Klikzink
Een kapschuur met een asbesthoudend golfplatendak vormt een ander traject dan de vervanging van een dak op een woonhuis. Niet omdat het materiaal daaronder anders werkt, maar omdat de weg ertussen strak vastligt en omdat het gebouw zelf een paar dingen anders vraagt dan een verwarmde, geïsoleerde ruimte. Wie een offerte wil voor felsplaten op een kapschuur, doet er goed aan eerst te weten in welke volgorde het werk moet lopen en waar bij dit type gebouw de aandacht naar moet.
Asbest verwijderen is gebonden aan regels die niets met het nieuwe dak te maken hebben. Een asbestinventarisatie wijst uit met welk type asbest u te maken heeft en welk saneringsbedrijf het werk mag uitvoeren. Pas na de sanering, de eindcontrole en het vrijgavebewijs is het perceel weer vrij voor regulier bouwverkeer en regulier werk. Dat vrijgavebewijs is het punt waarop wij als leverancier pas kunnen plannen: niet eerder, en niet omdat wij dat willen, maar omdat er tot dat moment geen toegang is tot een dak dat nog als besmet geldt. Een aannemer die alvast gordingen wil nazien of een dakdekker die al materiaal op de kavel wil neerzetten, loopt tegen dezelfde grens aan.
Wat in de tussentijd wel kan, is de plaat bestellen. Omdat felsplaten op maat gewalst worden, op de millimeter, kunt u de maatvoering al vastleggen zodra de gordingafstanden en de dakvorm bekend zijn, ook als de sanering nog loopt. Dat scheelt wachttijd aan de achterkant van het traject: het dak wordt na de sanering niet vertraagd door een levertijd die net begint te lopen, maar door een levertijd die al een deel van de saneringsperiode heeft overlapt.
Bij een woonhuis liggen gordingen doorgaans dicht op elkaar en is er vaak een onderconstructie die weinig doorbuigt. Een kapschuur is meestal juist ontworpen om met zo weinig mogelijk materiaal een grote, vrije overspanning te overkappen: minder gordingen, grotere tussenafstanden, een lichte stalen of houten spantconstructie. Dat is precies waarom een kapschuur zo bruikbaar is als opslag, stalling of werkruimte, maar het betekent voor het dakpakket dat de plaat een grotere vrije veldlengte moet overbruggen dan bij een woonhuis het geval is. Bij de vervanging van het asbestdak is dit het moment om de gordingmaat opnieuw te meten in plaats van aan te nemen dat de oude afstand ook voor het nieuwe materiaal geschikt is. Golfplaat en felsplaten hebben een andere sterkte en een andere manier van bevestigen, en een oude gordingafstand die voor asbestgolfplaten volstond, is niet automatisch de juiste afstand voor felsplaten met klemmen onder de fels.
Het grootste verschil tussen een kapschuur en een woonhuis zit niet in de gording, maar in wat er onder het dak gebeurt. Een kapschuur wordt in de meeste gevallen niet verwarmd en niet geïsoleerd. Er hangt geen dampremmende laag, er is geen binnenklimaat dat het dakvlak van onderaf opwarmt, en de lucht onder het dak volgt grotendeels de buitentemperatuur. Dat is de reden waarom condens bij dit gebouw de vraag is die het meest om een antwoord vraagt, meer nog dan bij een geïsoleerde schuur of een woonhuis.
Staal koelt 's nachts sneller af dan de lucht ertussen, en zodra de onderzijde van de plaat kouder wordt dan het dauwpunt van de lucht daaronder, slaat vocht neer tegen de binnenkant van de plaat. Bij een opgeslagen partij hooi, een werkplaats met gereedschap dat kan roesten, of dieren die onder het dak staan, is dat een reëel probleem, ook al lekt het dak nergens. Het gaat hier niet om een gebrek aan het materiaal, maar om een eigenschap van onverwarmde, ongeïsoleerde ruimtes in het algemeen: elk metalen dak zonder isolatie condenseert onder de juiste weersomstandigheden.
De gangbare oplossing bij een ongeïsoleerde kapschuur is een condensfolie of een dampopen onderdak tussen de gording en de plaat, dat het condenswater opvangt en laat verdampen zonder dat het op de opgeslagen inhoud drupt. Dat is een andere ingreep dan volledige isolatie: er komt geen dampremmende laag en geen isolatiepakket bij, alleen een laag die het vocht beheersbaar maakt. Bij een kapschuur die alleen droge, ongevoelige goederen herbergt, zoals bouwmaterialen of landbouwmachines die tegen wat vocht kunnen, wordt deze folie soms weggelaten. Bij een kapschuur met dieren, met hooi of met apparatuur is dat een risico dat de moeite van het voorkomen waard is.
Bij een woonhuis is de aannemer meestal de enige partij op het dak: sanering en herbedekking vallen dikwijls samen in één bouwstroom, met één opzichter die de volgorde bewaakt. Bij een agrarische of bedrijfsmatige kapschuur zijn dat vaak twee gescheiden opdrachten met twee gescheiden partijen, en soms ligt er tijd tussen de sanering en de start van het nieuwe dak omdat de eigenaar eerst een vergunning voor de nieuwe dakbedekking regelt of omdat de financiering van het nieuwe dak apart loopt van de saneringssubsidie. Die tussenperiode is het moment om de maatvoering definitief te maken en de plaat te bestellen, zodat er geen tweede wachttijd ontstaat na de eerste.
Ook de toegang tot het dak verschilt. Een kapschuur staat vaak vrij in het veld of naast een erf, met ruimte om materiaal en een hoogwerker aan te voeren, maar ook met minder mogelijkheden om steigers tegen een gevel te zetten zoals bij een woonhuis. Bij de aanvoer van platen tot 8000 mm is het daarom van belang om vooraf te weten hoe het terrein bereikbaar is voor een vrachtwagen met lange lading, zeker als de saneringswerkzaamheden het terrein tijdelijk hebben afgesloten voor ander verkeer.
Als de asbestplaten nog in goede staat zijn en er geen directe aanleiding is om ze te verwijderen, zoals verwering, beschadiging of een verbouwing die dat vereist, is vervanging niet vanzelfsprekend de eerste stap. Asbest dat intact en onbeschadigd is, hoeft niet per direct te verdwijnen; de sanering wordt vaak in gang gezet door een concrete reden, zoals een lekkage, een nieuwe bestemming van het gebouw of een verkoop waarbij dit een voorwaarde is. Zonder die aanleiding is het waarschijnlijk verstandiger om eerst de staat van de bestaande platen te laten beoordelen dan om de vervanging te plannen.
Het is ook niet de aangewezen route wanneer de kapschuur op korte termijn een andere bestemming krijgt die het huidige dakontwerp overbodig maakt, bijvoorbeeld sloop voor een nieuwe schuur met een andere overspanning. In dat geval is het zinvoller om de sanering en de nieuwbouw in één traject te laten samenvallen dan om nu een dakpakket te kiezen dat over een jaar weer verdwijnt.
Als de asbestinventarisatie en de saneringsplanning al lopen, kunt u ons de gordingafstanden en de dakvorm van de kapschuur doorgeven, dan denken wij mee over de maatvoering en de conditie waarin de plaat op maat wordt gewalst. Dat kosteloze meedenken op tekening kan al starten voordat het vrijgavebewijs er is, zodat het nieuwe dak zonder extra wachttijd kan beginnen zodra de schuur weer vrij is voor bouwverkeer.