Klikzink
Een schilddak op een stacaravan met opbouw is qua vorm het lastigste dak dat we op dit soort gebouwen tegenkomen. Waar een zadeldak twee vlakken heeft en één nok, heeft een schilddak vier vlakken die allemaal naar elkaar toelopen, met vier hoekkepers waar die vlakken samenkomen. Elk van die kepers is een snijlijn waar de felsplaten op maat moeten aansluiten, en daar zit het meeste werk en het meeste risico op een dak dat na een paar jaar toch ergens gaat lekken.
Bij een zadeldak legt u de banen simpelweg evenwijdig aan de nok, van de goot omhoog, en bent u aan één kant klaar als de plaat de nok raakt. Bij een schilddak met vier vlakken loopt elk vlak taps toe naar de top of naar een keper. Dat betekent dat de platen aan de bovenkant smaller worden, of dat u ze op de kepers onder een hoek moet afzagen. Omdat felsplaten op maat gewalst worden, van 450 tot 8000 millimeter op de millimeter nauwkeurig, kunnen we voor elk vlak apart de juiste lengte en waar nodig een schuine kopsnede meeleveren. Dat scheelt op de bouwplaats veel handwerk en dus veel kans op een verkeerde snede.
In de praktijk werken we het dak vlak voor vlak uit vanaf de goot. Voor elk vlak wordt eerst opgemeten hoe breed het is bij de goot en hoe smal het wordt bij de keper, zodat we weten of de standaard werkende breedte van 475 millimeter netjes past of dat er een aangepaste breedte nodig is om precies op de keper uit te komen. Bij een klein schilddak, zoals op de meeste stacaravans met opbouw, is dat vaak een kwestie van twee tot vier banen per vlak. Hoe minder banen, hoe minder felsnaden, en hoe minder kans op een detail dat mis kan gaan.
De hoekkeper is de plek waar twee dakvlakken onder een schuine hoek op elkaar aansluiten. Hier lopen de felsplaten van beide vlakken naar elkaar toe en moeten ze waterdicht op elkaar aansluiten zonder dat er een zichtbare naad ontstaat waar water in kan trekken. Dat vraagt om een kepermal die voor elk vlak apart wordt gemaakt, en om platen die op de juiste hoek zijn afgezaagd voordat ze de bouwplaats bereiken.
We zien in de praktijk dat dit precies de plek is waar het misgaat als de platen op de bouwplaats zelf worden aangepast. Een haakse zaagsnede op een plaat die eigenlik onder 35 of 40 graden moet aansluiten, laat een kier open die je met kit probeert te dichten. Kit is geen felswerk en houdt het meestal een paar jaar, waarna het toch weer gaat druppelen op zolder of in de opbouw. Onze voorkeur gaat daarom uit naar het vooraf op tekening doorrekenen van de kepers, zodat de platen op maat en op hoek klaarliggen en op het dak alleen nog vastgeklikt en vastgeklemd moeten worden.
De top van het schilddak, waar alle vier de vlakken samenkomen, is het vierde aandachtspunt. Daar is meestal een klein afdekstuk nodig dat over de laatste felsnaden heen valt. Bij een stacaravan met opbouw is die top vaak dicht bij een schoorpijp, ventilatiekap of antenne, wat betekent dat het afdekstuk soms om een doorvoer heen gevormd moet worden. Dat werken we het liefst mee op tekening uit, voordat er iets gewalst wordt.
Naast de kepers zijn er bij een schilddak vier gootlijnen in plaats van twee. Aan elke gootlijn moet de felsplaat netjes aansluiten op de bestaande of nieuwe goot, met een druiplijst die het water zonder capillaire werking naar de goot afvoert. Bij een opbouw op een stacaravan is de overstek vaak beperkt, soms nog maar een paar centimeter, omdat de opbouw destijds strak op de bestaande caravan is gebouwd. Een te korte overstek is een van de dingen die we vaak tegenkomen: het water komt dan langs de gevel naar beneden in plaats van in de goot, met vlekken op de gevelbekleding als gevolg. Waar de overstek te kort is, adviseren we soms een iets bredere druiplijst te monteren zodat het water toch verder van de gevel af valt.
De hoeken van het boeideel, waar twee gootlijnen samenkomen onder de laagste punt van de hoekkeper, zijn een tweede plek waar we vaak zien dat het naderhand toch lekt. Een boeideel dat in twee losse stukken op de hoek is gezet, met een naad die niet is afgedekt, trekt op termijn vocht aan. Een enkel gevormd hoekstuk, vooraf op maat gemaakt, is hier de stevigere oplossing.
Bij dit type gebouw is er meestal al een dak aanwezig, vaak van gegolfd staal of van kunststof platen, dat niet wordt afgebroken maar wordt beklad met een nieuwe huid. Dat is voor een stacaravan met opbouw een logische keuze, omdat de constructie vaak licht is uitgevoerd en niet berekend is op extra gewicht. Felsplaten van 0,55 millimeter dik wegen ongeveer 5 kilogram per vierkante meter, wat betekent dat de bestaande dakconstructie in de meeste gevallen niet extra belast wordt zoals bij dakpannen wel het geval zou zijn.
Om op een bestaand golfplaten- of kunststofdak te kunnen bevestigen, is meestal een raamwerk van houten of stalen regels nodig waarop de felsplaten met klemmen onder de fels worden vastgezet. Bij een houten ondergrond gebeurt dat met schroeven, bij een stalen ondergrond met zelfborende schroeven. Zo blijft de oude dakhuid gewoon zitten als onderlaag, en komt er een nieuwe, blind bevestigde laag zonder zichtbare schroeven overheen. Bij een schilddak betekent dit dat het regelwerk op elk van de vier vlakken apart moet worden uitgezet, met bijzondere aandacht voor de kepers, waar de regels ook onder een hoek op elkaar moeten aansluiten.
Als het bestaande dak van staal of kunststof al vervormd of doorgezakt is, heeft het geen zin om daar een nieuwe huid overheen te zetten. Een felsplaat legt de ondergrond niet recht, die volgt de vorm die eronder ligt. In dat geval is eerst herstel of vervanging van het regelwerk nodig, en soms is het dan verstandiger om het hele dak te vervangen in plaats van te bekleden. Ook als de opbouw dermate laag is dat er bij de kepers en de top nauwelijks ruimte overblijft voor een goede aansluiting van de felsplaten en het afdekstuk, is het de moeite waard om dat vooraf op tekening te bekijken voordat er materiaal gewalst wordt.
Meet de vier dakvlakken op, of laat dat doen, met de lengte van elke keper en de plek van doorvoeren bij de top. Stuur die maten naar ons op, dan denken we op tekening mee over de baanindeling, de kepersneden en de aansluiting op de goot, zonder dat daar kosten aan verbonden zijn. Zo weet u voordat er iets gewalst wordt hoe de platen op uw schilddak gaan liggen en waar de aandacht naartoe moet.