Klikzink
Bij een zwembadoverkapping gaat de discussie over dakbedekking eigenlijk niet over het uiterlijk of de prijs per vierkante meter. Die spelen wel een rol, maar de kern van de afweging tussen felsplaten en bitumen ligt binnen: in de warme, vochtige, chloorhoudende lucht die tegen de onderkant van het dak drukt. Wat daar gebeurt, bepaalt welk materiaal aan de buitenkant standhoudt.
Een zwembadhal produceert voortdurend waterdamp. Die damp wil naar buiten, en de kortste weg is omhoog, door het dak. Onderweg neemt hij chloordeeltjes mee. Op de plek waar die warme, vochtige lucht een koud oppervlak tegenkomt, condenseert hij. Bij een zwembadoverkapping is dat meestal de onderkant van de dakplaat, precies op de plek waar u het niet wilt: tussen het dakbeschot, de isolatie en de buitenste laag. Een dakbedekking die daar niet tegen kan, gaat van binnenuit kapot, ongeacht hoe goed hij er vanaf de parkeerplaats uitziet.
Bij een zwembad is de dampremmer aan de binnenzijde van het dakpakket het onderdeel dat het werk doet. Die moet de vochtige binnenlucht tegenhouden voordat hij de isolatie en de constructie bereikt. Zowel onder felsplaten als onder bitumen ligt idealiter een goed uitgevoerde, luchtdichte dampremmende laag, met aandacht voor de aansluitingen bij doorvoeren, lichtkoepels en dakranden. Een lek van een paar centimeter bij een leidingdoorvoer is bij een gewoon gebouw een detail; bij een zwembadoverkapping is het de plek waar het dakpakket vanbinnen gaat rotten. Dit geldt voor beide materialen, en het is de reden waarom veel schade aan zwembaddaken niet ontstaat door het dakmateriaal zelf, maar door een dampremmer die op één plek is doorboord of niet goed is aangesloten.
Daarnaast is ventilatie boven de dampremmer, in de spouw of onder de buitenste laag, vaak net zo belangrijk als de dampremmer zelf. Een dak dat helemaal luchtdicht is opgebouwd zonder enige afvoer van de damp die er toch doorheen komt, spaart het probleem alleen op. Bij zowel bitumen als felsplaten hoort een doordachte ventilatie bij het ontwerp, niet als extra maar als onderdeel van de basis.
Bitumen dakbedekking wordt bij zwembaden veel toegepast, en dat heeft een logische reden: het is een naadloos, aaneengesloten vlak. Bij platte of licht hellende daken, wat bij zwembadoverkappingen vaak het geval is, sluit bitumen goed aan op de bouwkundige praktijk van dakranden, opstanden en doorvoeren. Detaillering rond een lichtkoepel of een luchtbehandelingskast is met bitumen relatief eenvoudig, en dat telt bij een gebouw waar het dak vol staat met techniek.
De andere kant van bitumen is de levensduur en het onderhoud. Bitumen daken vragen periodieke inspectie en op termijn onderhoud of vervanging van de toplaag, zeker op plekken waar de UV-belasting en de dakhelling meespelen. Bij een zwembadoverkapping komt daar de chloorbelasting bovenop. Chloorhoudende damp die via kleine lekken of via de dakrand de bitumen laag aantast, is een bekend beeld bij oudere zwembaden: een dak dat er van de grond af nog wel uitziet, maar bij inspectie op het dak zelf al lokaal is aangetast of doorgezakt.
Felsplaten van verzinkt staal met een coating van vijftig micrometer zijn een gesloten, hellend vlak zonder zichtbare bevestiging, met de fels van vijfendertig millimeter als enige onderbreking. Vanaf de begane grond, of vanaf het zwembadterras aan de buitenzijde, geeft dat een rustig, strak beeld: geen naden, geen bitumen bekleding die op sommige plekken bol staat of waar de granulaatlaag ongelijk is verweerd. Voor een zwembadoverkapping die middenin een woonwijk of een recreatiepark staat, waar mensen dagelijks tegen het dak aankijken vanaf de tuin of het terras, is dat verschil goed te zien.
