Klikzink
Bij een stacaravan met opbouw gaat het bijna nooit om echte dakpannen. Wat op het dak ligt, is meestal een golfplaat van staal of kunststof, soms een profielplaat die ooit als pannendak is verkocht maar in werkelijkheid een lichte damwandconstructie is. Dat onderscheid is precies waar deze vraag om draait. Kan er een nieuwe laag klikfelsplaten overheen, zonder dat de opbouw dat gewicht moet gaan dragen? Het antwoord hangt af van wat er nu ligt, hoe de dakconstructie is opgebouwd, en wat er met de goot en de randen gebeurt.
Bij een gewoon woonhuis met een pannendak is er meestal een stevige kapconstructie met panlatten, een dakbeschot en een flinke overspanning die voor extra gewicht is berekend. Bij een stacaravan met opbouw is dat bijna nooit het geval. De opbouw staat op een chassis of een lichte houtskeletconstructie die van het begin af aan is uitgevoerd op minimaal gewicht. Elke kilo die u toevoegt, telt hier zwaarder mee dan bij een woonhuis, en dat geldt zowel voor de gevel als voor het dak. Waar bij nieuwbouw op een stacaravan met opbouw dit gewicht al in het ontwerp wordt meegenomen, gaat het hier om een bestaande situatie waarbij u achteraf iets toevoegt aan een constructie die daar niet automatisch op is berekend.
Dat betekent niet dat het nooit kan. Een klikfelsplaat van 0,55 millimeter stalen plaatdikte weegt ongeveer 5 kilogram per vierkante meter. Dat is aanzienlijk lichter dan een laag nieuwe dakpannen, en in veel gevallen ook lichter dan wat er nu al ligt als het om een oudere, zwaardere golfplaat gaat. Maar het is niet niets, en de vraag of de bestaande gordels, spanten en dakbeschot dat extra gewicht kunnen dragen, is een vraag die per stacaravan opnieuw beantwoord moet worden. Bij een lichte polyester of pvc-damwandplaat op een dunne houtconstructie kan het verschil tussen wat er nu ligt en wat er straks ligt net de doorslag geven, in positieve of negatieve zin.
Het uitgangspunt bij overhouden op een bestaand dak is dat de oude bekleding blijft liggen en dient als onderlaag. Dat werkt goed als die onderlaag vlak genoeg is en niet meer beweegt. Bij golfplaten is dat een aandachtspunt: de golfslag moet worden opgevangen met een regelwerk van houten latten, zodat er een vlak vlak ontstaat waarop de klikfelsplaten met hun fels van 35 millimeter goed kunnen aansluiten. Dat regelwerk telt ook mee in het totale gewicht, al is het meestal een beperkte toevoeging.
Een voorbeeld uit de praktijk: een stacaravan met een houten opbouw en een golfplatendak van vezelcement of kunststof, waar de eigenaar een strakke, onderhoudsarme afwerking wilde zonder het hele dak open te breken. In zo'n geval wordt eerst gecontroleerd of de bestaande platen nog vlak liggen en niet doorgezakt zijn. Is dat het geval, dan komt er een lattenwerk overheen dat de oneffenheden opvangt, en op dat lattenwerk worden de klikfelsplaten met schroeven op hout bevestigd. De felsplaten zelf worden vervolgens blind met klemmen onder de fels vastgezet, zodat er geen doorboringen in het zichtvlak zitten die kunnen gaan lekken.
Bij een dak van stalen damwandplaten ligt dat weer anders. Daar kan de nieuwe plaat soms direct op de bestaande golfslag worden bevestigd met zelfborende schroeven, zonder tussenlaag, als de golfslag van de oude en nieuwe plaat goed op elkaar aansluiten. Dat scheelt gewicht en werk, maar vraagt wel dat er vooraf goed wordt gekeken naar de maatvoering, want een verkeerde aansluiting tussen twee verschillende profielen levert juist een dak op dat slechter afwatert dan voorheen.
