Klikzink
Bij een schuurwoning krijgen wij regelmatig de vraag of de bestaande dakpannen mogen blijven liggen en of daar felsplaten direct overheen kunnen. Het antwoord is: soms wel, maar er zit een aantal voorwaarden aan, en bij een schuurwoning speelt er iets extra's wat bij een gewoon woonhuis niet aan de orde is. Dak en gevel lopen bij dit gebouwtype vaak in één doorlopend vlak, zonder een echte knik of goot die de twee scheidt. Dat maakt de vraag over de pannen niet los te zien van de vraag hoe de gevel eronder blijft aansluiten.
Bij een regulier woonhuis is het dakvlak een op zichzelf staand onderdeel: het begint bij de goot en eindigt bij de nok, en de gevel erdoor is een ander bouwdeel met een andere opbouw. Bij een schuurwoning met een doorlopend dak-gevelvlak is die knip er niet. De felsplaten die over de pannen heen komen, moeten op enig moment overgaan in het gevelvlak, en die overgang moet strak en zonder zichtbare sprong verlopen. Als het dak acht centimeter dikker wordt door de oude pannen en de panlatten die blijven liggen, dan voelt u dat verschil straks bij elke gevelplaat die op de overgang aansluit. Bij een woonhuis met een gewone goot valt die opbouw weg tegen de gevel; bij een schuurwoning met een doorlopend vlak valt hij in het oog.
Over bestaande dakpannen heen werken kan alleen als er een vlakke, stevige ondergrond wordt gemaakt waar de felsplaten aan bevestigd worden. Dat gebeurt met een raster van panlatten of een houten regelwerk dat over de pannen heen gemonteerd wordt, op de bestaande gordingen of spanten. De felsplaten worden vervolgens blind bevestigd met klemmen onder de fels, op hout met schroeven. De pannen zelf blijven liggen en functioneren voortaan als een soort onderlaag, niet meer als dakbedekking. Dat werkt bouwtechnisch, maar het vraagt wel dat de sporenconstructie het extra gewicht en de nieuwe belijning van het regelwerk kan opnemen. Bij een schuurwoning met een lichte spantconstructie, wat vaker voorkomt dan bij een traditioneel woonhuis, is dat een aandachtspunt dat wij altijd laten narekenen door de constructeur of aannemer voordat we een plaat op maat leveren.
Elke laag die u over de pannen heen legt, telt op. De panlatten of regels, plus een eventuele extra isolatielaag als die ook nog wordt toegevoegd, plus de felsplaat van 0,55 millimeter zelf: dat kan zomaar vijf tot tien centimeter extra hoogte opleveren op het dakvlak. Bij een schuurwoning waar het dak in de gevel overloopt, verschuift daardoor ook de gevellijn. Een raam dat nu net onder de dakrand zit, kan na de ingreep opeens net anders in het vlak liggen. Dat is op zich niet erg, maar het moet vooraf worden opgemeten en getekend, niet worden ontdekt tijdens de uitvoering. Wij denken op tekening mee over hoe die opgetelde hoogte precies uitpakt op de overgang van dak naar gevel, en dat kost niets, maar het moet wel gebeuren voordat er een strook staal gewalst wordt.
Bij een schuurwoning met een doorlopend vlak is er vaak geen traditionele bakgoot, of een heel eenvoudige daktrim die het water opvangt voordat het in de gevel overgaat. Als het dakpakket door de extra laag panlatten en de felsplaat dikker wordt, verschuift ook het punt waar het water de goot bereikt. De goot of daktrim moet dan mee verplaatst of verlengd worden, anders loopt het water niet meer goed af of komt het net achter de bestaande bakgoot terecht in plaats van erin. Bij een gewoon woonhuis is dit een detail dat de dakdekker oplost met een paar centimeter meer overstek; bij een schuurwoning waar het dakvlak doorloopt in de gevelbekleding is het een onderdeel van het hele ontwerp, omdat de goot vaak ook de plek is waar de gevelbekleding eronder begint of eindigt.
Het werk begint met een beoordeling van de bestaande pannen en de sporenconstructie: liggen ze vlak, zijn ze niet verzakt of beschadigd, en is het dakbeschot of de bestaande gordingafstand geschikt om er een nieuw regelwerk op te bevestigen. Daarna volgt de opmeting, waarbij vooral de overgang van dak naar gevel nauwkeurig wordt vastgelegd, inclusief de nieuwe hoogte van het pakket. Op basis daarvan tekenen wij de platen op maat uit, met de juiste lengte tot op de millimeter, want een klikfelsplaat wordt niet ingekort op de bouwplaats zoals een dakpan dat wel kan. Pas als die tekening klopt, met de juiste aansluiting op de goot of daktrim en de juiste overgang naar het gevelvlak, wordt er gewalst en geleverd. Op de bouwplaats zelf wordt eerst het regelwerk over de pannen aangebracht, dan de platen van onder naar boven gemonteerd, en pas als laatste de randafwerking en de overgangsprofielen naar de gevel gezet. Die volgorde is bij een schuurwoning belangrijker dan bij een woonhuis, omdat een fout in de overgang pas zichtbaar wordt als het hele vlak, dak en gevel, al bekleed is.
Er zijn situaties waarin over de pannen heen werken bij een schuurwoning niet verstandig is. Als de sporenconstructie al zwak is, verergert een extra laag regelwerk en platen dat probleem. Als de pannen zelf al verzakt of scheefgezakt liggen, neemt u die onregelmatigheid één op één over in het nieuwe vlak, en bij felsplaten met hun strakke, rechte banen valt elke bobbel of deuk in de ondergrond veel meer op dan bij een pan. Ook als de gewenste einddikte van het pakket de overgang naar de gevel te veel laat verspringen, zodat ramen, deuren of aansluitingen met de begane grond niet meer kloppen, is het verstandiger om de pannen eerst te verwijderen en met een dunnere opbouw te beginnen. In dat geval is het aan te raden om eerst te kijken naar de pagina over het dak vervangen bij een schuurwoning, waar de aanpak zonder bestaande pannen aan de orde komt. Tot slot geldt: als er asbesthoudende materialen in of onder de bestaande dakopbouw zitten, is over de pannen heen werken geen optie, dat moet eerst gesaneerd worden.
Als u overweegt om de bestaande dakpannen te laten liggen en er felsplaten overheen te leggen, is de eerste stap een goede opname van de huidige constructie en een tekening waarin de nieuwe hoogte en de aansluiting op de gevel precies staan uitgewerkt. Stuur ons de maten of een schets van het dakvlak en de overgang naar de gevel, dan denken wij mee over of dit voor uw schuurwoning haalbaar is, en leveren wij de platen op maat als de tekening klopt.