Klikzink
Bij een schuurwoning lopen dak en gevel meestal in één doorgaande lijn door, zonder duidelijke knik of goot die het vlak onderbreekt. Dat is voor de bewoner de charme van dit type gebouw, maar voor de aannemer is het vooral een planningsvraagstuk. De naad waar dakvlak overgaat in gevelvlak is niet een detail dat u aan het einde van het werk oplost, het is het punt waar de hele maatvoering van begint. Wij leveren de platen op maat, maar die maat moet wel ergens op gebaseerd zijn, en bij een schuurwoning is dat de doorlopende lijn en niet het dak of de gevel apart.
Op een gewoon dak met een aparte gevel kunt u de dakbedekking en de gevelbekleding los van elkaar bestellen en los van elkaar plannen. Bij een schuurwoning werkt dat niet goed, omdat de baan die over de nok naar beneden loopt vaak in één stuk doorgaat tot in de gevel, of in ieder geval in het zicht blijft op het punt waar beide vlakken samenkomen. Een baan die op het dak twee centimeter verspringt ten opzichte van de gevel is op een plat dak onzichtbaar, maar op een schuurwoning valt het meteen op, want het oog volgt de lijn van nok tot plint. Daarom vragen wij bij dit gebouwtype altijd om een tekening waarop beide vlakken samen staan, niet als twee losse bouwdelen. Onze binnendienst rekent de baanbreedtes dan uit vanaf een vast punt, meestal de nok of de daklijn, zodat de fels op de knik precies doorloopt en niet net ernaast valt.
Dat plaatst een verantwoordelijkheid bij u als aannemer die bij een regulier dak minder speelt: u moet de maatvoering van dak en gevel op elkaar afstemmen voordat u bestelt, niet erna. Wij denken daarin mee zonder kosten, maar wij kunnen alleen rekenen met de maten die wij krijgen. Een schuurwoning waarbij de dakaannemer en de gevelaannemer apart inmeten, levert vaak twee maatvoeringen op die net niet matchen. Bij een doorlopend vlak zie je dat verschil, bij een gebouw met losse onderdelen valt het weg in de goot.
De platen worden op de millimeter gewalst, van 450 tot 8000 millimeter lengte, en dat is precies waarom late wijzigingen duur zijn in tijd. Zodra de rol is gewalst op de bestelde lengte, is aanpassen niet meer mogelis zonder een nieuwe rol te starten. Bij een schuurwoning met een doorlopende baan van nok tot gevelvoet is die lengte vaak groter dan bij een dak met een aparte gevelbekleding, en een fout van een paar centimeter in de bouwtekening werkt door in de hele plaat.
Wij raden aan om de bestelling pas te plaatsen als de ruwbouw staat en is ingemeten, niet op basis van de tekening alleen. Bij een schuurwoning is het verschil tussen tekening en werkelijkheid vaak net iets groter dan bij een blokvormig gebouw, omdat de hoek van het dakvlak invloed heeft op de lengte van de gevelbaan als die twee in elkaars verlengde liggen. Reken op enkele weken tussen bestellen en levering; hoe lang dat precies is, verschilt per periode en per hoeveelheid, dus vraag dat na bij het plaatsen van de order. Plan die weken in vanaf het moment dat de ruwbouw gereed is, niet vanaf de start van het project. Een aannemer die de platen te vroeg bestelt op basis van een tekening die later nog wijzigt, loopt het risico dat de rol niet meer past en er een nieuwe besteld moet worden, met opnieuw diezelfde wachttijd.
Als de dakconstructie en de gevelconstructie los van elkaar worden opgebouwd, zoals bij een schuurwoning vaak gebeurt met eerst de spanten en dan de wanden, moet op het moment dat de felsplaten worden gelegd de volledige onderconstructie van beide vlakken al staan. Dat klinkt vanzelfsprekend, maar in de praktijk zien wij vaak dat het dak klaar is voor bedekking terwijl de gevel nog in de steigers staat. Bij een gebouw waar dak en gevel apart afgewerkt worden, is dat geen probleem: de dakdekker kan aan de slag terwijl de gevelbouwer nog bezig is. Bij een schuurwoning met een doorlopende plaat is dat vaak niet handig, omdat de plaat die over de knik heen loopt in één werkgang wordt gelegd en bevestigd.
De klemmen waarmee de platen blind bevestigd worden, moeten op regelmatige afstand op een vlakke, rechte ondergrond zitten. Op hout gebeurt dat met schroeven, op een stalen ondergrond met zelfborende schroeven. Als de gevelregels en de dakgordels niet in één rechte lijn doorlopen op het punt van de knik, ziet u dat terug in de plaat: die volgt namelijk de ondergrond en verbergt geen scheve opbouw. Laat daarom vóór de levering de onderconstructie controleren op het punt waar dak en gevel samenkomen, liefst door dezelfde persoon die ook de platen gaat leggen. Een controle door twee verschillende ploegen, de ene voor het dak en de andere voor de gevel, is precies waar bij dit gebouwtype vaak de fout ontstaat.
De meeste vertraging bij een schuurwoning met felsplaten zit niet in het leggen van de platen zelf, dat gaat relatief vlot omdat er geen zichtbare schroeven gezet moeten worden en de klikverbinding snel werkt. De vertraging zit in de voorbereiding: het wachten op een definitieve maatvoering, het opnieuw inmeten na een wijziging in de constructie, en het afstemmen tussen de partij die het dak bouwt en de partij die de gevel bouwt als dat twee verschillende onderaannemers zijn.
Wij zien dit het vaakst gebeuren wanneer de gevelbekleding op een later moment wordt aangenomen dan het dak, bijvoorbeeld omdat de opdrachtgever eerst het dak wil laten afdichten voordat de knoop over de gevelafwerking wordt doorgehakt. Dat is een logische volgorde voor de bouw, maar niet voor de platenbestelling. Als het dak al gelegd is voordat de gevelmaten vaststaan, loopt u het risico dat de aansluiting op de knik niet meer precies uitkomt. Ons advies is om bij een schuurwoning de platen voor dak én gevel in één bestelling te plaatsen, ook als de uitvoering in twee fasen gebeurt. Dan is de maatvoering in elk geval één keer gecontroleerd op de plek waar het verschil zichtbaar zou worden.
Een tweede bron van vertraging is de koude. De platen zijn koud vouwbaar tot -15 graden, wat in de praktijk betekent dat het weer zelden de reden is om het werk stil te leggen. Vaker is het de wind die het werk aan de gevel, waar de platen verticaal liggen, lastiger maakt dan aan het dak. Houd daar in de planning rekening mee als de gevel van de schuurwoning vrij hoog en onbeschut is.
Als u een schuurwoning in uitvoering heeft waarbij dak en gevel in één lijn doorlopen, stuur ons de tekening met beide vlakken erop, inclusief de knik. Wij rekenen dan de baanbreedtes en -lengtes uit vanaf dat vaste punt en geven aan waar de maatvoering nog risico's kent voordat de rollen gewalst worden. Meedenken op tekening kost niets, en het is de stap die bij dit gebouwtype het verschil maakt tussen een naad die niemand ziet en een naad die opvalt vanaf de oprit.