen. Er wordt niet dwars door de plaat heen geschroefd; de bevestiging houdt de plaat vast aan de rand, waar het water niet blijft staan. Op hout wordt met schroeven gewerkt, op een stalen ondergrond met zelfborende schroeven, maar in beide gevallen zitten die onder de opstaande felsrand. Wie over een paar jaar op de foto's van de oplevering kijkt, ziet nog exact dezelfde felslijnen als op de dag dat het dak klaar was.
Het zou onterecht zijn om golfplaat af te schrijven. Op een dakkapel die weinig in het zicht ligt, achter op het dak of aan de achterkant van een schuurwoning, kan golfplaat een prima en betaalbare oplossing zijn, zeker als de rest van het dak of de omliggende bijgebouwen ook al met golfplaat zijn afgewerkt en er dus toch al geen esthetische lijn hoog in het vaandel staat. Ook bij een tijdelijke of eenvoudige aanbouw, waar de investering laag moet blijven en het uiterlijk minder telt dan de functie, is golfplaat een reëel alternatief.
Felsplaten komen vooral in beeld zodra het aanzicht van de dakkapel meetelt: bij een dakkapel aan de voorzijde van het huis, bij een verbouwing waarbij de rest van het dak al met felsplaten of een ander rustig materiaal is bekleed, of simpelweg wanneer de eigenaar niet wil dat er straks een asymmetrische naad of een rij schroefkopjes in het zicht staat. Ook de dakhelling speelt een rol: felsplaten zijn toepasbaar vanaf zes graden, wat de meeste dakkapelvormen dekt, van het bijna platte dak tot het steile zadeldakje.
Heeft u de maten van de dakkapel, dan is snel te zien hoe de baanindeling symmetrisch uitkomt en welke platen daarvoor nodig zijn. Stuur de tekening of de maatvoering naar ons op, dan rekenen wij de indeling voor u door. Dat meedenken op tekening kost niets, en u weet vooraf hoe het dakvlak er straks bij staat, zonder verrassingen in de laatste baan.