Klikzink
Een jachthavengebouw dat tegen een bosrand aan ligt, heeft twee omgevingen tegelijk boven zich. Aan de ene kant de bomen: blad in de goot, takken die over het dakvlak hangen, schaduw die een deel van het vlak nooit droog laat worden. Aan de andere kant het open water: zoute lucht en wind die vanaf het havenbekken over het dak trekt. Die combinatie komt niet vaak voor, en ze stelt andere eisen dan een gebouw dat alleen in de bomen staat, of alleen aan het water.
Bladafval is voor een felsdak minder een probleem dan voor een dak met overlappende pannen of golfplaten. Er zijn geen kieren waar blad in vastloopt en gaat rotten; het vlak is glad en de fels staat er 35 mm boven uit als enige onderbreking. Wat wel gebeurt: blad en dennennaalden verzamelen zich in de goot en tegen de laagste rand van het dakvlak, en op plekken waar de kruin het vlak deels overhangt. Daar blijft het vocht langer staan dan op een open vlak dat na een regenbui snel opdroogt.
Dat vocht is op zichzelf geen bedreiging voor de coating. GreenCoat Pural BT is gemaakt om nat te worden en te blijven; het probleem zit in wat er in dat blad zit. Organisch materiaal dat native ligt te rotten, geeft looizuren af, en op een schaduwrijk noorddak, waar de plaat na regen het langst nat blijft, is dat de plek waar we het eerst mosgroei zien. Mos hecht zich niet aan de coating zelf, het hecht zich aan het vuil dat op de coating is achtergebleven. Een gladde plaat met een lage glansgraad, zoals deze platen hebben, houdt minder vuil vast dan een ruw of glanzend oppervlak, maar houdt het niet helemaal weg.
Het gevolg daarvan voor de opbouw is beperkt. Wij passen de plaat zelf niet aan omdat er bomen boven het dak staan; wel adviseren wij dan vaker een ruimere overstek en een goot die makkelijk te legen is, zeker aan de kant waar de kruin over het vlak hangt. Een zeer geleidelijk aflopend dakvlak, net over de grens van zes graden, is in combinatie met bladval een minder gelukkige keuze: het water blijft er langer staan en spoelt het blad minder snel weg dan bij een steiler vlak. Bij een steilere kap, waar dat vaker voorkomt bij jachthavengebouwen met een verhoogde nok voor opslag, is dit punt van veel minder belang.
De combinatie van zoute lucht en wind vanaf open water is een ander verhaal, en dat is hier niet vrijblijvend, ook al staat het gebouw tussen de bomen. Bomen filteren geen zout uit de lucht; ze breken alleen de windkracht een beetje, en dat is meteen het punt waar het interessant wordt. Aan de kant van het gebouw die naar het water ligt, komt de zoute lucht rechtstreeks aan. Aan de kant die door de bomen wordt beschut, ligt zoutbelasting lager, maar niet nul: fijne zoutdruppels reizen met de wind mee over een afstand, en een rij bomen houdt ze niet allemaal tegen.
De coating houdt hier verzinkt staal onder zich af van vocht en zuurstof; het verzinkte laagje zelf offert zich langzaam op als de coating lokaal beschadigd raakt. Zout beïnvloedt vooral de snelheid van dat proces bij eventuele beschadiging, niet de coating in normale, onbeschadigde toestand. Dat betekent dat een kras of een beschadigde rand aan de waterzijde van het gebouw eerder aandacht verdient dan diezelfde kras aan de boszijde. Bij de bevestiging maakt dat voor ons geen verschil: de klemmen onder de fels laten geen schroeven zien, dus daar is nergens metaal blootgesteld waar zout aan kan komen. Waar het wel om gaat, is de plek waar een plaat is afgekort, ingesneden bij een doorvoer, of beschadigd tijdens transport of montage. Die snijranden en beschadigingen zijn de plekken waar het verzinkte staal wél zichtbaar wordt, en dat is precies waar zout het eerst iets doet.
Voor een jachthavengebouw tussen de bomen betekent dit vooral iets voor de montagevolgorde en niet voor de plaatkeuze. Wij werken platen af en snijden ze op maat voordat ze de deur uit gaan, zodat er op de bouwplaats zo weinig mogelijk gezaagd of gesneden wordt. Bij een gebouw aan zoet water zonder wind zou een snee op de bouwplaats die netjes wordt nabehandeld nauwelijks een risico zijn; bij dit gebouw, met wind vanaf het bekken die fijne zoutdeeltjes over het hele dakvlak verspreidt, is het de moeite waard om dat soort werk aan de fabriek over te laten.
Het is verleidelijk om te denken dat schaduw en zout samen een zwaardere belasting geven dan allebei afzonderlijk. Dat is voor deze plaat niet aantoonbaar het geval. Schaduw houdt het vlak vochtig, zout versnelt corrosie bij beschadiging, maar het een maakt het ander niet erger. Een noorddak onder de bomen dat mos krijgt, is daarmee niet automatisch een dak dat sneller gaat roesten; mos is een esthetisch en soms een afvoerprobleem, geen aanval op het verzinklaag zolang de coating intact is. Andersom is een zuiddak dat vol in de zon en de wind ligt, met minimale bladval, niet per se veiliger tegen zout: de blootstelling aan zoute wind is daar juist het grootst, ongeacht wat er verder aan bomen staat.
De praktische conclusie is dat wij deze twee factoren los van elkaar beoordelen bij een jachthavengebouw tussen de bomen. Voor de boomkant kijken we naar de dakhelling, de gootafwerking en de plek van de overstek. Voor de waterkant kijken we naar de windrichting ten opzichte van het gebouw en naar hoeveel van het snijwerk we vooraf kunnen afronden. Bij een gebouw waar de bomen tussen het havenbekken en het dak staan, en dus echt een deel van de wind breken, verschuift het gewicht iets richting het bladprobleem; bij een gebouw waar de bomen aan de andere kant staan en het dak vol in de wind vanaf het water ligt, verschuift het gewicht richting de zoutkant, ook al staan er bomen op het perceel.
De drie beschikbare kleuren, Nordic Night Black, Slate Grey en Metallic Dark Silver, maken voor beide punten geen verschil; de coating is bij alle drie dezelfde. Wat wel verschil maakt, is hoe het gebouw op het perceel staat ten opzichte van de bomen en het water, en dat is iets wat wij het liefst op tekening bekijken voordat we een plaatindeling voorstellen. Als u ons de situatie op tekening laat zien, inclusief windrichting en de plek van de bomen ten opzichte van het dakvlak, kunnen wij aangeven waar overstek en gootdetail extra aandacht verdienen en welk snijwerk wij vooraf voor u kunnen doen.