Klikzink
Een chalet is meestal opgebouwd uit een lichte houtconstructie, ontworpen op het gewicht van de oorspronkelijke dakbedekking en niet veel meer. Dat maakt de vraag of er over bestaande dakpannen heen gewerkt kan worden anders dan bij een gemetseld woonhuis met een zwaardere kapconstructie. Bij een chalet is die vraag in feite een rekensom over gewicht, hoogte en de manier waarop het overstek straks aansluit op de rest van het dak.
Het idee achter overkappen is dat de oude pannen blijven liggen en er een nieuw dakvlak met een panlatten- of regelwerk overheen komt, waarop de felsplaten worden bevestigd. Dat scheelt het verwijderen en afvoeren van de oude dakbedekking, en dat is precies waarom het bij een chalet aantrekkelijk kan zijn: er wordt niet aan de bestaande dakconstructie getrokken, en er is geen periode waarin het dak open ligt. Bij een chalet dat in een park staat en waar u niet weken met een open dak wilt zitten, is dat een reëel voordeel.
Het gewicht van de felsplaten zelf is met ongeveer vijf kilo per vierkante meter laag. Dat is doorgaans minder dan de pannen die er al liggen. Het is dus niet het gewicht van de platen dat de beperkende factor is, maar het regelwerk dat nodig is om de platen recht en vlak te bevestigen boven de oneffen ondergrond van de pannen. Bij een zadeldak met een eenvoudige vorm is dat regelwerk beperkt te houden. Bij een chalet met een steil dakvlak en een rechte kaplijn is overkappen daarom vaker een reële optie dan bij een dak met veel opgaande delen, dakkapellen of een gebroken vorm.
Bij een regulier woonhuis is de gordingconstructie meestal berekend met wat marge, omdat de bouwer niet precies weet welke dakbedekking er over vijftig jaar op komt. Bij een chalet is die marge er vaak niet. De spanten en gordingen zijn afgestemd op het gewicht van de pannen plus een beperkte extra belasting, zoals sneeuw. Een extra laag regelwerk plus platen daarboven is een reële toevoeging aan het totale gewicht op het dakvlak, ook al is die toevoeging op zichzelf niet groot.
Dit betekent niet dat overkappen bij een chalet nooit kan, maar wel dat het niet zonder een blik op de bestaande constructie mag gebeuren. Bij een chalet met een eenvoudige houtconstructie op regelmatige afstand tussen de spanten is er vaak voldoende reserve. Bij een ouder chalet, of een model waarbij al eens een dakkapel of extra dakraam is bijgeplaatst zonder dat de constructie daarop is aangepast, ligt dat anders. In dat geval is overkappen een risico dat niet in verhouding staat tot het voordeel dat het oplevert.
Het tweede punt waar overkappen bij een chalet net anders werkt dan bij een gewoon woonhuis, is het overstek. Chalets hebben vaak een fors uitstekende dakrand, soms met een zichtbare houten gootlijst of een sierlijst onder de pan. Een laag regelwerk plus platen boven op de bestaande pannen verhoogt het dakvlak met een paar centimeter, en die verhoging telt dubbel op ter hoogte van het overstek.
Bij een recht aflopend dak zonder ver uitstekende rand is dat verschil te overzien: de goot komt een paar centimeter lager onder het nieuwe dakvlak, en dat is met een aangepast gootbeugeltje of een kleine aanpassing van de gootpositie op te lossen. Bij een chalet met een breed overstek, waar de onderkant van het overstek zichtbaar blijft en er bijvoorbeeld een terrasoverkapping op aansluit, is die paar centimeter verschil precies op de plek waar het opvalt. De aansluiting op de gevelbekleding, op een regenpijp die al op maat is gezaagd, of op een aangebouwde veranda kan daardoor net niet meer kloppen.
Daarom is het bij een chalet verstandig om vooraf op tekening te laten zien hoe de nieuwe hoogte van het dakvlak samenvalt met het bestaande overstek, de gootlijn en eventuele aanbouwen. Wij denken daar kosteloos in mee, juist omdat een verschil van een paar centimeter bij een chalet met een fors overstek meer gevolgen heeft dan bij een woonhuis met een beperkte dakrand.
Bij overkappen op een chalet begint het werk met een controle van de bestaande pannen en de onderconstructie: liggen de pannen nog vlak, is er geen verzakking, en is de bestaande dakconstructie droog. Daarna komt er een regelwerk op de pannen, meestal van hout, waarmee eventuele oneffenheden worden opgevangen en waarop de klikfelsplaten met schroeven worden bevestigd. Omdat de platen blind bevestigd worden met klemmen onder de fels, komen er aan het zicht geen doorgaande schroefgaten in het dakvlak.
Bij een chalet is het verstandig om deze volgorde niet te versnellen door alvast platen te bestellen voordat de onderconstructie is nagekeken. Een chalet dat al enige jaren staat, heeft soms een lichte verzakking of een verweerde gootlijst die eerst aandacht nodig heeft, voordat er een nieuwe laag dakbedekking overheen komt die dat probleem juist verbergt in plaats van oplost.
Op de kop van het dak, bij de nok en bij de aansluiting op de gevel, moet het regelwerk zo worden uitgevoerd dat er nog voldoende ventilatie onder het nieuwe dakvlak overblijft. Bij een chalet met een houten dakbeschot is die ventilatie belangrijker dan bij een dak met een betonnen ondervloer, omdat vocht dat niet weg kan bij houtbouw sneller tot schade leidt.
Er zijn situaties waarin overkappen bij een chalet niet de juiste keuze is, ook al is het in theorie mogelijk. Als de bestaande pannen al vocht doorlaten en het dakbeschot daaronder nat is, dan verbergt een nieuwe laag alleen het probleem in plaats van het op te lossen. Bij een chalet, waar het dakbeschot vaak van hout is, is dat een reden om eerst open te leggen wat er onder de pannen zit, in plaats van er blind overheen te bouwen.
Ook als de bestaande dakconstructie al aanwijzingen van overbelasting vertoont, zoals een lichte doorbuiging tussen de spanten, is overkappen niet aan te raden. Een extra laag gewicht op een constructie die al op de grens zit, is dan geen verantwoorde stap, hoe beperkt die extra laag ook is.
En wanneer het overstek van het chalet zo bepalend is voor het aanzicht, met een zichtbare houten onderkant en een strakke aansluiting op de gevel, dat een paar centimeter hoogteverschil de verhoudingen verstoort, is het soms verstandiger om de oude pannen wel te verwijderen en de platen direct op de bestaande gordingen te leggen. Dat is een andere aanpak dan overkappen, met een ander verloop van het werk, en die weegt bij een chalet met een dominant overstek net zo zwaar mee als de vraag of de constructie het gewicht kan dragen.
Als u overweegt om bij uw chalet de bestaande pannen te laten liggen en er felsplaten overheen te leggen, is het verstandig om eerst te laten kijken naar de staat van de onderconstructie en de manier waarop het overstek en de goot bij het nieuwe dakvlak gaan aansluiten. Neem contact met ons op en stuur, als u die heeft, een foto of tekening van de bestaande situatie mee. Wij denken vrijblijvend mee over de haalbaarheid en over de maatvoering van de platen voor uw dak.