Onder de plaat zelf is felsstaal minder gevoelig voor de directe chemische aantasting waar bitumen wel gevoelig voor is, mits de coating intact blijft en het staal correct verzinkt en gecoat is. Maar de plaat lost het ventilatie- en dampprobleem niet op; die opgave ligt, zoals gezegd, bij de dampremmer en de spouwventilatie eronder. Felsplaten hebben daar geen streepje voor: een fout in de dampremmer onder felsplaten geeft precies dezelfde schade als onder bitumen, alleen misschien iets later merkbaar omdat het staal zelf de vochtdruk beter verdraagt dan de aansluitingen.
De echte afweging tussen deze twee materialen bij een zwembadoverkapping draait om wat u liever heeft: een lange levensduur met minder onderhoud, of een systeem dat plaatselijk eenvoudig te herstellen is als er ergens toch een lek ontstaat.
Bitumen is, juist door de manier waarop het verwerkt wordt, plaatselijk goed te repareren. Een beschadigde plek kan worden opengesneden en opnieuw dichtgelast of gekit, zonder dat de rest van het dak wordt aangeraakt. Bij een zwembadoverkapping met veel dakdoorvoeren voor ventilatiekanalen, waarbij storingen aan de installatie vaker aanleiding geven om het dak te betreden, is dat een praktisch voordeel. Een technicus die drie keer per jaar bij de luchtbehandelingskast op het dak moet zijn, veroorzaakt op een bitumen dak minder blijvende schade dan op sommige andere materialen, en een eventuele beschadiging is lokaal te verhelpen.
Felsplaten zijn qua materiaal duurzamer in de zin dat het staal zelf, bij correcte verwerking, lang meegaat zonder dat er onderhoud aan de toplaag nodig is zoals bij bitumen. Maar een beschadiging, bijvoorbeeld door verkeerd gebruikt gereedschap tijdens onderhoud aan installaties op het dak, is niet met een kwastje te verhelpen. Bij felsplaten betekent herstel meestal het vervangen van een deel van de baan, van fels tot fels. Voor een zwembadoverkapping waar het dak weinig wordt belopen en de aansluitingen bij de oplevering goed zijn uitgevoerd, is dat geen bezwaar. Voor een dak dat vol staat met techniek die regelmatig onderhoud nodig heeft, is het iets om vooraf in de detaillering rekening mee te houden, bijvoorbeeld door loopvlakken of bordessen te plaatsen zodat er niet direct over de felsplaten gelopen wordt.
Bij een bestaand zwembad met een complex plat dak, vol lichtkoepels, doorvoeren en opstanden, en met een dakhelling die voor felsplaten eigenlijk te vlak is, blijft bitumen vaak de logische keuze. Ook wanneer het budget vooral naar de vervanging van de dampremmer en de ventilatie moet gaan, en de toplaag zelf minder prioriteit heeft, is bitumen met zijn lagere aanschafkosten en eenvoudige reparatiemogelijkheid soms verstandiger dan investeren in een nieuw felsdak boven op een oud probleem in de dampremmende laag.
Bij een zwembadoverkapping met voldoende dakhelling, waar het aanzicht vanaf het terras of vanuit de omgeving meespeelt, en waar de dampremmer en ventilatie sowieso vernieuwd worden, is het moment om voor felsplaten te kiezen. De investering in een goede dampremmende laag is dan hetzelfde voor beide materialen; het verschil zit in wat er bovenop komt.
Als u een zwembadoverkapping heeft waarbij zich vochtplekken, condens of een muffe lucht in de dakconstructie voordoen, ligt de oorzaak vrijwel altijd bij de dampremmer of de ventilatie, niet bij de keuze tussen felsplaten en bitumen op zichzelf. Wij denken op basis van een tekening of een schets van de bestaande dakopbouw kosteloos mee over wat er nodig is om het buitenblad goed te laten functioneren, inclusief de maatvoering van de felsplaten op de millimeter.