Klikzink
Een schuurwoning is geen huis met een dak erop, het is één doorlopend volume waarbij de kap zonder onderbreking overgaat in de gevel. Geen dakrand die het silhouet knipt, geen overstek dat gevel en dak scheidt, maar één ononderbroken vlak van nok tot maaiveld. Dat is precies waarom deze woningen zo gewild zijn bij architecten, en het is ook precies waarom de materiaalkeuze voor het dak niet los staat van de gevel. Wat u op het dak legt, bepaalt voor een groot deel hoe de gevel eronder eruitziet en aansluit. Bij een gewoon huis met een zadeldak kunt u dakpannen kiezen zonder dat de gevelbekleding daar iets mee te maken heeft. Bij een schuurwoning is die vrijheid er niet: de lijn van de daklat naar de gevelplaat moet kloppen, letterlijk en visueel.
Felsplaten passen bij dat idee van één vlak omdat de banen op maat geleverd worden en de bevestiging onder de fels verdwijnt. Er zijn geen zichtbare schroeven die de doorlopende lijn onderbreken, geen overlappende platen die een schaduwrand geven op de plek waar het dak overgaat in de gevel. Dat is de reden waarom felsplaten en schuurwoningen zo vaak samen genoemd worden, niet omdat het een trend is, maar omdat de manier van bevestigen aansluit op de manier waarop het gebouw is bedacht.
Bij een traditioneel dak is de overgang naar de gevel een detail dat de aannemer oplost met een daktrim of een gootconstructie, iets wat u vaak niet eens ziet vanaf de grond. Bij een schuurwoning is die overgang zichtbaar vanaf elke hoek van het perceel, en dus is het geen detail meer maar een ontwerpkeuze. Loopt de fels van het dak door in dezelfde richting als de belijning op de gevel? Sluit de kleur van de dakplaten aan op de gevelplaten, of is er bewust voor een contrast gekozen? Komt de overgang precies op de daklijn, of enkele centimeters erboven of erachter weggewerkt?
Wij zien in de praktijk dat dit de vraag is waar het ontwerp op vastloopt of juist slaagt. Een architect die een schuurwoning tekent met een knik van zestig graden tussen dak en gevel, zonder overstek, moet vooraf weten hoe de felsplaten aan beide zijden van die knik samenkomen. Werkt u met dezelfde plaatbreedte op dak en gevel, dan loopt de fels optisch door en ontstaat het effect van één huid over het hele volume. Kiest u voor een andere richting op de gevel, bijvoorbeeld horizontaal in plaats van verticaal, dan ontstaat een knip die net zo goed bewust ontworpen kan zijn. Beide kan, maar het moet een keuze zijn en geen toeval dat achteraf tegenvalt.
Omdat felsplaten leverbaar zijn op de millimeter, van 450 tot 8000 mm, kunnen wij de platen voor dak en gevel op maat laten aansluiten op de exacte lijnen van de tekening. Dat is bij een schuurwoning belangrijker dan bij een gebouw waar dak en gevel los van elkaar ogen, omdat elke afwijking in de aansluiting hier direct in het oog springt.
Schuurwoningen hebben vaak een relatief lage dakhelling, soms nog maar een paar graden boven de grens waarop een plat dak overgaat in een schuin dak. Felsplaten zijn toepasbaar vanaf zes graden, wat dit gebouwtype in principe goed bedient, maar een lage helling stelt wel extra eisen aan de overgang naar de gevel. Bij een steil dak loopt regenwater snel af en is de kans op inwatering bij de gevelaansluiting kleiner. Bij een helling van pakweg tien tot vijftien graden blijft het water langer op het vlak staan, en moet de fels op de juiste plek en met de juiste overlap doorlopen naar de gevel om droog te blijven.
We hebben dit meegemaakt bij een schuurwoning waarbij de architect het dak met een helling van acht graden liet overgaan in een verticale gevel zonder enige knik of trim. Op papier een prachtige, strakke lijn. In de uitvoering bleek dat de aansluiting op die plek extra aandacht nodig had, met een zorgvuldig uitgewerkte onderconstructie, om te voorkomen dat water bij de overgang bleef staan. De felsplaten zelf waren daarbij niet het probleem, de detaillering van de overgang was dat wel. Dat is meteen de reden waarom we op tekening meedenken voordat er iets gewalst wordt: een schuurwoning duldt geen slordige details op precies de plek waar iedereen naar kijkt.
Omdat dak en gevel bij een schuurwoning optisch één geheel vormen, is de keuze voor kleur en glansgraad op deze woningen belangrijker dan bij een huis waar het dak nauwelijks zichtbaar is vanaf de straat. De drie kleuren die wij leveren, Nordic Night Black, Slate Grey en Metallic Dark Silver, hebben allemaal een glansgraad onder de vijf, dus geen blinkend oppervlak dat het volume in stukken breekt met lichtreflecties. Dat matte karakter draagt bij aan het idee van één doorlopend vlak, vooral bij een zwarte schuurwoning waar dak en gevel in exact dezelfde kleur worden uitgevoerd.
Bij sommige schuurwoningen kiest de opdrachtgever er bewust voor om de gevel in een andere kleur te zetten dan het dak, bijvoorbeeld een gevel in Slate Grey met een dak in Nordic Night Black. Dat werkt net zo goed, maar dan wel als bewuste keuze vanaf het begin, niet als toevallig gevolg van twee aparte bestellingen op verschillende momenten in het bouwproces.
Omdat het vlak van dak naar gevel bij een schuurwoning vaak lang en ononderbroken is, telt de uitzetting van het materiaal mee in de detaillering. Felsplaten zetten ongeveer half zoveel uit als zink, en het gewicht van ongeveer vijf kilo per vierkante meter is licht genoeg om ook op een grotere onderconstructie geen probleem te vormen. Bij een schuurwoning met een dakvlak dat zonder onderbreking doorloopt in de gevel, over misschien tien of twaalf meter, is het prettig dat de platen bij koud weer nog steeds koud vouwbaar zijn tot minus vijftien graden, wat op de bouwplaats praktisch is wanneer de planning niet altijd rekening houdt met het weer.
Een schuurwoning met een traditionele overstek en een duidelijke goot tussen dak en gevel heeft niet dezelfde reden om voor felsplaten te kiezen als een schuurwoning zonder overstek. Als het ontwerp de doorlopende lijn niet nastreeft, valt een belangrijk deel van de meerwaarde van deze bevestigingsmethode weg, en kan een andere dakbedekking net zo passend zijn. Ook bij een schuurwoning met een zeer eenvoudige, functionele uitstraling, zonder ambitie om dak en gevel als één beeld te tonen, is de vraag of de meerprijs van een blinde bevestiging opweegt tegen een eenvoudiger systeem.
Als uw schuurwoning is getekend met een doorlopend vlak van dak naar gevel, is het verstandig om de tekening er nu al bij te pakken en te kijken waar platen samenkomen, welke richting ze op liggen en hoe de kleur aan beide zijden van de knik wordt gekozen. Voor de vervolgstap, of het dak vervangen wordt of nieuw gebouwd, kunt u de pagina's over nieuwbouw of dakvervanging bij een schuurwoning raadplegen. Wilt u weten of uw tekening al klopt voor een doorlopende felslijn, dan kijken wij daar kosteloos naar mee.