Klikzink
Bij een schuurwoning met een plat dak en een minimale helling zit u al snel op de ondergrens van wat met felsplaten kan. Onze platen zijn toepasbaar vanaf zes graden. Dat is geen ronde marge maar een harde grens, en bij een plat dak met afschot zit u daar vaak dicht tegenaan. De vraag is dan niet of het dak er mooi uitziet op tekening, maar of het water bij die geringe helling snel genoeg wegkomt en waar het blijft staan als het even niet snel genoeg gaat. Dat bepaalt de baanrichting, de naadafwerking en, bij een schuurwoning, ook de aansluiting met de gevel.
Een plat dak met afschot van vier of vijf graden gedraagt zich anders dan een schuin dak van dertig graden. Water blijft langer op de plaat staan, vooral bij een lichte tegenwind of bij bladafval dat een kier verstopt. De fels van 35 mm is haaks opstaand en daar zit uw eerste zekerheid: zolang het water onder die hoogte blijft, loopt het gewoon door. Het probleem ontstaat pas als er dwarsverbindingen in het vlak nodig zijn, bijvoorbeeld omdat de kaplengte langer is dan de platen die u kunt leveren of omdat er een knik in het afschot zit rond een lichtkoepel of een doorvoer. Elke dwarsnaad in een vlak met weinig helling is een plek waar water tijdelijk kan blijven staan voordat het verder loopt. Bij een dakhelling van dertig graden merkt u dat niet, bij vier graden wel.
Bij een schuurwoning met een plat dak leggen we de banen altijd in de looprichting van het water, dus in de richting van het afschot. Dat lijkt vanzelfsprekend, maar in de praktijk wordt er nog wel eens gekozen voor de langste ononderbroken lijn over het dak, omdat dat esthetisch het rustigst oogt. Bij een helling van dertig graden is dat een redelijke afweging. Bij vier of vijf graden niet: dan moet de looprichting van het water leidend zijn, ook als dat betekent dat er een kopnaad in het midden van het dakvlak komt. Wij leveren de platen op de millimeter, van 450 tot 8000 mm, en bij een plat dak proberen we de kaplengte zo te kiezen dat er helemaal geen dwarsnaad nodig is. Vaak kan dat bij een schuurwoning, omdat de kapbreedte beperkt is. Is de kaplengte toch te groot, dan werken we de dwarsnaad af met een overlap die in de richting van de afwatering ligt, nooit ertegenin.
Bij veel schuurwoningen loopt het dakvlak rechtstreeks over in de gevel, zonder een duidelijke knik of daklijst die de twee vlakken van elkaar scheidt. Dat geeft een strak aanzicht, maar het betekent ook dat de aansluiting tussen dak en gevel niet een detail is dat u achteraf oplost, maar het punt waar het hele ontwerp om draait. Bij een dak met stevig afschot loopt het water met enige snelheid naar de rand en de goot, en heeft de aansluiting vooral een esthetische functie. Bij een plat dak met minimaal afschot ligt dat anders: het water beweegt traag, zoekt de weg van de minste weerstand, en als de fels op de overgang van dak naar gevel niet goed doorloopt of niet goed afgekit is, vindt het water alsnog een kier.
Omdat dak en gevel in één lijn doorlopen, adviseren wij om de felsrichting van het dakvlak door te laten lopen in het gevelvlak, zodat er op de knik geen nieuwe naad ontstaat maar de bestaande fels overgaat in een gebogen felslijn. Dat vraagt om koud vouwen, wat tot -15 graden kan, en om een plaat die in één stuk over de knik heen loopt. Bij een schuurwoning van beperkte breedte is dat goed te doen; bij een brede schuur met een lange gevel kan het zijn dat de plaat op de knik moet worden onderbroken. In dat geval werken we met een aparte overgangsprofiel dat onder de felsrand van het dak schuift en over de felsrand van de gevel valt, zodat er nergens een naad loodrecht op de waterstroom ontstaat.
In de praktijk zien we twee plekken waar een plat dak met afschot bij een schuurwoning fout gaat. De eerste is de buitenhoek, waar twee dakvlakken met een licht afschot op elkaar aansluiten. Bij een steil dak vormt die hoek geen probleem, omdat het water er snel voorbij stroomt. Bij een plat dak blijft het water in die hoek juist langer staan, en als de felsplaten daar met een standaard hoekstuk zijn afgewerkt zonder rekening te houden met de lage snelheid van het water, ontstaat er op termijn een lekkage die niet meteen zichtbaar is maar wel het isolatiepakket onder de plaat aantast. Wij werken dergelijke hoeken bij een plat dak met een op maat gezaagde en gevouwen plaat af, niet met een standaardprofiel.
De tweede plek is de doorvoer, bijvoorbeeld voor een ventilatiekanaal of een lichtstraat. Bij een dak met voldoende helling ligt de doorvoer op een punt waar het water al enige snelheid heeft en om de opstand heen stroomt. Bij een plat dak met afschot van een paar graden verzamelt zich water juist tegen de opstand aan, zeker als de doorvoer niet precies in de looprichting van het afschot is geplaatst maar iets terzijde. Dat betekent dat de opstand van de doorvoer bij een plat dak hoger moet zijn dan bij een schuin dak, en dat de aansluiting van de felsplaat op die opstand met een aparte kraag moet worden gemaakt in plaats van met een eenvoudige plooi.
Is het afschot van uw schuurwoning kleiner dan zes graden, dan raden wij felsplaten af, ook al is de plaat zelf tot in de kleinste maat leverbaar. Bij zo weinig helling is er geen enkele naadafwerking die op de lange duur voldoende zekerheid geeft, en dan is een dakbedekking die als aaneengesloten vlak wordt aangebracht, zoals bitumen of een kunststof folie, de logischere keuze. Ook als het dakvlak veel doorvoeren of opstanden bevat die niet in een rechte lijn met het afschot liggen, wordt de baanindeling zo versnipperd dat de voordelen van een felsplaat, namelijk lange ononderbroken banen zonder zichtbare bevestiging, wegvallen tegen de vele extra details.
Heeft uw schuurwoning een afschot van zes graden of meer, en loopt het dakvlak door in de gevel, dan is dit juist een situatie waarin de blinde bevestiging en de doorlopende fels hun waarde bewijzen: geen schroeven die na verloop van tijd kunnen gaan lekken, en een felslijn die zichtbaar in één beweging van dak naar gevel loopt. Stuur ons de tekening met het afschot en de plek van eventuele doorvoeren, dan denken we mee over de baanindeling en de aansluiting op de gevel. Dat meedenken kost niets.