Klikzink
Bij een schuurwoning is de kleurkeuze geen decoratieve laatste stap, maar een beslissing die het hele ontwerp raakt. Dat komt door de vorm van het gebouw zelf. Een schuurwoning heeft geen dakrand, geen goot die het dak van de gevel scheidt, geen overstek die schaduw gooit op de overgang. Het dakvlak loopt gewoon door in het gevelvlak, vaak zonder enige onderbreking. Wat bij een traditioneel huis twee aparte elementen zijn, dak en muur, is bij een schuurwoning één doorlopend vlak. En dat betekent dat de kleur van de felsplaten niet het dak kleurt en niet de gevel kleurt, maar de vorm van het hele gebouw tekent.
Wij krijgen regelmatig de vraag of dak en gevel dezelfde kleur moeten krijgen bij dit type woning. Het antwoord ligt niet in een regel die we kunnen opschrijven, maar in wat de opdrachtgever met die doorlopende lijn wil laten zien. Kiest u voor exact dezelfde kleur op dak en gevel, dan verdwijnt de knik in het silhouet bijna helemaal. Het gebouw wordt dan gelezen als één vloeiende vorm, een schuine doos zonder duidelijk begin of eind. Dat is precies het effect dat veel architecten bij een schuurwoning zoeken: geen knip tussen boven en onder, maar een ononderbroken huid.
Stel u een schuurwoning voor met een kap van pakweg veertig graden die aan de voorkant doorloopt tot op de begane grond. Zet u daar Nordic Night Black op, in dezelfde felsplaat en dezelfde richting op dak en gevel, dan ziet een voorbijganger geen dak met een muur erop, maar één donker vlak dat van de nok tot de grond loopt. Dat is een bewuste keuze en die werkt het sterkst bij een rustige, ingetogen architectuur waarbij het gebouw zich niet wil opdringen. Wij zien dat vaak bij schuurwoningen die bewust ver van de weg af staan, tussen bomen, waar de zwarte kleur het gebouw bijna laat oplossen in de omgeving.
Kiest u aan de andere kant voor een contrast tussen dak en gevel, bijvoorbeild Slate Grey op het dak en een lichtere gevelbekleding daaronder, dan brengt u de knik juist terug in het silhouet. Het gebouw wordt weer leesbaar als huis-met-dak, ook al is er geen fysieke onderbreking. Dat is geen verkeerde keuze, maar wel een andere uitspraak over het gebouw. Bij een schuurwoning die aan de straatkant staat en zich wél wil tonen als herkenbaar volume, werkt dat contrast vaak beter dan de volledig egale variant.
Omdat er geen goot of overstek is die de aandacht afleidt, valt bij een schuurwoning alle aandacht op de plek waar het dakvlak overgaat in het gevelvlak. Bij een schuine kap die doorloopt tot de grond is dat een denkbeeldige lijn, geen bouwkundige naad, maar het oog van de kijker maakt daar wel een knik. Loopt de felsplaat in exact dezelfde kleur en richting door, dan is die knik nauwelijks te zien en wordt het gebouw als één geheel gelezen. Wisselt de kleur op die plek, dan wordt precies dat punt het ontwerpelement van de gevel. Wij denken hier graag over mee op tekening, want de keuze voor doorlopend of onderbroken is iets wat u vóór de bestelling wilt vastleggen, niet iets wat u achteraf nog kunt bijstellen.
Bij een schuurwoning met een lessenaarsdak, waarbij het dak onder één hoek doorloopt naar één kant, speelt dit nog sterker. Daar is vaak precies één lange, ononderbroken lijn te zien van nok tot maaiveld aan de ene kant van het gebouw. Een kleurwissel op die lijn moet dan heel bewust gebeuren, anders lijkt het een toevallige knip in plaats van een ontwerpkeuze.
De glansgraad van de coating doet bij een schuurwoning meer werk dan bij een gebouw met een dak dat je nauwelijks ziet vanaf de grond. Onze felsplaten hebben een matte afwerking, glansgraad onder de vijf, en dat is bij dit gebouwtype niet zomaar een esthetische voorkeur maar een functionele keuze. Een glanzende plaat werpt op een schuin dakvlak felle lichtreflecties, en bij een schuurwoning waar dat vlak vanaf de tuin, de weg of vanaf een naburig perceel in zijn volledige lengte te zien is, springt zo'n reflectie er sterk uit. Het onderbreekt precies de rust die de doorlopende vorm juist wil uitstralen.
