Klikzink
Bij een schuurwoning stelt u de vraag naar de minimale dakhelling niet los van de gevel. Dat is het verschil met bijna elk ander gebouwtype. Bij een woonhuis met een normale kap is het dak één ding en de gevel een ander ding, met een goot ertussen die de overgang opvangt. Bij een schuurwoning is dat vaak niet zo. Het dakvlak loopt door tot in de gevel, of de gevel loopt door tot in het dak, zonder duidelijke knik en zonder goot als scheiding. Daardoor is de vraag naar de minimale dakhelling bij dit gebouwtype eigenlijk een vraag over die overgang, en niet zozeer over het dakvlak zelf.
Onze felsplaten zijn vanaf zes graden dakhelling toepasbaar. Dat getal is een ondergrens die in principe overal geldt, ook bij een schuurwoning. Maar bij een schuurwoning is die zes graden minder vaak het echte knelpunt dan de manier waarop het water bij de knik tussen dak en gevel wordt afgevoerd, en hoe de fels daar doorloopt.
Een felsplaat werkt met een opstaande naad van 35 millimeter die de banen aan elkaar klikt. Op een schuin vlak loopt water langs die naden naar de goot. Zolang het vlak recht doorloopt, is dat een voorspelbaar proces: hoe vlakker het dak, hoe langzamer het water afvoert en hoe eerder het bij wind of tegendruk onder de fels kan komen. Bij een schuurwoning verandert de hoek van het vlak op het punt waar het dak in de gevel overgaat, zonder dat er een goot of onderbreking is. Het water dat over het dakvlak naar beneden komt, moet op dat punt van richting veranderen en over de gevel verder naar beneden lopen, vaak bij een veel steilere hoek.
Bij een steil dak, zeg boven de dertig graden, is die overgang zelden een probleem: het water heeft al genoeg vaart en valt eigenlijk vanzelf door naar de gevel. Bij een dakhelling die dicht bij onze ondergrens van zes graden ligt, is de snelheid van het water bij de knik veel lager, en juist daar wilt u geen twijfel over de afvoer. Wij hebben dan liever dat u een paar graden extra helling aanhoudt dan strikt noodzakelijk is, specifiek om de knik naar de gevel water te laten geven zonder dat het blijft staan.
Een concreet voorbeeld: een schuurwoning met een enkelvoudig dakvlak dat bij tien graden overloopt in een verticale gevel, is in de tekening vaak mooi strak. In de uitvoering blijkt de plek waar dak en gevel elkaar raken de plek waar de meeste aandacht naar de felslijn en de onderconstructie moet gaan, want daar wisselt de rol van de plaat: van dakbedekking naar gevelbekleding, zonder overgangsdetail dat het water opvangt.
Onze platen zijn koud vouwbaar tot -15 graden en verzinken in werkende breedtes van 475 millimeter, leverbaar op de millimeter van 450 tot 8000 millimeter. Dat betekent dat we voor een schuurwoning de platen op maat kunnen laten doorlopen van dak naar gevel, zonder een naad op de knik zelf. Dat is precies waarom felsplaten bij dit gebouwtype vaak gekozen worden: de plaat kan het hele vlak in één stuk overbruggen, mits de hoek van de knik dat toelaat zonder dat de fels te veel moet buigen op een punt waar hij ook nog waterdicht moet blijven.
Bij een scherpe knik, bijvoorbeeld wanneer het dak bij twintig graden abrupt overgaat in een verticale gevel, moet de plaat op die plek een duidelijke vouw krijgen. Dat kan, maar de vouw moet dan wel op de juiste plek in de baan vallen, anders krijgt u een zwakke plek net waar de druk het grootst is. Wij denken daar in de tekenfase over mee, zonder dat dat u iets kost, juist omdat elke schuurwoning een net andere hoek en een net andere maat heeft.
Er zijn situaties waarin het doorlopende vlak, hoe mooi ook in het ontwerp, niet zonder onderbreking kan. Als de dakhelling bij de knik onder onze ondergrens van zes graden duikt, bijvoorbeeld omdat het dakvlak zelf al vlak is en de overgang naar de gevel nog vlakker wordt uitgevoerd, dan is een doorlopende plaat geen verantwoorde keuze meer. In dat geval raden wij aan om op die plek alsnog een goot of een afwateringsdetail op te nemen, ook als dat niet in de eerste schets van de architect stond. Dat is geen kwestie van voorkeur, maar van het feit dat felsplaten net als elk ander plaatmateriaal afhankelijk zijn van voldoende helling om water gecontroleerd af te voeren.
Ook bij een schuurwoning met een groot dakvlak en een relatief korte gevel kan de knik een knelpunt worden, simpelweg omdat er veel water van het dak naar een klein stuk gevel wordt geleid. Daar is de vraag niet alleen wat de minimale helling is, maar ook of de gevel onder de knik voldoende capaciteit heeft om dat water te verwerken zonder dat het langs de rand van de plaat naar binnen zoekt. In zo'n geval overleggen we liever vooraf over de plaatsing van een extra afvoerpunt dan dat we achteraf een lekkage moeten verklaren.
Een andere situatie waarin de doorlopende oplossing niet vanzelfsprekend is: wanneer de schuurwoning aan de laagste kant van het toegestane bereik zit, dus rond zes tot acht graden, en de gevel eronder een groot glasvlak of een houten gevelbekleding heeft die niet tegen langdurig contact met stromend water kan. In dat geval is het niet de fels die het probleem is, maar de opeenstapeling van een lage helling met een gevoelig gevelmateriaal net onder de knik. Dat weegt zwaarder mee dan het enkele feit dat felsplaten technisch nog toepasbaar zijn bij die hoek.
Als u een schuurwoning ontwerpt of laat bouwen waarbij dak en gevel in één lijn doorlopen, is het verstandig om de hoek van die knik vroeg in het proces vast te leggen, liever dan pas bij de uitvoering. Stuur ons de tekening met de beoogde dakhelling en de plek waar het dakvlak in de gevel overgaat. Wij kijken dan mee of de plaat in één stuk kan doorlopen, waar de vouw moet vallen, en of er bij de gekozen helling een extra afwateringsvoorziening nodig is. Dat meedenken op tekening kost u niets, en het scheelt u een discussie achteraf over een knik die net niet goed genoeg afwaterde.