Elke laag die u toevoegt, verhoogt het dak. Bij een woonhuis is dat vaak een kwestie van centimeters die weinig verschil maken. Bij een stacaravan met opbouw, waar de goothoogte al krap kan zijn ten opzichte van de erfafscheiding of de buren, telt elke centimeter net iets zwaarder. Een regelwerk van vier centimeter plus de plaatdikte kan de dakrand net zo veel hoger maken dat de bestaande windveren, daktrim of aansluiting op de gevelbeplating niet meer passen zonder aanpassing.
De goot verdient apart aandacht. Bij een dak dat wordt opgehoogd, verschuift het aansluitpunt van de dakrand op de bestaande goot. Soms kan de oude goot blijven zitten en wordt alleen de daktrim aangepast. In andere gevallen moet de goot een stukje worden verzet of vervangen om de nieuwe overstek goed te laten aansluiten. Dat is een detail dat op tekening moet worden uitgezocht voordat er een plaat wordt gelegd, niet iets wat je tijdens de uitvoering even oplost.
Bij een stacaravan met een lage dakhelling is er nog een tweede punt: klikfelsplaten kunnen vanaf een helling van zes graden worden toegepast, maar als de ophoging door het regelwerk de helling verandert, verandert ook de afwatering. Dat moet passen bij het bestaande ontwerp van de opbouw, anders loopt water ergens anders naartoe dan waar de bestaande goot op is berekend.
Er zijn situaties waarin overhouden gewoon niet kan, hoe aantrekkelijk het ook lijkt om het bestaande dak intact te laten. Als de bestaande golfplaten al doorbuigen, gescheurd zijn of duidelijk sporen van vochtschade in het onderliggende hout laten zien, is de onderlaag niet geschikt om iets op te bevestigen. Dan is eerst herstel of vervanging van de onderconstructie nodig, en is de vraag over overhouden feitelijk niet meer aan de orde totdat dat is opgelost.
Ook als de opbouw is uitgevoerd met een zeer lichte, dunne dakconstructie die vanaf de bouw al op het randje van de belasting zit, kan een extra laag met regelwerk te veel worden, ook al is de plaat zelf licht. In dat geval is het verstandiger om te kiezen voor volledige vervanging van de oude bekleding in plaats van een tweede laag, zodat het totale gewicht op het dak juist afneemt in plaats van toeneemt. Dat onderwerp, het dak vervangen bij een stacaravan met opbouw, is een andere afweging dan waar deze pagina over gaat.
Een derde situatie waarin overhouden niet werkt, is wanneer de bestaande golfplaat asbesthoudend is. Daar geldt een heel ander traject van veilige verwijdering, en dat is nooit iets om onder een nieuwe laag te verstoppen.
Voor deze specifieke situatie loopt het traject meestal in een vaste volgorde. Eerst wordt de bestaande dakconstructie beoordeeld: het type plaat, de staat van het onderliggende hout of de gordels, en de belasting die de opbouw al draagt. Daarna wordt op tekening bekeken hoeveel het dak gaat ophogen, wat dat betekent voor de goot en de aansluitingen op de gevel, en of een regelwerk nodig is of dat directe bevestiging kan. Pas als dat helder is, worden de klikfelsplaten op maat gewalst, op de millimeter passend bij de betreffende opbouw, en aangevoerd voor montage.
Wilt u weten of uw dak geschikt is om over te houden, dan is de eerste stap een foto en een korte beschrijving van wat er nu op het dak ligt: het materiaal, de golfslag, de staat van de ondergrond en de huidige goothoogte. Op basis daarvan kunnen wij meedenken over de opbouw van het nieuwe dak, de aansluiting op de goot en of overhouden in uw situatie verstandig is. Dat meedenken op tekening kost u niets, en u weet dan waar u aan toe bent voordat er iets wordt besteld.