Klikzink
Een havengebouw heeft vaak een dak dat zich goed leent voor zonnepanelen: groot, ongestoord vlak, weinig obstakels. De vraag die wij daarna krijgen is steeds hetzelfde: hoe bevestigen we die panelen zonder het dakvlak lek te schroeven. Bij een felsdak is het antwoord dat u niet door de plaat heen bevestigt, maar erop.
Een klikfelsdak heeft geen doorlopende schroeven in het dakvlak. De platen worden onderling verbonden met een haaks opstaande fels van 35 millimeter, en die fels is precies waar de bevestiging voor zonnepanelen op aangrijpt. Er bestaan klemmen die om de fels klemmen zonder dat er iets doorboord wordt; de klem grijpt de rand van de plaat vast, en aan die klem hangt de rail waarop het paneel rust. Geen perforatie, geen kit, geen afdichtring die na verloop van tijd moet worden nagekeken. Voor een dak dat maar op één manier waterdicht is, namelijk door zichzelf gesloten te houden, is dat een reëel verschil met een dakbedekking waar je toch al doorheen moet boren voor een beugel.
Bij een woonhuis is dit argument bekend, maar bij een havengebouw telt het net wat harder, want het dak hangt daar meestal aan één stuk boven een ruimte met een jachthaven-administratie, een werkplaats of opslag voor de vereniging. Een lekkage die zich pas na een paar jaar aandient, via een bevestigingspunt dat inmiddels overgeschilderd of vergeten is, is op zo'n plek vervelender om te vinden dan op een woonhuis met een overzichtelijke kap.
De klem zelf moet ook tegen het klimaat kunnen. Een havengebouw staat in een omgeving met zout in de lucht, opgewaaid vanaf het water, en met wind die er ongehinderd op kan staan. Dat zout kruipt overal waar metaal op metaal contact maakt, en een klem die bij een woonhuis in het binnenland jarenlang ongemerkt functioneert, kan hier sneller gaan corroderen als het verkeerde materiaal is gekozen. Bij de opdracht om zonnepanelen te plaatsen op een felsdak aan het water horen wij daarom altijd naar het klemmateriaal te vragen, niet alleen naar de belasting die de klem kan dragen.
De plaat zelf is Sendzimir verzinkt staal met een organische coating aan beide zijden, bedoeld om tegen precies dit soort omgeving bestand te zijn. Waar het om gaat bij zonnepanelen is dat de klem die coating niet beschadigt op het moment van monteren. Een klem die te strak wordt aangedraaid, of een klem van een verkeerde legering die tegen de gecoate fels gaat werken, creëert een zwakke plek precies op de plek waar zout water het langst blijft liggen na regen of na een golf opspattend water bij hoge wind. Dat is geen reden om van zonnepanelen af te zien, wel een reden om het monteren niet aan de eerste de beste installateur over te laten die met standaard dakhaken werkt.
Bij nieuwbouw of bij een dakvervanging is de volgorde eenvoudig: het felsdak wordt gelegd, en de klemmen voor de zonnepanelen worden meteen op de juiste plek op de fels gezet, in overleg met de installateur die de panelen levert. Zo hoeft er achteraf niets aangepast te worden aan een dak dat net klaar is.
Bij een bestaand havengebouw waar het dak blijft liggen en er alleen panelen bijkomen, is de volgorde net iets anders. Eerst bekijken wij, of laten wij de eigenaar of aannemer bekijken, in welke staat het bestaande felsdak verkeert. Een dak dat al enige jaren in de zoute lucht heeft gestaan kan lokaal slijtage tonen bij de felsen zelf, vooral als er destijds geen coating met de juiste specificatie is gebruikt of als er beschadigingen zijn ontstaan door eerder onderhoud aan de gevel. Zonnepanelen daarop plaatsen zonder die controle is vergelijkbaar met een dakraam laten inzetten zonder eerst te kijken of het dakbeschot het houdt: de klem zelf is niet het probleem, de ondergrond kan het zijn.
Daarna komt de vraag hoeveel gewicht en hoeveel windbelasting het dakvlak te verduren krijgt. Een paneel op klemmen voegt gewicht toe, en op een open plek aan het water is de wind op het dakvlak vaak hoger dan een paar honderd meter landinwaarts. Dat is een rekenvraag voor de constructeur of de leverancier van de panelen, niet iets wat wij als platenfabrikant bepalen; wat wij wel kunnen aangeven is waar op de plaat de klem het beste grip heeft en welke plaatdikte en felshoogte daarbij passen. Onze platen hebben een fels van 35 millimeter en een plaatdikte van 0,55 millimeter; dat is de maatvoering waarmee de klemleverancier rekent, en die maatvoering verandert niet per project.
De coating die wij standaard toepassen, GreenCoat Pural BT, is er niet zomaar bij gezet omdat het decoratief mooi staat. Bij een gebouw direct aan open water is de coating de laag die dagelijks met zoute nevel in aanraking komt, en de mate waarin die coating dat verdraagt bepaalt hoe het dak er over een aantal jaren bij ligt, ook rond de plekken waar straks de klemmen voor de panelen zitten. Voor een havengebouw raden wij daarom niet een andere plaat aan dan voor een woonhuis verderop in het dorp, maar we besteden wel meer aandacht aan de details rond de doorvoeren en de klempunten, simpelweg omdat daar de meeste kans op een zwakke plek zit als het misgaat.
Er zijn situaties waarin zonnepanelen op een felsdak bij een havengebouw niet vanzelfsprekend is. Als het dakvlak sterk verweerd is en er al een dakvervanging aankomt, is het onlogisch om nu klemmen op een dak te zetten dat binnen een paar jaar toch vervangen wordt; dan is het verstandiger om de zonnepanelen te combineren met de nieuwe dakbedekking. Ook als het dak zeer beperkt hellend is, richting het minimum van zes graden dat voor onze platen geldt, moet eerst bekeken worden of de afwatering rond de klemvoeten voldoende blijft; op een bijna vlak dak kan water langer blijven staan op plekken waar het door de klem net iets anders afloopt dan zonder klem.
En als het dak een constructie heeft die het extra gewicht van panelen en klemmen niet zonder aanpassing kan dragen, is de eerste stap een gesprek met de constructeur, niet met de leverancier van de panelen. Zonnepanelen op een felsdak zijn in de meeste gevallen goed te combineren met de manier waarop dit dak in elkaar zit; het is vooral een kwestie van de volgorde aanhouden en de klem laten passen bij de omgeving waarin het dak staat.
Wilt u weten of uw dakvlak en de bestaande felsplaten geschikt zijn voor zonnepanelen, of overweegt u dit bij een nieuw havengebouw vanaf de tekentafel mee te nemen? Wij denken op basis van uw tekening of situatie mee, kosteloos, en geven aan waar de klemmen het beste passen bij de maatvoering van de platen.