Klikzink
Een mansardedak heeft twee hellingen boven elkaar: een steil onderdeel en een flauwer bovendeel. Op zichzelf is dat geen probleem voor felsplaten, die lenen zich juist goed voor een gebroken vlak omdat de banen op maat gewalst worden en op de fels zonder zichtbare bevestiging aansluiten. Waar het om gaat bij een jachthavengebouw is de knik zelf: de plek waar de steile en de flauwe helling samenkomen. Daar verandert de richting van het water, verandert de wind vaak van aangrijpingshoek, en daar moet een detail liggen dat dat kan opvangen. Dat detail wordt niet in de fabriek bepaald maar op de tekening van uw dak, en het is precies het punt waarop bij mansardedaken het vaakst iets misgaat.
Bij een havengebouw komt daar een tweede factor bij die niet iedere dakvorm elders langs de kust heeft: het gebouw staat vaak vrij, aan het water, zonder veel beschutting van bebouwing ertegenover. Wind krijgt over open water meer vaart en neemt zout mee. Dat zout landt op het dakvlak, op de knik, in de felsen, en blijft daar liggen tot het regent. Voor de plaat zelf is dat met een goede coating geen probleem, maar de knik is de plek waar water het langst blijft staan en waar dus het meeste zout achterblijft tussen de regenbuien door. Dat is de reden waarom we bij dit gebouwtype de coatingkeuze niet als bijzaak behandelen.
Bij een normaal zadeldak loopt de baan gewoon door van nok tot goot en is er geen knik in het vlak. Bij een mansardedak ligt dat anders: de baanindeling voor het onderste, steile deel en die voor het bovenste, flauwere deel zijn twee verschillende verhalen. Wij leveren de platen op maat, tot op de millimeter, en dat betekent dat we voor elk deel apart de lengtes bepalen op basis van de werkelijke maatvoering van uw dak. De platen worden niet doorgetrokken over de knik heen; op die overgang komt een aparte overgangslijst die het water van de bovenste helling opvangt en naar het vlak van de onderste helling leidt zonder dat het onder de felsen van de onderste banen terechtkomt.
In de praktijk zien we dat dit detail soms te simpel wordt uitgevoerd, als een gewone kraal zonder voldoende overlap, of met een knik die net te scherp is voor de plaatdikte van 0,55 millimeter. Felsplaten zijn koud vervormbaar tot -15 graden en dat geeft ruimte om ook op de knik zelf een messcherpe lijn te zetten, maar de aansluiting eronder moet wel voldoende diep zijn om windstuwing tegen te houden. Bij een jachthavengebouw met wind vanaf open water is die stuwing hoger dan bij een vergelijkbaar gebouw meer landinwaarts, en een overgangsdetail dat op een beschutte locatie voldoende zou zijn, is dat hier niet automatisch.
Naast de knik in het vlak zijn er bij een mansardedak meestal ook meer randen dan bij een eenvoudig zadeldak: de onderrand van het steile deel loopt vaak door in een gootlijst met een flauwe knik, en soms staat het bovenste vlak bijna vlak, wat de aansluiting op de nok weer anders maakt dan op een steil dakvlak. Elke rand is een plek waar de fels moet worden afgewerkt met een eindkap, een gootaansluiting of een nokstuk, en elke overgang van rand naar plat vlak is een risico als de maatvoering niet klopt.
Wij denken op tekening mee, zonder dat daar kosten aan verbonden zijn, precies omdat een mansardedak zich niet laat oplossen met standaardmaten. Een baan die twee millimeter te kort is bij de gootlijst, is bij een gewoon dak een kleine correctie; bij een mansardedak met een knik erboven kan die twee millimeter zich vertalen in een verkeerde overlap op de knik zelf, en dat merkt u pas na de eerste stevige regen met wind uit de verkeerde hoek. Bij havengebouwen waar die wind eerder de regel dan de uitzondering is, telt die marge zwaarder dan op een dak in een woonwijk.
De platen zijn van Sendzimir verzinkt staal met een organische coating van 50 micrometer, GreenCoat Pural BT, in een matte afwerking onder een glansgraad van 5. Die coating is bedoeld om het verzinkte staal te beschermen tegen de elementen, en bij een gewoon binnenlands dak is de keuze tussen de drie kleuren, Nordic Night Black, Slate Grey of Metallic Dark Silver, vooral een esthetische. Bij een jachthavengebouw is dat net iets anders: de coating moet hier ook echt zijn werk doen tegen een omgeving die zwaarder is dan gemiddeld, met zout in de lucht dat op de knik en in de felsen kan blijven liggen.
Dat betekent niet dat er hier een ander product nodig is dan we elders leveren, de platen en de coating zijn dezelfde. Het betekent wel dat we bij een havengebouw net iets kritischer kijken naar de uitvoering van de detaillering rond de knik en de randen, omdat een fout in de afwerking op deze locatie sneller gevolgen laat zien dan verderop het land. Een felsverbinding die niet goed sluit, houdt op een beschut dak misschien jarenlang stand voordat er een probleem ontstaat; op een havendak met wind van het water af kan dat sneller gaan.
Er zijn mansardedaken waarbij felsplaten niet de eerste keuze zijn. Als de knik zo scherp is dat er nauwelijks ruimte overblijft voor een fatsoenlijk overgangsdetail, of als het onderste, steile deel van het dak zo kort is dat er bijna geen ruimte is om een volledige baan te leggen zonder overmatig veel versnijdingen, dan wordt het aantal naden en overgangen zo groot dat het risico op lekkages toeneemt zonder dat de plaat daar iets aan kan doen. In dat geval is het soms verstandiger om voor het onderste vlak een ander materiaal of een andere indeling te overwegen en alleen het bovenste, flauwere deel met felsplaten uit te voeren.
Ook als het bestaande dakbeschot van het havengebouw sterk is aangetast, bijvoorbeeld door jarenlange vochtinwerking rond de knik, is het verstandiger om eerst de onderconstructie te herstellen voordat er nieuwe platen op komen. Een goede plaat op een slechte ondergrond verandert niets aan het onderliggende probleem, dat manifesteert zich dan gewoon later opnieuw, en dan is het opnieuw openleggen van het dak een grotere ingreep dan wanneer dat in één keer goed was aangepakt.
Als u een mansardedak op een jachthavengebouw wilt laten voorzien van felsplaten, is het verstandig om eerst de knik en de randen goed op tekening te laten zetten voordat er een maatvoering wordt vastgelegd. Stuur ons de bestaande tekening of laat het dak opmeten, dan denken wij mee over de baanindeling voor beide hellingen, het overgangsdetail op de knik en de juiste coatingkeuze voor de ligging aan het water. Dat meedenken kost niets, en het scheelt achteraf een hoop als het weer eens flink waait vanaf het water.