Klikzink
Een jachthavengebouw wordt zelden in één keer volgens boekje gebouwd. Er is vaak een oudere loods die is uitgebreid, een kantine die tegen een botenloods is aangeplakt, of een nieuwbouw waarbij de constructeur voor staal heeft gekozen omdat dat sneller op te bouwen is dan een houten spantenconstructie. Voordat wij iets zeggen over de felsplaten zelf, kijken we naar waar ze op komen te liggen. Dat bepaalt namelijk hoe we bevestigen, en dat is bij dit type gebouw geen bijzaak.
Bij een houten dakconstructie, vaak te vinden bij oudere jachthavengebouwen of bij aanbouwen in een parkachtige omgeving, bevestigen we de felsplaten met schroeven op de gordels of het dakbeschot. Dat werkt goed, mits het hout droog genoeg is en op de juiste onderlinge afstand ligt. Bij een gebouw aan open water is er wel een extra aandachtspunt: houten dakconstructies die niet goed geventileerd zijn, kunnen aan de onderzijde vocht vasthouden door de continue vochtige lucht vanaf het water. Dat vocht raakt de plaat niet direct, maar het tast op termijn het hout aan waar de schroef in zit. Bij vervanging van een bestaand houten dak raden we aan om samen met de aannemer te kijken of de onderconstructie nog voldoende draagkracht heeft, en niet alleen of hij er nog goed uitziet.
Bij een stalen dakconstructie, wat bij nieuwbouw van jachthavengebouwen regelmatig voorkomt omdat een stalen portaal snel te plaatsen is en weinig onderhoud vraagt, gebruiken we zelfborende schroeven. Die zijn zelf ook verzinkt of van roestvast staal, en dat is bij dit gebouw geen overbodige luxe. Een gewone verzinkte schroef die in een zilte omgeving langzaam gaat roesten, laat op een lichte kleur als Metallic Dark Silver een duidelijk spoor achter rond de doorvoer. Bij een botenloods die aan drie zijden open naar het water staat, valt dat sneller op dan bij een pand dat verder van de kade af staat.
Betonnen ondergronden, bijvoorbeeld bij een havenkantoor met een betonnen dakvloer of bij een gebouw op een kelderbak boven de waterlijn, vragen om een tussenconstructie: een houten of stalen regelwerk waarop de felsplaten vervolgens worden bevestigd. Rechtstreeks op beton bevestigen is geen optie. Dat regelwerk moet geventileerd worden aangebracht, zodat vocht dat door het beton naar buiten trekt niet blijft hangen tegen de onderzijde van de plaat.
Bij een gebouw verder van de kust of het IJsselmeer af, is de coating op een felsplaat vooral een kwestie van uitstraling en een beetje bescherming tegen weer en wind. Bij een jachthavengebouw ligt dat anders. Zout in de lucht, aangevoerd door wind die rechtstreeks over open water komt, is een chemisch actieve stof die metaal aanvalt op plekken waar de coating het minst dik is: bij zaagsneden, bij doorvoeren, bij de fels zelf als die beschadigd raakt tijdens montage.
Onze platen zijn Sendzimir verzinkt, met zink aan beide zijden, en daarboven een coating van GreenCoat Pural BT van 50 micrometer. Die coating is er niet voor de kleur alleen. Ze is de laag die het zink beschermt tegen de omgeving, en bij een jachthavengebouw is die omgeving veeleisender dan bij een loods op een bedrijventerrein een paar kilometer landinwaarts. Dat betekent niet dat er een ander product nodig is dan wat wij standaard leveren, maar het betekent wel dat we bij de uitvoering strakker letten op details die bij een ander gebouw minder kritisch zijn: zaagranden die worden afgewerkt in plaats van open gelaten, klemmen die de plaat vasthouden zonder de coating te beschadigen, en een montageplanning waarbij platen niet wekenlang onbeschermd op de bouwplaats blijven liggen te wachten terwijl de zoute wind er al overheen waait.
Er zijn situaties waarin de keuze voor de ondergrond niet vrij is, ook niet als de opdrachtgever liever iets anders had gewild. Een botenloods die tegen een bestaande kade is gebouwd op houten palen, heeft vaak een lichte houtconstructie die niet zomaar te vervangen is door staal zonder de fundering opnieuw te berekenen. In dat geval blijven we bij hout als ondergrond en passen we de bevestiging daarop aan, ook al zou een stalen regelwerk in theorie minder onderhoud vragen.
Omgekeerd zien we bij nieuwbouw regelmatig dat een architect voor een betonnen dakvloer kiest vanwege de massa en het geluid dat daarmee gedempt wordt, terwijl het gebouw verder helemaal in staal is uitgevoerd. Dat is geen probleem voor de felsplaten, maar het vraagt wel om een tussenconstructie die van tevoren op tekening staat, niet iets dat er tijdens de bouw improviserend bij komt. Wij denken daar kosteloos in mee als de tekening bij ons ligt, juist omdat een fout in die tussenconstructie zich pas jaren later toont, als er ergens vocht blijft staan onder de plaat.
Als de bestaande onderconstructie van een ouder jachthavengebouw dermate verzakt of verrot is dat er geen vlak en stevig oppervlak meer over is om op te bevestigen, dan is de eerste stap niet het kiezen van een dakbedekking maar het herstellen of vervangen van die constructie. Een felsplaat kan kleine oneffenheden overbruggen, maar geen constructie die structureel niet meer deugt. In dat geval adviseren wij altijd om eerst de onderbouw te laten beoordelen door een constructeur, en pas daarna verder te praten over de bekleding.
Ook bij gebouwen waar de dakhelling minder is dan zes graden is klikfels niet toepasbaar, onafhankelijk van wat er onder het dak zit. Dat komt vaker voor dan je zou denken bij lage aanbouwen aan een botenloods, waar een plat dak met minimaal afschot is gekozen om de bouwhoogte te beperken. Daar is een andere oplossing nodig, en het heeft dan weinig zin om over de ondergrond te praten voordat die hellingskwestie is opgelost.
Als u weet welke ondergrond bij uw jachthavengebouw aanwezig is, of gaat komen, kunt u ons de tekening of een foto van de bestaande constructie sturen. Wij kijken dan mee naar de bevestiging en naar eventuele aanpassingen die nodig zijn vanwege de ligging aan het water, zonder dat daar kosten aan verbonden zijn. Vanuit Ede leveren wij de platen op maat, op de millimeter, in de drie beschikbare kleuren, en denken we liever vooraf mee dan dat we achteraf een probleem moeten oplossen dat op de bouwplaats is ontstaan.