Klikzink
Wie ons belt over een dak op een paardenstal, wil meestal snel een bedrag per vierkante meter horen. Dat begrijpen we, maar bij een paardenstal is die vraag lastiger te beantwoorden dan bij een schuur of loods. Niet omdat we het antwoord verborgen willen houden, maar omdat een paardenstal een gebouw is waar het klimaat onder het dak net zo belangrijk is als de plaat erop. En dat klimaat kost geld, in de goede of de verkeerde richting.
Bij een opslagloods telt vooral de oppervlakte en de lengte van de banen. Bij een paardenstal komt daar een heel ander verhaal bij: wat er onder het dak gebeurt met vocht, ammoniak en stof. Een stal met tien boxen produceert continu waterdamp uit urine en ademhaling van de dieren, en die damp moet weg kunnen. Doet hij dat niet, dan condenseert hij tegen de onderkant van de plaat en druipt hij terug naar beneden, op het strooisel, op het hooi, op de dieren. Dat is geen kwestie van comfort zoals bij een kantoor of een woning. Het is een gezondheidskwestie voor de paarden en voor iedereen die in de stal werkt. Een dak dat op papier goedkoop is maar geen ventilatieruimte of dampopen opbouw heeft, is bij een paardenstal vaak duurder dan het lijkt, omdat de gevolgen zich pas na de bouw laten zien.
Een paardenstal heeft een eigen microklimaat: fijn stof van stro en voer, en ammoniak uit de mest die zich aan het metaal kan hechten. Dat vraagt om een coating die dit verdraagt zonder dat de kleur binnen een paar jaar dof wordt of de plaat gaat putten. Onze platen hebben een organische coating van 50 micrometer op verzinkt staal, met zink aan beide zijden van de plaat. Dat is geen garantie dat er nooit iets gebeurt, dat durven we niet te beloven, maar het is wel de reden waarom we bij stallen vaker naar dit soort coatings kijken dan naar een dunne laklaag. Wie alleen op de laagste prijs per strekkende meter plaat let, vergelijkt dan platen die niet voor dezelfde belasting gemaakt zijn. Dat verschil zie je niet in de eerste offerte, wel na een paar jaar boven een mestput.
Bij een gewone schuur telt de dakplaat als belangrijkste kostenpost. Bij een paardenstal is de opbouw eronder minstens zo bepalend voor de uiteindelijke rekening. Nokventilatie, open gevelroosters, de juiste dakhelling voor luchtafvoer: dat zijn posten die niet op het etiket van de felsplaat staan, maar wel op de factuur van de aannemer. Onze platen zijn te leveren vanaf een dakhelling van zes graden, en dat maakt bij bestaande stallen soms net het verschil tussen een dak vervangen zonder de constructie aan te passen, of een duurdere ingreep in de spanten. Een architect die dit vooraf doorrekent, bespaart de eigenaar vaak meer dan de plaatkeuze zelf oplevert.
Stel een stal met acht boxen, een zadelkamer en een overkapte wasplaats, in totaal ongeveer 300 vierkante meter dak. Op papier lijkt dit een rekensom van oppervlakte keer plaatprijs. In de praktijk bepalen drie dingen het grootste deel van de rekening: de lengte van de banen, want hoe minder overlappen en aansluitingen, hoe minder lekrisico en arbeidsuren, de noodzaak van extra ventilatievoorzieningen door de dieren die er al staan, en de staat van de bestaande gordingen als het om een dakvervanging gaat in plaats van nieuwbouw. Twee stallen met exact dezelfde oppervlakte kunnen daardoor een heel andere begroting krijgen, puur omdat de één een goed geventileerde nieuwbouw is en de ander een oude stal waar het dak al jaren niet goed heeft kunnen ademen.
Veel paardenstallen zijn ooit gebouwd met een lichte houten spantconstructie, gedimensioneerd op het gewicht van de oorspronkelijke bedekking. Onze felsplaten wegen ongeveer 5 kilo per vierkante meter, wat in de praktijk vaak lichter is dan bijvoorbeeld pannen of oude golfplaten met een dikke laag mos en vuil erop. Dat kan gunstig uitpakken voor de kostenpost constructie, omdat verzwaring van de spanten dan niet nodig is. Maar dat is geen vaste regel: bij een stal waar de gordingen al verzakt of verrot zijn door jarenlange vochtproblemen, moet dat hout of staal alsnog vervangen worden, los van het gewicht van de nieuwe plaat. Die inspectie hoort voorafgaand aan elke prijsopgave te gebeuren, niet achteraf als de rekening al binnen is.
We zeggen liever eerlijk wanneer iets niet past dan dat we een plaat verkopen die niet bij de situatie hoort. Bij een heel kleine schuilstal van een paar boxen, waar de investering in maatwerk plaatlengtes zich niet terugbetaalt tegenover een standaardoplossing, kan een eenvoudiger dakpakket voordeliger zijn. Ook als de onderliggende constructie zo slecht is dat vervanging van de hele kapconstructie toch al nodig is, loont het om dat eerst op orde te brengen voordat er over de dakbedekking gesproken wordt. Wij denken liever mee op tekening, wat niets kost, dan dat we een plaat verkopen aan een dak dat eerst iets anders nodig heeft.
Het aantal vierkante meters, de plaatlengte op maat tot 8000 millimeter, de kleurkeuze uit Nordic Night Black, Slate Grey of Metallic Dark Silver, de bevestiging met klemmen onder de fels zonder zichtbare schroeven, en de eventuele meerkosten voor extra ventilatievoorzieningen: dat zijn de bouwstenen waaruit de uiteindelijke prijs voor felsplaten op een paardenstal is opgebouwd. Geen van die posten staat los van de andere. Een langere plaat zonder overlap kan duurder per strekkende meter zijn, maar bespaart arbeid en verkleint het risico op lekkages boven de boxen. Een goedkopere coating kan de aanschaf drukken, maar is in een stal met veel ammoniak eerder aan vervanging toe.
Wilt u weten wat een dak met felsplaten voor uw specifieke stal betekent, dan helpt het om vooraf een paar dingen op een rij te hebben: het aantal vierkante meters, de huidige staat van de dakconstructie, en de manier waarop de stal nu geventileerd wordt. Met die gegevens kunnen wij op tekening meedenken over de opbouw en de plaatlengte, zonder dat dat u iets kost. Zo krijgt u een prijs die aansluit op uw stal, in plaats van een vierkantemeterprijs die voor elk gebouw hetzelfde zou zijn.