Klikzink
Een aannemer die vraagt wat felsplaten kosten, krijgt zelden een getal dat ergens op slaat zonder dat hij eerst een aantal dingen vertelt over het gebouw. Dat is niet omdat we het niet willen zeggen, maar omdat een vierkantemeterprijs voor felsplaten op zichzelf weinig betekent. Twee daken met dezelfde oppervlakte kunnen in kosten flink uiteenlopen, en dat verschil zit zelden in de plaat zelf.
We zetten hier de posten neer die de rekening werkelijk bepalen. Wat dat per gebouwtype concreet betekent, staat uitgewerkt op de pagina's over vakantiewoningen; hier gaat het om het algemene beeld.
De felsplaat zelf, een stalen baan met een fels van 35 millimeter en een werkende breedte van 475 millimeter, is qua materiaalkosten relatief voorspelbaar. Het staal is verzinkt volgens Sendzimir met een coating van 50 micrometer, leverbaar in drie kleuren, en de plaat weegt ongeveer 5 kilo per vierkante meter. Dat gewicht en die dikte liggen vast; daar verandert weinig aan, welk gebouw er ook onder zit.
Wat wel varieert is de lengte waarin u de platen laat walsen. Klikzink levert op maat, van 450 tot 8000 millimeter, op de millimeter nauwkeurig. Een dakvlak van 6 meter lang kan in één baan, zonder overlap. Dat scheelt in arbeid en in het aantal kwetsbare naden, maar het betekent ook dat u voor elk project opnieuw de juiste lengtes moet bepalen. Een standaardprijs per vierkante meter houdt daar geen rekening mee: hij gaat uit van een gemiddelde plaatlengte die op uw dak misschien niet klopt.
Waar de rekening echt uit elkaar loopt, is de ondergrond en de staat waarin die verkeert. Felsplaten worden blind bevestigd met klemmen onder de fels, zodat er geen schroeven zichtbaar zijn. Op een houten dakbeschot gaat dat met schroeven in de klemmen, op een stalen ondergrond met zelfborende schroeven. Beide zijn op zichzelf geen dure bewerkingen, maar de voorbereiding ervoor kan dat wel zijn.
Een nieuwbouwdak met een vlak, recht beschot is voor de dakdekker een ander karwei dan een bestaand dak waar oude bedekking eraf moet, of waar het beschot plaatselijk is verrot en vervangen moet worden. Die voorbereiding staat los van de felsplaat, maar hij staat wel op de rekening, en hij is de reden dat twee daken van gelijke oppervlakte in kosten kunnen verschillen zonder dat er iets anders aan de plaat zelf is.
Hetzelfde geldt voor een dak waar oude dakpannen op blijven liggen en de felsplaten daar overheen komen, met een nieuwe regelconstructie ertussen. Dat is een andere opbouw dan een dak dat volledig kaal wordt gemaakt, en dat verschil zie je niet terug in een prijs per vierkante meter voor de plaat, wel in de uiteindelijke rekening.
Een rechthoekig dakvlak zonder onderbrekingen is voor felsplaten een eenvoudige klus: lange, aaneengesloten banen, weinig aansluitingen, weinig maatwerk. Zet er een dakkapel, een schoorsteen, een lichtkoepel of een knik in het dakvlak bij, en het aantal aansluitingen groeit. Elke aansluiting is met de hand gemaakt, vergt een eigen oplossing in loodwerk of felswerk, en kost tijd die niet in een gemiddelde vierkantemeterprijs is verwerkt.
Dit speelt sterker bij felsplaten dan bij bijvoorbeeld dakpannen, omdat de kracht van het systeem net in die lange, doorlopende baan zit. Een dak met veel doorbrekingen profiteert minder van die eigenschap en vraagt verhoudingsgewijs meer arbeid per vierkante meter dan een dak zonder onderbrekingen. Bij een eenvoudig zadeldak op een schuur is dat verschil klein; bij een dak met meerdere kappen, hoeken en opgaande delen kan het aardig oplopen.
Ook een gevel in felsplaten, verticaal of horizontaal aangebracht, telt in dit opzicht anders dan een dakvlak. De platen zijn vanaf een dakhelling van zes graden toepasbaar, en op een gevel zonder helling gelden weer andere aansluitingsdetails dan op een schuin dakvlak. Dat is geen kostenpost die u vooraf met een vaste toeslag kunt inschatten; het hangt af van de architectuur van het gebouw.
Als twee offertes voor felsplaten in prijs per vierkante meter uiteenlopen, ligt dat zelden aan het materiaal. Het zit in de plaatlengte die is aangehouden, in de hoeveelheid voorbereidend werk aan de ondergrond, in het aantal aansluitingen en in de toegankelijkheid van het dak voor de mensen die het moeten leggen. Een dak dat alleen met een kraan of steiger te bereiken is, kost meer arbeidstijd dan een dak dat vanaf de grond of met een eenvoudige ladder te bewerken is, en dat verschil staat niet op de verpakking van de plaat.
Daarom heeft een kale vierkantemeterprijs voor felsplaten weinig waarde zonder de rest van het verhaal. Een aannemer die twee offertes vergelijkt, doet er beter aan te vragen wat er in die prijs is meegenomen: de plaatlengtes, de bevestigingsmethode, de voorbereiding van de ondergrond en het aantal details. Zonder die informatie vergelijkt hij mogelijk twee heel verschillende pakketten die toevallig in dezelfde eenheid zijn uitgedrukt.
De posten die we hier noemen, gelden voor elk gebouw waar felsplaten op komen, van een schuur tot een kantoorpand. Hoe zwaar elke post meetelt, verschilt wel per situatie. Bij een vakantiewoning speelt bijvoorbeeld mee dat het dak vaak leeg staat tijdens de werkzaamheden, of dat er sprake is van sanering voor het nieuwe dak erop kan, of dat isolatie in één moeite wordt meegenomen. Die specifieke afwegingen voor een recreatiewoning staan uitgewerkt op de pagina's daarover; hier ging het om het algemene beeld dat voor elk gebouw als uitgangspunt dient.
Wilt u weten wat een felsplatendak voor uw project betekent, dan helpt het om vooraf een paar dingen scherp te hebben: de exacte maten van de dakvlakken, de staat van de bestaande ondergrond of het type nieuwbouwbeschot, en het aantal doorbrekingen zoals schoorstenen of dakkapellen. Met die gegevens kunnen wij op tekening meedenken over de plaatlengtes en de aansluitingen, zonder dat dat u iets kost. Dat geeft een beter beeld van de werkelijke kosten dan een prijs per vierkante meter ooit kan geven.