Klikzink
Een bedrijfsloods heeft meestal een groot, vlak dakoppervlak dat aantrekkelijk is voor zonnepanelen. Tegelijk is het juist dat grote oppervlak dat de uitvoering anders maakt dan bij een woonhuis met een paar schuine dakvlakken. Bij een woonhuis gaat het om enkele meters baanlengte en een beperkt aantal panelen. Bij een loods praat u over dakvlakken van tientallen meters lang, met een montagesysteem dat over die hele lengte moet blijven functioneren zonder dat het dak zelf gaat lekken of vervormen. Die schaal is de reden dat we deze situatie apart behandelen.
Het uitgangspunt bij felsplaten is dat de bevestiging in de fels zit, niet in het plaatvlak. De platen worden blind bevestigd met klemmen die onder de opstaande fels van 35 millimeter grijpen. Voor zonnepanelen bestaan klemmen die op dezelfde manier op de fels klikken, zonder dat er een gat in de plaat of de coating nodig is. Dat is het belangrite verschil met dakbedekkingen waar een paneeldrager door het dakvlak heen verankerd moet worden, met een risico op lekkage op elk doorvoerpunt. Bij een loods met honderden vierkante meters dak scheelt dat honderden potentiële lekpunten. Er is dus geen kit, geen manchet en geen extra afdichting nodig op de plek waar het paneel wordt vastgezet.
Dit werkt goed omdat de klem de fels omsluit en de krachten van het paneel, ook bij wind, over de klem naar de plaat en vervolgens naar de dakconstructie afvoert. Belangrijk is wel dat de onderconstructie, de gordingen of dakplaten waarop de felsplaten liggen, berekend is op die extra belasting. Bij een nieuwe loods wordt daar vaak al rekening mee gehouden. Bij een bestaand dak is het verstandig om vooraf te laten narekenen of de constructie de extra puntlasten van paneelrijen aankan, zeker bij oudere loodsen met lichte gordingconstructies.
Bij een woonhuis lopen de felsplaten meestal van goot tot nok in één stuk, en dat is een lengte waarbij uitzetting door temperatuur nauwelijks een rol speelt. Bij een loods is dat anders. Felsplaten worden geleverd op maat, tot 8000 millimeter, maar bij dakvlakken die langer zijn dan die maximale baanlengte, of bij daken waar de praktische lengte om andere redenen beperkt wordt, ontstaan er naden tussen banen. Staal zet uit en krimpt met temperatuurwisselingen, ongeveer half zoveel als zink, maar bij een baan van twintig of dertig meter is die uitzetting in millimeters toch aanzienlijk. Dat moet in de details verwerkt zijn, bijvoorbeeld in de manier waarop de banen aan elkaar aansluiten en waarop de klemmen ruimte laten voor beweging.
De zonnepanelen zelf bewegen niet mee met die uitzetting op dezelfde manier als het dakvlak. Een paneelrij die over een naad tussen twee lange banen heen gemonteerd wordt, moet dus met een klemsysteem werken dat die relatieve beweging kan opvangen zonder dat het paneel of de bevestiging daar schade van krijgt. Dit is een detail dat bij een schuin woonhuisdak van vier meter simpelweg niet speelt, maar bij een loods met dakvlakken van dertig of vijftig meter wel degelijk aandacht vraagt in de planning. Wij denken hierin mee op basis van de tekening van het dak, kosteloos, zodat de indeling van de banen en de plaatsing van de paneelrijen op elkaar afgestemd zijn voordat er iets gewalst wordt.
Bij een loods met zonnepanelen op felsplaten loopt het werk in een vaste volgorde. Eerst wordt het dakvlak ingemeten en wordt bepaald hoe de banen het beste liggen, meestal in de richting van de afwatering, van nok naar goot. Daarna wordt de indeling van de zonnepanelen op die banenindeling afgestemd, zodat de klemmen van de paneeldragers op plekken vallen waar de felsconstructie dat aankan en waar geen naad tussen twee platen precies onder een paneelrand terechtkomt. Vervolgens worden de platen op maat gewalst en geleverd, en pas dan wordt het dak gedekt. De zonnepanelen en hun bevestiging komen als laatste stap, op het al liggende en waterdichte dakvlak.
Deze volgorde is vooral belangrijk bij een bestaande loods waar het dak al ligt en de panelen er later bijkomen. Als de oorspronkelijke felsplaten niet met het oog op zonnepanelen zijn gelegd, kan het zijn dat de baanindeling niet optimaal aansluit op een gewenste paneelopstelling. Dat is op te lossen, maar het loont om bij een geplande dakvervanging of nieuwbouw de paneelindeling al in een vroeg stadium mee te nemen in de planning van de platen, zodat de fels op de juiste plekken komt te liggen.
Felsplaten zijn toepasbaar vanaf een helling van zes graden, en veel loodsdaken liggen in die lage hellingscategorie of zijn zelfs nagenoeg vlak met een lichte afschot. Bij zo'n geringe helling ligt het paneel bijna plat op het dakvlak, wat gunstig is voor de windbelasting omdat het paneel weinig aangrijpingsvlak biedt. Bij een steilere loods, of bij een opstelling waarbij de panelen schuin op een frame worden gezet om de hoek naar de zon te optimaliseren, neemt de windbelasting flink toe en moet de klembevestiging en de onderconstructie daar specifiek op berekend zijn. Dit is iets wat per situatie verschilt en dat wij, samen met de leverancier van het montagesysteem, per project doorrekenen.
Er zijn situaties waarin felsplaten met zonnepanelen niet de beste combinatie zijn. Als het dakvlak van de loods al sterk verouderd is en op korte termijn vervangen moet worden, heeft het geen zin om een klemsysteem op een verzwakte ondergrond te monteren; dan is het verstandiger om eerst het dak te vervangen en de panelen pas daarna te plaatsen. Ook als de dakconstructie zelf, de gordingen of het dragende geraamte, niet berekend is op de extra belasting van paneelrijen, moet dat eerst opgelost worden voordat er over bevestiging op de fels gesproken kan worden; anders zit het probleem niet in het montagesysteem maar in de constructie erachter. Bij dakvlakken die door hun vorm of ligging veel schaduw krijgen, van naastgelegen bebouwing of installaties op het dak zelf, kan het zijn dat een paneelopstelling weinig oplevert, wat los staat van de vraag hoe je ze zou bevestigen. En bij een loods waar op korte termijn een andere dakbedekking gepland staat, bijvoorbeeld in het kader van een sanering, heeft het geen zin de zonnepanelen al te koppelen aan een dak dat nog aangepast wordt.
Als u een concrete loods voor ogen heeft, helpt het om de afmetingen van het dakvlak, de gewenste paneelopstelling en, indien bekend, de huidige dakconstructie op tekening te zetten. Dat is genoeg om te bekijken hoe de banen het beste kunnen lopen en of de constructie de extra belasting van de zonnepanelen aankan. Wij denken daarin mee zonder dat dat u iets kost, en u krijgt een concreet beeld van wat er in uw situatie wel en niet mogelijk is voordat er een plaat gewalst wordt.