Klikzink
Wie een chalet gaat bedekken, komt vroeg of laat bij dezelfde twee opties uit: felsplaten of golfplaat. Beide zijn van staal, beide zijn licht, beide worden veel toegepast op recreatiewoningen. Toch zijn het heel verschillende platen, en bij een chalet spelen twee dingen die de keuze feitelijk al voor een groot deel bepalen: de lichte houtbouw met beperkte draagkracht, en het overstek dat het dakvlak vaak fors verlengt.
Een chalet is meestal opgebouwd uit een houten frame op een lichte fundering, met dakspanten die niet berekend zijn op zwaar dakmateriaal. Dat is anders dan bij een bakstenen woning, waar een paar kilo per vierkante meter meer of minder amper een rol speelt. Bij een chalet telt elke kilo mee, zeker als er later nog een isolatiepakket of zonnepanelen bijkomen.
Golfplaat en felsplaten wegen beide weinig, dat is dan ook precies waarom ze allebei op chalets voorkomen. Felsplaten van 0,55 mm dikte wegen ongeveer 5 kilo per vierkante meter. Golfplaat van staal ligt in een vergelijkbare orde van grootte, afhankelijk van het profiel en de plaatdikte die de leverancier aanbiedt. Op gewicht alleen is er dus meestal geen doorslaggevend verschil. Het is niet zo dat felsplaten hier per definitie zwaarder of lichter zijn: de spanten van een chalet kunnen in de praktijk beide dragen, mits de constructie daarvoor is nagerekend. Wie twijfelt of het bestaande dakvlak het gewicht van welk materiaal dan ook aankan, doet er goed aan dat door een constructeur te laten controleren voordat er een keuze wordt gemaakt.
Het tweede punt is specifieker voor chalets: het overstek. Bij veel chalets steekt het dakvlak flink door voorbij de gevel, soms wel een meter of meer, om regenwater van de houten gevelbekleding weg te houden en een luifel boven terras of veranda te maken. Dat overstek is constructief vaak het kwetsbaarste deel van het dak. Het wordt niet overal even goed ondersteund, het krijgt windbelasting van onderaf, en het is het eerste deel dat een storm probeert los te tillen.
Bij golfplaat bepaalt het profiel voor een groot deel hoe het materiaal zich onder die belasting gedraagt. De golven geven stijfheid in de lengterichting, maar de plaat wordt op regelmatige afstand vastgeschroefd, meestal door de golftop heen. Elke schroefgat is een plek waar water een weg naar binnen kan zoeken als de afdichting na jaren verweert, en dat risico is nu net het grootst aan de rand van een overstek, waar wind van onderaf tegen de plaat drukt.
Felsplaten worden juist blind bevestigd. De klemmen zitten verscholen onder de opstaande fels van 35 millimeter, er zit geen schroef door het zichtvlak van de plaat. Bij een overstek is dat een reëel voordeel: er is geen doorboring die na verloop van tijd kan gaan lekken, en de felsverbinding blijft over de volle lengte van de plaat gesloten. Voor een chalet met een bescheiden overstek van enkele tientallen centimeters is dat verschil in de praktijk klein. Bij een fors overstek, zoals bij chalets met een luifel over het terras, telt het wél mee, juist omdat dat deel van het dak het meest aan wind en slagregen blootstaat.
Naast de techniek speelt bij een chalet het beeld een grote rol, misschien wel groter dan bij andere gebouwen. Een chalet oogt vaak bewust landelijk of alpine, met houten gevels, een steil dakvlak en soms decoratieve details aan de daklijst. Golfplaat heeft van oudsher een agrarische of utilitaire uitstraling: het profiel is zichtbaar, de golven werpen schaduw, en dat werkt goed bij een schuur, stal of eenvoudig recreatieverblijf waar dat karakter gewenst is.
Felsplaten geven een strakker, rustiger beeld. De platen liggen vlak naast elkaar, de fels loopt als een fijne lijn over het dakvlak, en de kleur komt egaal over doordat de coating een lage glansgraad heeft. Bij een chalet dat juist rust en een wat verzorgder aanzien moet uitstralen, sluit dat beter aan dan een golfplaat met een uitgesproken profiel. Andersom geldt: bij een chalet met een bewust landelijke of eenvoudige uitstraling, waar het profiel van golfplaat net het karakter geeft dat de eigenaar zoekt, is felsplaat niet automatisch de betere keuze. Het is dan een kwestie van welk beeld men wil, niet van welk materiaal beter standhoudt.
Sommige chalets hebben een flauw hellend dakvlak, bijvoorbeeld bij een aanbouw of een lager gedeelte boven een berging. Golfplaat heeft door het profiel van nature een goede waterafvoer, maar bij een te lage helling kan water bij felle regen toch tegen de overlap indringen, afhankelijk van het profiel en de overlaplengte die wordt aangehouden. Felsplaten zijn geschikt vanaf een helling van zes graden, met een doorlopende felsverbinding die geen overlap in de traditionele zin heeft. Bij een chalet met een dakdeel dat maar net boven die grens van zes graden uitkomt, is dat een reden om voor felsplaten te kiezen in plaats van golfplaat.
Chalets hebben vaak een dakkapel, een dakraam voor de zolderslaapkamer, of een schoorsteendoorvoer voor een houtkachel. Rond dat soort doorvoeren moet het materiaal worden aangepast, en dat is met golfplaat lastiger dan met felsplaten. Het golfprofiel maakt het aansluiten op een rechte kant, zoals de zijkant van een dakkapel, omslachtiger: er moet met vlakke stroken of speciale hoekprofielen worden gewerkt om het profiel netjes te laten aansluiten. Felsplaten worden op maat gewalst en op de millimeter geleverd, zodat de plaat rond een dakraam of langs een dakkapel precies past zonder dat het profiel in de weg zit. Bij een chalet met veel van dat soort doorvoeren is dat in de uitvoering een praktisch voordeel voor felsplaten.
Ondanks deze punten is golfplaat bij een chalet niet zomaar de mindere optie. Golfplaat is over het algemeen eenvoudiger te verkrijgen in kleine hoeveelheden en gangbare afmetingen, wat handig is bij een klein chalet of een bijgebouw waar de investering beperkt moet blijven. Ook bij een chalet met een eenvoudige rechthoekige plattegrond, zonder ingewikkelde doorvoeren of een fors overstek, is het verschil met felsplaten in de praktijk klein, en kan de keuze net zo goed op prijs of beschikbaarheid vallen. Wie het karakter van een profielplaat wil behouden, of een chalet ombouwt in dezelfde stijl als een naastgelegen schuur die al golfplaat heeft, kiest daarom soms bewust voor golfplaat, ook al zou felsplaat op de andere punten net iets beter scoren.
De kern van de afweging bij een chalet is dus niet het gewicht, dat is bij beide platen vergelijkbaar, maar het overstek, de gewenste uitstraling en de details rond doorvoeren. Heeft uw chalet een fors overstek, een flauwe helling of veel doorvoeren, dan is felsplaat meestal de praktischere keuze. Gaat het om een eenvoudig, agrarisch of landelijk beeld op een overzichtelijk dakvlak, dan is golfplaat een even geldige optie. Wilt u de tekening van uw chalet laten bekijken, dan denken wij daar kosteloos in mee en leveren we de platen op maat aan.