Met een matte plaat gedraagt het materiaal zich anders. Het licht wordt verstrooid in plaats van teruggekaatst, waardoor dak en gevel als vlak blijven ogen, ook bij laagstaande zon of bij een blik van opzij. Wij hebben schuurwoningen gezien waarbij de architect bewust voor mat had gekozen, juist omdat het gebouw in de verte als één rustig volume moest verschijnen en niet als een blikkerend object tussen de bomen. Bij een gebouw met een klassieke goot en overstek is dat effect kleiner, omdat de vorm daar al wordt opgebroken door schaduwlijnen. Bij een schuurwoning ontbreekt die opbreking, en dan telt de mate van glans zwaarder mee dan u misschien zou verwachten.
De drie kleuren die wij leveren, Nordic Night Black, Slate Grey en Metallic Dark Silver, doen ieder iets anders met een doorlopend dak-en-gevelvlak. Zwart absorbeert het meeste licht en laat het gebouw compact en gesloten ogen, wat goed past bij een schuurwoning die zich terugtrekt in het landschap. Slate Grey houdt meer van de omgeving zichtbaar in de plaat zelf, de lucht en de bomen spiegelen er zachter in mee, wat het gebouw iets minder massief laat lijken. Metallic Dark Silver zit daar qua uitstraling tussenin, met een net iets koelere, technischere toon die vaker gekozen wordt bij schuurwoningen met een strakke, moderne uitwerking in plaats van een landelijke.
Geen van deze drie is de juiste keuze in algemene zin, het hangt af van hoeveel het gebouw zich mag laten zien. Staat de schuurwoning vrij in een open weiland, dan valt elke kleur al snel op tegen de lucht, en is de vraag vooral of u dat wilt benadrukken of afzwakken. Staat de woning tussen bestaande bebouwing, dan speelt de kleur van buren en omgeving een grotere rol dan bij een vrijstaand object.
Het is verleidelijk om te denken dat bij een schuurwoning altijd dezelfde kleur op dak en gevel moet, simpelweg omdat de vorm dat lijkt te vragen. Dat is niet altijd zo. Heeft het gebouw op de begane grond veel glas, een andere gevelbekleding zoals hout of metselwerk, of een duidelijke plint, dan is er al een breking in het vlak aangebracht door andere materialen. In die gevallen kan een doorlopende felsplaat op alleen het dakdeel juist beter werken dan een poging om de hele gevel in dezelfde plaat en kleur mee te nemen. Wij adviseren dan om de felsplaat te laten stoppen waar het andere gevelmateriaal begint, in plaats van kleuren te forceren tot ze passen bij een indeling die het gebouw eigenlijk al heeft.
Ook bij een schuurwoning met een flauwe dakhelling, net boven de zes graden waarop onze platen toepasbaar zijn, ziet u het dakvlak vanaf de grond bijna niet. Dan heeft de kleurkeuze op het dak weinig effect op het straatbeeld, en ligt de nadruk vooral op de gevel. In dat geval is het zinvoller om de gevelkleur te laten leiden en het dak daarin te volgen, dan omgekeerd.
Omdat de kleurkeuze bij een schuurwoning zo direct samenhangt met de vorm, raden wij aan om dit vroeg in het ontwerp vast te leggen, niet pas bij de bestelling van het materiaal. Een schets of foto van vergelijkbare gebouwen in de directe omgeving helpt ons om mee te denken over wat een kleur op uw dakhelling en uw gevelrichting daadwerkelijk gaat doen. Onze platen worden op maat gewalst, op de millimeter, en dat maakt het mogelijk om de doorlopende lijn van dak naar gevel precies te laten aansluiten zonder rare kopse einden.
Wilt u weten hoe een bepaalde kleur zich verhoudt tot de omgeving van uw specifieke project, stuur ons dan een tekening of foto van de situatie. Wij denken kosteloos mee over de aansluiting tussen dak en gevel en over welke van de drie kleuren bij uw schuurwoning het silhouet doet wat u ervan verwacht.