Klikzink
Een jachthavengebouw staat bijna nooit tussen andere bebouwing. Het staat vrij, aan het water, en wordt van drie of vier kanten bekeken: vanaf de steiger, vanaf de kade, vanaf een boot die de haven binnenvaart en vaak ook van bovenaf, vanaf een hoger gelegen weg of dijk. Die vrijstaande positie maakt de kleurkeuze anders dan bij een loods op een bedrijventerrein of een woning in een straat. Er is geen buurpand om mee te matchen, wel een omgeving die het gebouw voortdurend in een ander licht zet. Water weerkaatst licht, en dat licht verandert per uur en per weertype. Een kleur die er 's ochtends rustig bij staat, kan er in de felle laagstaande zon van de late middag heel anders uitzien.
Wij leveren de klikfelsplaten in drie kleuren: Nordic Night Black, Slate Grey en Metallic Dark Silver, alle met een glansgraad onder de 5. Dat is geen toevallige beperking. Bij een jachthavengebouw doet die lage glans meer werk dan bij een gebouw op het vaste land, en dat komt door het water.
Een glanzende plaat werkt als een spiegel voor de lucht en de omgeving. Op een doorsnee bedrijfspand valt dat effect mee, want de omgeving is meestal rustig: andere daken, een weg, wat groen. Bij een jachthavengebouw ligt dat anders. Het dak of de gevel weerspiegelt niet alleen de lucht, maar ook het water zelf, en water is nooit stil. Elke rimpeling, elke lichtverandering, elke voorbijvarende boot zorgt voor beweging in het weerspiegelde beeld. Bij een glanzende plaat wordt die beweging opgepikt en versterkt, en dat geeft een onrustig, soms bijna knipperend effect, vooral op felle dagen. Een matte plaat met een glansgraad onder de 5 doet dat niet. Het licht wordt verstrooid in plaats van gespiegeld, waardoor het oppervlak rustig blijft ongeacht wat er op het water gebeurt. Voor een havenkantoor, een botenloods of een clubgebouw waar mensen juist komen om naar het water te kijken, is dat een reëel verschil: het gebouw zelf trekt niet de aandacht die eigenlijk naar de haven zou moeten gaan.
De lucht boven en rond een jachthaven bevat meer zout dan een paar kilometer verderop op het vaste land, zeker bij haventerreinen aan zee of aan groot open binnenwater met veel windwerking. Dat zout zelf verandert de kleur van de plaat niet. De coating, GreenCoat Pural BT, is aangebracht in een laag van 50 micrometer op verzinkt staal en is juist ontwikkeld om bestand te zijn tegen een omgeving met veel vocht, zout en wind. De kleurkeuze staat dus los van de vraag of de plaat het zout aankan; dat is een vraag over de coating, niet over de kleur.
Waar kleur wel invloed heeft, is op wat er zichtbaar wordt als er onvermijdelijk toch iets neerslaat. Zoutdruppels die opdrogen laten een dun waas van kristallen achter, en bij regen spoelt stof en vuil van de gevel af in banen. Op Metallic Dark Silver en Slate Grey valt dat minder op dan op Nordic Night Black, simpelweg omdat het contrast met een lichter residu kleiner is. Op een diepzwart oppervlak tekent zich een waterloopspoor of een zoutwaas duidelijker af, vooral op een gevel die minder vaak door regen wordt schoongespoeld dan een dakvlak. Dat is geen reden om zwart nooit toe te passen bij een jachthavengebouw, maar wel iets om mee te wegen als de gevel aan de windzijde staat en weinig beschutting heeft: daar wordt afzetting het meest zichtbaar.
Bij een clubgebouw of een havenkantoor werkt de kleur ook op een andere manier: hij bepaalt hoe het gebouw zich verhoudt tot de boten. Een botenstalling in Slate Grey oogt neutraal en functioneel, wat past bij een gebouw dat er vooral moet zijn zonder op te vallen. Nordic Night Black geeft een havenkantoor of restaurant aan het water juist een strakkere, meer uitgesproken uitstraling, wat aannemers en architecten regelmatig kiezen voor gebouwen die ook een publieksfunctie hebben. Metallic Dark Silver zit daartussenin en heeft een lichte metallic structuur die bij invallend licht net iets anders reageert dan een vlakke kleur, wat bij een gebouw met veel glas en staal in de gevel vaak goed samengaat.
Er is geen kleur die bij elk jachthavengebouw de juiste is, en dat is precies waarom deze keuze om overleg vraagt. Een havenkantoor met een terras aan de zuidkant, waar mensen 's middags met de zon in de rug naar het gebouw kijken, vraagt om een andere afweging dan een botenloods die vooral vanaf het water gezien wordt, in de vroege ochtend, met de zon nog laag. Wij denken daar op tekening in mee, zonder kosten, en dat betekent concreet dat we meekijken naar de ligging van het gebouw ten opzichte van het water en de belangrijkste kijkrichtingen voordat er een kleur wordt vastgelegd.
Het is goed om de volgorde scherp te houden. Bij een nieuw jachthavengebouw of een dakvervanging is de coating en de plaatdikte de vraag die eerst beantwoord moet worden, want die bepaalt of het dak of de gevel de zoute, winderige omgeving aankan. De kleur komt daarna. Een prachtige kleurkeuze verandert niets aan een verkeerde detaillering bij de daktrim of een fout bevestigingssysteem in een omgeving met hoge windbelasting. Andersom geldt ook dat een technisch prima uitgevoerd dak in de verkeerde kleur een havengebouw jarenlang net niet laat passen bij zijn omgeving, en dat is iets wat u er niet meer makkelijk uit haalt zonder het dak opnieuw te bekleden.
Stel dus de vraag over zout en wind eerst, en de vraag over kleur daarna, maar sla de kleurvraag niet over. Bij een gebouw dat zo zichtbaar in het landschap staat als een jachthavengebouw, is de kleur onderdeel van hoe de haven als geheel oogt, niet een detail dat er aan het einde nog even bij komt.
Wilt u de drie kleuren naast elkaar zien in het licht dat bij uw locatie past, of wilt u dat we meekijken op tekening welke kleur en welke plaatafmeting bij uw havengebouw passen? Neem contact met ons op, dat meedenken kost niets.