Klikzink
Een jachthavengebouw staat zelden ergens tussen andere bebouwing beschermd. Het ligt aan open water, vaak op een landtong of pier, en krijgt de wind van meerdere kanten. Die wind brengt zout mee, en dat zout blijft op het dak liggen tot de volgende regenbui het wegspoelt. Voor de opbouw onder de felsplaten en voor de coating erop maakt dat een concreet verschil met een loods op een bedrijventerrein of een clubgebouw in een woonwijk.
Bij een jachthavengebouw speelt niet alleen de vraag hoeveel isolatie er onder de plaat moet, maar ook hoe lang die opbouw zonder problemen moet functioneren in een omgeving die het materiaal harder aanpakt dan gemiddeld. Zout in combinatie met vocht is een sneller proces dan droge lucht met wat regen. Een botenloods die het hele jaar open staat voor onderhoud aan schepen heeft een andere vochthuishouding dan een verwarmd kantoor met receptie voor de havenmeester. Dat verschil zit niet in de felsplaat zelf, die is op alle drie de daken hetzelfde, maar in wat daaronder gebeurt.
Een opslagloods voor winterstalling van boten wordt doorgaans niet verwarmd. Er moet vocht buiten blijven en er moet voldoende ventilatie onder de plaat zijn, maar een dikke isolatielaag heeft weinig zin als er geen warmte is om te bewaren. Hier past een relatief eenvoudige opbouw: een damp-open onderconstructie op de gordingen, met voldoende spouw voor ventilatie, en de felsplaten daarboven. De gebruiksduur van dit type gebouw is vaak lang omdat er weinig aan verandert, maar het risico zit in condensatie tegen de onderzijde van de plaat als de ventilatie tekortschiet. Bij een havenkantoor met kantoorruimtes, een werkplaats en misschien een café ligt dat anders. Daar is de binnenklimaatvraag net zo zwaar als bij een regulier bedrijfsgebouw, en moet de isolatie een dampremmende laag aan de binnenzijde krijgen om te voorkomen dat vochtige binnenlucht de constructie in trekt. Wij denken in dat soort gevallen mee over de opbouw op basis van de tekening, zonder dat dat iets kost, juist omdat de vraag per ruimte in hetzelfde gebouw kan verschillen.
Een derde situatie is de havenloods die deels wordt gebruikt voor techniek, met machines en een compressorruimte die zelf warmte afgeven. Daar is het risico niet dat het te koud wordt, maar dat er lokaal condensatie ontstaat waar warme, vochtige lucht tegen een kouder dakvlak komt. De opbouw moet dan aansluiten op waar die warmtebronnen staan, niet op het gebouw als geheel. Dat is een detail dat pas duidelijk wordt als je met de eigenaar of de installateur om de tafel zit en vraagt wat er precies onder dat dak gebeurt.
De coating is bij dit gebouw geen kwestie van kleur alleen. De GreenCoat Pural BT die wij standaard leveren, is een organische coating van 50 micrometer op verzinkt staal, en die coating moet het zoutgehalte in de lucht en de wind vanaf het water aan. Dat is een andere belasting dan bij een gebouw een paar kilometer landinwaarts. Bij een jachthavengebouw is de gevel die het water aankijkt vaak zwaarder belast dan de gevel aan de landzijde, en dat merk je in de praktijk het eerst bij de felsen en de schroefkoppen, de plekken waar water het langst blijft staan. Onze platen worden blind bevestigd met klemmen onder de fels, zodat daar geen doorboring zit die corrosie een startpunt geeft. Op stalen ondergrond gebruiken we zelfborende schroeven, op houten dakconstructies gewone schroeven, en in beide gevallen is de coating de laag die het langst moet standhouden tegen het zout dat op de plaat neerslaat.
De keuze van de kleur is bij dit gebouw dus niet alleen een esthetische kwestie. Nordic Night Black, Slate Grey en Metallic Dark Silver zijn de drie kleuren die wij leveren, alle met een glansgraad onder de 5, en dat matte oppervlak reflecteert minder fel op een plek waar zonlicht op het water al genoeg schittering geeft. Voor de coating zelf maakt de kleur geen verschil, de bescherming zit in de laag zelf en in de onderliggende verzinking van 275 gram per vierkante meter aan beide zijden.
Bij een deel van de jachthavengebouwen is isolatie onder de plaat helemaal niet aan de orde, en dat is net zo belangrijk om te zeggen. Een open botenberging zonder wanden, waar de plaat alleen dient om droog te blijven en niet om een binnenklimaat te scheiden, heeft simpelweg geen isolatiepakket nodig. Daar volstaat een damp-open ondergrond met ventilatie, en isoleren zou alleen extra kosten en een risico op vochtophoping opleveren zonder enig voordeel. Andersom geldt: als een gebouw straks wordt verwarmd voor bewoning of verhuur van een deel als kantoorruimte, moet de opbouw vooraf op die toekomstige situatie worden afgestemd, niet achteraf worden aangepast met een tweede laag onder een dak dat er al ligt.
Het is ook niet altijd verstandig om de zwaarste coating of de dikste isolatie standaard toe te passen omdat het gebouw aan het water staat. Een fietsenstalling of een kleine werkplaats bij de haven, met weinig gebruiksuren en geen verwarming, vraagt niet om dezelfde opbouw als het hoofdgebouw met kantoren. De praktijk leert dat overdimensioneren net zoveel een verkeerde keuze is als onderdimensioneren: het kost geld dat niet nodig was en verandert niets aan de functie van het gebouw.
De felsplaten zelf zijn op elk van deze daken identiek qua opbouw: stalen banen met een haaks opstaande fels van 35 millimeter, een werkende breedte van 475 millimeter en een plaatdikte van 0,55 millimeter, leverbaar op de millimeter tussen 450 en 8000 millimeter lengte. Wat wij op maat maken vanuit onze eigen walsmachines aan de Boylestraat in Ede, is dus niet het punt waar de keuze voor dit gebouw wordt gemaakt. Die keuze zit in de opbouw eronder en in de coating erop, en die twee moeten passen bij hoe het gebouw wordt gebruikt en hoe dicht het bij het water staat. Met een gewicht van ongeveer 5 kilo per vierkante meter en de mogelijkheid om koud te vouwen tot -15 graden is de plaat zelf op vrijwel elk moment van het jaar te verwerken, ook op een bouwplaats die aan de haven soms lastiger bereikbaar is dan een gewone bouwlocatie.
Als u een jachthavengebouw laat bouwen of verbouwen en twijfelt over de opbouw onder de felsplaten, is het nuttig om vooraf te bepalen welk deel van het gebouw verwarmd wordt, welk deel open blijft en welke gevel het meeste zout en wind te verduren krijgt. Stuur ons de tekening met die informatie erbij, dan denken wij kosteloos mee over de opbouw en de coatingkeuze die daarbij past.