Klikzink
Een schilddak heeft geen platte kanten waarop u zomaar door kunt lopen met een baanindeling. Er zijn vier vlakken die allemaal naar elkaar toe hellen, en op elke hoek daartussen ligt een kepers waar de platen op maat gesneden en aangesloten moeten worden. Bij een chalet is dat niet anders dan bij een ander gebouw met een schilddak, maar er komen twee dingen bij die specifiek voor dit type bouw gelden: de draagconstructie is licht, en er is bijna altijd een overstek dat verder uitsteekt dan bij een regulier woonhuis. Wie dat niet meeneemt in de voorbereiding, komt op het dak zelf voor verrassingen te staan.
Bij een zadeldak legt u de banen van de goot naar de nok en bent u in feite twee keer bezig: één keer voor elk dakvlak. Bij een schilddak zijn dat er vier, en die vier vlakken hebben allemaal hun eigen randen. Aan de onderkant loopt de goot, aan de zijkanten de hoekkepers, en boven bij de nok komt alles samen. Dat betekent dat elke plaat op maat gemaakt moet worden voor de plek waar hij ligt: geen enkele baan op een schilddak is over de volle lengte identiek aan de baan ernaast, omdat de kepers onder een hoek lopen en de plaat dus schuin afgekort moet worden. Bij een chalet met een compact grondplan lijkt dat aanvankelijk een kleine klus, maar de hoeveelheid snijwerk staat niet in verhouding tot de oppervlakte. Een dakvlak van een paar vierkante meter kan toch tien of meer platen met een schuine kant vragen, afhankelijk van de dakhelling en de plaatbreedte die u kiest.
Wij leveren de felsplaten op maat, op de millimeter, van 450 tot 8000 millimeter lengte. Dat betekent dat de schuine aansluitingen bij de kepers al in de fabriek meegenomen kunnen worden als de maten van tevoren goed zijn opgemeten. Dat scheelt zaagwerk op het dak zelf, wat bij een hellend schilddak niet altijd comfortabel werken is. Toch blijft er altijd een deel van de aanpassing over die pas op de bouwplaats gedaan kan worden, omdat kleine maatverschillen in de houten onderconstructie van een chalet nu eenmaal voorkomen. Een chalet is vaak in het werk opgetrokken, niet in een fabriek met machinale precisie, en die tolerantie moet iemand op het dak zelf opvangen.
De vier hoekkepers van een schilddak zijn de plekken waar het meeste vakmanschap nodig is. Hier komen twee dakvlakken samen onder een hoek die niet negentig graden is, en de felsplaten moeten daar waterdicht op elkaar aansluiten zonder dat de fels, die haaks opstaat en 35 millimeter hoog is, in de weg gaat zitten. Bij een recht dakvlak is de fels overal even hoog en loopt hij netjes door. Bij een keper moet de plaat op de kepers worden ingekort en afgewerkt met een keperprofiel of een dubbele omzetting, en dat is precisiewerk dat je niet aan de onderkant van een ladder kunt beoordelen.
Bij een chalet met een klein dakoppervlak lijkt het verleidelijk om de hoekkepers als een klein detail te zien, maar in de praktijk bepalen precies deze vier lijnen of het dak er verzorgd uitziet en of het droog blijft. Een hoekkeper die net iets te ruim is uitgevoerd, is op zichzelf niet meteen een lek, maar wordt op termijn wel een plek waar vuil, blad en sneeuw blijven liggen. Bij een chalet dat vaak in een tuin of op een recreatiepark staat, tussen bomen, is dat een reëel punt om bij het ontwerp al over te hebben nagedacht.
Wat een chalet vaak onderscheidt van een gewoon woonhuis is het overstek: het dakvlak steekt verder uit dan de gevel, soms flink, om regenwater van de houten wanden af te houden of om een veranda of buitenruimte te overkappen. Dat overstek is onderdeel van hetzelfde dakvlak en dus onderdeel van dezelfde felsbaan. Dat betekent dat de baan langer wordt dan u op het eerste gezicht zou denken als u alleen naar de gevelbreedte kijkt, en dat de plaat op die volle lengte, van nok tot ver voorbij de gevellijn, in één stuk moet doorlopen om een goede aansluiting te houden.
Omdat felsplaten leverbaar zijn tot 8000 millimeter, is dat voor de meeste chalets geen technisch probleem. Waar het wel misgaat, is bij de ondersteuning van dat overstek. Een overstek wordt gedragen door lichte houten balken of gordingen die niet altijd berekend zijn op extra gewicht. Felsplaten wegen ongeveer 5 kilo per vierkante meter, wat op zichzelf weinig is, maar bij een overstek dat al aan de rand van zijn draagvermogen zit, telt elke kilo. Bij een chalet met een beperkte draagconstructie is het daarom zinvol om vooraf te laten kijken of de bestaande balken het overstek kunnen dragen zonder doorbuiging, vooral als er ook nog een dakgoot, sneeuwbelasting of een zonnescherm aan hangt.
De meeste chalets zijn opgebouwd uit hout, en felsplaten worden op een houten ondergrond met schroeven bevestigd, verwerkt onder de fels zodat er aan de bovenkant niets te zien is. Dat werkt goed zolang de onderconstructie stabiel is en niet te veel beweegt. Houten dakconstructies werken echter mee met de temperatuur en de vochtigheid, meer dan een stalen frame. Bij een groot, vlak dakvlak is dat te overzien, maar bij vier kleinere vlakken met kepers ertussen kan een beetje beweging in het hout op de ene plek een net iets andere maatvoering geven dan op de andere plek. Wie de platen exact gelijk aflevert zonder rekening te houden met kleine afwijkingen in het bouwwerk zelf, loopt het risico dat de kepers niet precies aansluiten.
Ook het beperkte draagvermogen van een chalet werkt door in de keuze van de rest van het dakpakket. Een schilddak met vier vlakken en overstekken vraagt om regelmatige inspectie op de plekken waar water zich kan verzamelen, met name bij de kepers en de gootaansluiting onder het overstek. Dat is geen reden om voor een ander materiaal te kiezen, maar wel een reden om bij de uitvoering wat langer stil te staan bij die details dan bij een simpel zadeldak.
Als u een chalet met een schilddak laat bedekken of vervangen, is het verstandig om eerst een tekening te laten maken waarop de vier dakvlakken, de kepers en het overstek precies staan aangegeven. Wij denken daar kosteloos in mee en leveren de platen op maat aan, afgestemd op de exacte lengtes die uw dak vraagt, inclusief het overstek. Zo blijft het snijwerk op het dak zelf tot een minimum beperkt en weet u vooraf waar de aansluitingen komen te liggen.