Klikzink
Een kleur op tekening ziet er anders uit dan die kleur op een dak of gevel van vijftig vierkante meter, in wisselend licht, gezien vanaf de straat of vanaf een balkon een verdieping hoger. Bij felsplaten komt daar iets bij dat bij andere gevelmaterialen minder speelt: de banen zijn lang, de fels staat er als een doorlopende lijn overheen, en het metaal reflecteert licht anders dan steen, hout of een baksteenmotief. De kleurkeuze is daarom niet alleen een smaakvraag. Het is een vraag over wat het materiaal doet met licht, met de vorm van het dak of de gevel, en met de omgeving waarin het gebouw staat.
Wij leveren felsplaten in een matte afwerking, met een glansgraad onder de vijf. Dat is een bewuste keuze en geen beperking. Een glanzende plaat werkt als een spiegel die verandert met de stand van de zon: 's ochtends een andere kleurindruk dan 's middags, en bij bewolkte lucht weer anders dan bij felle zon. Op een klein dakvlak is dat een curiositeit. Op een lange dakhelling of een hoge gevel wordt het onrustig, omdat delen van het vlak fel oplichten terwijl andere delen donker blijven. Een matte plaat absorbeert meer licht en verstrooit de rest, waardoor de kleur over het hele vlak gelijkmatiger overkomt. De fels, die bij een glanzende plaat een lichtlijn kan worden die het oog blijft trekken, valt bij een matte afwerking veel meer terug in het vlak. Dat is precies waarom mat bij felsplaten niet alleen een esthetische voorkeur is, maar ook een technische: het bepaalt hoe leesbaar de vorm van het dak of de gevel blijft.
Donkere kleuren, zoals Nordic Night Black, laten een dakvlak optisch strakker en compacter ogen. De randen van het dak vallen minder op, de overgang naar de lucht wordt scherper, en een complex dak met meerdere hellingen en kilgoten oogt rustiger omdat schaduwpartijen minder contrasteren met het materiaal zelf. Bij een woning met een eenvoudige zadelkap is dat vaak een gewenst effect: het dak wordt onderdeel van de architectuur zonder de aandacht naar zich toe te trekken. Bij een gevel werkt donker weer anders. Een donkere gevel absorbeert meer warmte, wat bij een zuidgevel met veel glas een overweging kan zijn die niets met kleur op zich te maken heeft, maar met de plek van het gevelvlak.
Een lichtere, grijzere kleur zoals Slate Grey doet het tegenovergestelde: het dakvlak wordt visueel groter en vlakker, de textuur van de plaat en de lijn van de fels worden beter zichtbaar, en het geheel sluit rustiger aan bij een omgeving met veel bebouwing in baksteen en pannen. Metallic Dark Silver zit daar tussenin en heeft een lichte metaalglans in de coating zelf, niet in de oppervlakteafwerking, waardoor de kleur onder verschillende lichtomstandigheden net iets van toon verschuift zonder dat het glanzend aanvoelt. Voor gebouwen waar de gevel of het dak vanaf meerdere kanten en op verschillende afstanden wordt gezien, zoals een schuur aan een doorgaande weg of een aanbouw die vanaf de tuin en vanaf de straat zichtbaar is, is dat een prettige eigenschap: de kleur blijft herkenbaar zonder overal precies hetzelfde te ogen.
De manier waarop een kleur werkt, hangt sterk af van het gebouw waarop hij komt. Bij een rijtjeswoning in een straat met overwegend rode of bruine pannen valt een donkere felsplaat vaak minder op dan verwacht, terwijl bij een losstaande villa met veel glas dezelfde kleur juist een uitgesproken statement wordt. Bij een schuur of loods op een bedrijventerrein speelt de kleur van omliggende panden een grotere rol dan bij een individuele woning, omdat het geheel als bedrijventerrein wordt beoordeeld en niet als los gebouw. Bij monumentale of beeldbepalende panden ligt er vaak een welstandsadvies dat de kleurkeuze al voor een groot deel bepaalt, nog voordat de vraag naar mat of glanzend aan de orde komt. Hoe dat per situatie precies uitpakt, verschilt te veel om hier in het algemeen te behandelen; dat werken we per gebouwtype verder uit op de pagina's over nieuwbouw, over dakvervanging en over de andere toepassingen in onze kennisbank.
Bij een boerderijschuur die wij enkele jaren geleden hebben beleverd, koos de eigenaar eerst voor Nordic Night Black omdat hij een strak, modern beeld voor ogen had. Op de tekening zag dat er goed uit, maar op de bouwplaats bleek de schuur pal op het zuiden te liggen, met een groot dakvlak zonder enige beschaduwing. Na een dag in de volle zon voelde de aannemer aan het metaal en besloot in overleg met de eigenaar toch voor Slate Grey te gaan, niet vanwege de kleur op zich maar omdat een lichtere kleur minder warmte opneemt. De vorm van het dak, een eenvoudige zadelkap zonder complexe kilgoten, liet dat zonder problemen toe: het rustige effect dat de eigenaar zocht, kreeg hij ook met de lichtere kleur, omdat de matte afwerking sowieso al voor de gelijkmatigheid zorgde die hij voor ogen had.
Het is verleidelijk om bij een nieuw dak of een nieuwe gevel als eerste over kleur te beginnen, omdat dat het meest concreet aanvoelt. Bij een aantal projecten is dat echter niet de juiste volgorde. Bij een dak met een geringe helling, bijvoorbeeld rond de zes graden, is de vraag of felsplaten daar überhaupt goed op toepasbaar zijn belangrijker dan welke kleur ze krijgen. Bij een renovatie waarbij isolatie wordt toegevoegd, verandert vaak de opbouw van het dak, en die opbouw bepaalt mede of een bepaalde plaatbreedte en dus een bepaald lijnenspel met de kleur samen goed uitpakt. Ook bij een gevel met veel details, zoals dakkapellen, erkers of aansluitingen op een naastgelegen pand, loont het om eerst de indeling van de platen en de felslijnen te bepalen en pas daarna de kleur definitief te maken, omdat een verkeerde combinatie van paneelbreedte en kleur een gevel drukker kan laten ogen dan de bedoeling was.
Als u een concreet gebouw voor ogen heeft, helpt het om voorafgaand aan een keuze een foto van de bestaande situatie en, indien beschikbaar, een tekening naar ons te sturen. Wij denken op basis daarvan mee over welke kleur en afwerking bij de vorm, de ligging en de omgeving van uw pand passen, zonder dat daar kosten aan verbonden zijn. Zo krijgt u niet alleen een kleur die u mooi vindt op een staal, maar een kleur die ook op uw eigen dak of gevel doet wat u ervan verwacht.