Klikzink
U krijgt de opdracht, u meet de kap op en dan begint het gepuzzel: wat moet er wanneer liggen, en waar loopt u vast als u dat niet op tijd regelt. Deze pagina gaat daarover, niet over het dak zelf maar over de bouwplaats en de planning eromheen. Wat het dak moet kunnen tegen ammoniak en stof, en wanneer riet of pannen een beter idee zijn, leest u op onze andere pagina's. Hier gaat het om wat u als aannemer moet weten voordat u een leverdatum in de agenda zet.
Felsplaten worden op maat gewalst, op de millimeter, in banen tot 8000 mm. Dat is voor een paardenstal meestal een voordeel: veel stallen hebben een eenvoudige, lange kapvorm zonder de kilkepers en dakkapellen van een woonhuis, dus u kunt vaak met één baan van goot tot nok werken. Geen overlap, geen dwarsnaad die later een aandachtspunt wordt. Maar dat werkt alleen als de opname klopt. Meet de sporenafstand op minstens drie plekken langs de kap, niet alleen bij de voorgevel. Stallen worden vaak in fases gebouwd of later verlengd, en dan wijkt de kapconstructie soms een paar centimeter af van de tekening. Als u die afwijking niet meeneemt in de bestelling, krijgt u platen die net niet passen, en dat merkt u pas als de eerste baan op het dak ligt.
Bespreek ook vooraf welke kant de nok op moet en waar de dakdoorvoeren komen, bijvoorbeeld voor een ventilatiekoker of een lichtstraat boven de box. Een fout in de volgorde van bestellen kost u geen geld bij de plaat zelf, maar wel dagen wachttijd omdat de vervangende baan opnieuw gewalst moet worden.
Op de dag dat de platen komen, moet de onderconstructie af zijn: panlatten of dakbeschot op de juiste maat, damp- en waterkerende laag gemonteerd als die in het bestek staat, en de gootconstructie gereed om op aan te sluiten. Bij een paardenstal is er vaak weinig tot geen overstek aan de achterzijde, omdat daar de mestopslag of een aanbouw tegenaan staat. Controleer dat vóór de levering: als de goot pas na de platen gemonteerd wordt, werkt u van boven naar onderen in de verkeerde volgorde en moet u de eerste rijen weer optillen.
De klemmen waarmee de platen blind bevestigd worden, horen bij de bestelling en moeten op de bouw liggen vóór de eerste plaat gelegd wordt, niet ergens halverwege de week aangevoerd. Op een houten dakbeschot gebruikt u schroeven, op een stalen gordingconstructie zelfborende schroeven; dat is meestal al in de bestelling verwerkt, maar controleer het op de pakbon voordat de vrachtwagen wegrijdt. Een paardenstal heeft vaak een lichte staalconstructie met gordingen in plaats van houten spanten, zeker bij recentere nieuwbouw. Dat verandert het bevestigingsmateriaal, en als dat niet klopt staat uw ploeg op het dak te wachten op de juiste schroeven.
De meeste vertraging bij een paardenstal ontstaat niet bij het dak, maar rond het dak. Drie situaties komen steeds terug. De eerste is de gebruiksfase: bij een bestaande stal staan de paarden er nog in tijdens de werkzaamheden. Dat betekent dat u niet zomaar de hele dagplanning kunt vullen met dakwerk boven de boxen; er moet ruimte zijn om paarden 's ochtends naar buiten te laten en 's avonds weer binnen, en dat bepaalt wanneer u wel en niet met een hijskraan of een stelling boven de boxen mag werken. Bespreek deze volgorde vooraf met de eigenaar, niet op de ochtend zelf.
De tweede vertraging zit in het weer. Felsplaten zijn koud vouwbaar tot -15 graden, dus daar loopt u in de winter niet snel tegenaan, maar wind is bij een lang, open dak zoals bij een stal wel een factor: bij een baan van acht meter lengte heeft een windvlaag meer grip dan bij een korte plaat, en dat maakt het hanteren op de kap lastiger. Plan grote banen bij voorkeur op een windstille dag, en houd daar in uw week een marge voor in plaats van een vaste datum.
De derde vertraging is de ammoniak- en stofbelasting van de bestaande situatie. Bij renovatie van een stal die al jaren in gebruik is, zit er vaak een laag stof en mestdamp op de binnenzijde van het dak en op de gordingen. Als de onderconstructie daardoor is aangetast, moet u eerst herstellen voordat u het nieuwe dak erop legt, en dat is een controle die u vóór de start moet doen, niet als de platen al besteld zijn. Loopt die controle pas tijdens de sloop, dan schuift uw hele planning een week op.
Een punt dat bij een paardenstal zwaarder telt dan bij een woonhuis: condensvorming aan de binnenzijde van het dak. In een woning is een zwetend dak vooral een schadevraag voor de bewoner. Boven paarden is het ook een gezondheidsvraag, voor de dieren en voor wie erin werkt. Ammoniak uit mest en urine trekt omhoog, mengt met de waterdamp die vrijkomt door de dieren zelf, en als die damp condenseert tegen een koud dakoppervlak, druipt dat mengsel terug naar beneden. Dat is geen gootprobleem dat u met een randje kunt oplossen; dat vraagt om voldoende ventilatie onder het dakvlak en, afhankelijk van het ontwerp, een dampopen opbouw die vocht laat ontsnappen in plaats van het vast te houden.
Als aannemer betekent dit dat u de ventilatieopeningen in de nok en de gevel niet als sluitstuk behandelt, maar als onderdeel van de planning vanaf het begin. Regel de nokventilatie mee met de dakbedekker, niet los ervan, en controleer of de doorvoeren voor stalventilatoren al bekend zijn voordat de platen gewalst worden. Een gat achteraf in een felsplaat prikken is geen optie die u wilt overwegen.
Wilt u een reële levertijd, geef dan de opname met de afwijkingen erin door, samen met de gewenste kleur en het type onderconstructie. Wij denken op tekening mee zonder dat dit u iets kost, en dat voorkomt dat u een tweede bestelling moet plaatsen omdat er ergens een maat niet klopte. Neem contact met ons op met de tekening en de gewenste planning, dan bekijken we samen wat er nodig is om zonder oponthoud te bouwen.