Klikzink
Bij een zwembadoverkapping krijgen wij vaak eerst de vraag of de constructie het gewicht van een nieuw dak wel kan dragen. Dat is een terechte vraag, maar bij dit gebouwtype is het niet de vraag die de doorslag geeft. Het gewicht van felsplaten valt reken. Wat lastiger te vangen is, en wat bij een zwembadoverkapping de eigenlijke opgave vormt, is de warme, vochtige en chloorhoudende lucht die aan de binnenzijde tegen het dakvlak drukt. Daar gaat deze pagina over.
Een dak van felsplaten weegt ongeveer 5 kilo per vierkante meter, staal en coating samen. Dat is licht vergeleken met dakpannen of een dikke bitumen opbouw. Voor de meeste bestaande constructies van een zwembadoverkapping is dit gewicht op zichzelf geen probleem, ook niet als er onder de felsplaten nog een isolatiepakket en een dampremmende laag komen. Die extra lagen tellen wel mee in het totaalgewicht, en bij het vervangen van een dak is het de opbouw als geheel die een constructeur beoordeelt, niet de felsplaat alleen. Bij nieuwbouw wordt de constructie meteen op deze opbouw berekend, dat is een ander verhaal dan dit hier.
De draagkracht van de bestaande spanten, gordingen en kolommen is dus wel een aandachtspunt, maar geen bijzonder aandachtspunt voor een zwembadoverkapping. Een lichte overkapping met een open stalen spantconstructie, zoals je vaak bij recreatiebedrijven en publieke zwembaden ziet, heeft in de regel voldoende marge om een lichte stalen dakbedekking te dragen. Bij twijfel laten wij dit narekenen door een constructeur, en dat geldt voor ieder gebouw met felsplaten. Wat bij een zwembadoverkapping wel afwijkt van een loods of een woning, is wat er aan de binnenzijde van dat dak gebeurt.
In een zwembadhal staat de lucht permanent onder druk van warmte, vocht en chloor. Het wateroppervlak verdampt continu, de temperatuur ligt hoger dan in een gewone hal, en er hangt chloorgas in de lucht dat zich aan vocht bindt. Die lucht wil naar buiten, en de kortste weg naar buiten is omhoog, door het dak. Bij een gewone bedrijfshal of een woning is de dampdruk van binnen naar buiten meestal beperkt. Bij een zwembadoverkapping is die dampdruk het hele jaar door hoog, en dat is precies waar het bij dit gebouwtype op aankomt.
Als die vochtige, chloorhoudende lucht ongehinderd het dakpakket bereikt, condenseert de damp zodra hij een koud oppervlak tegenkomt. Dat koude oppervlak is meestal de onderzijde van de stalen felsplaat zelf, zeker in het stookseizoen. Condens die zich daar verzamelt, druipt terug in de isolatie, maakt die isolatie natter en dus minder isolerend, en tast op termijn de staalconstructie aan de binnenzijde aan. Dat proces is traag en onopvallend, tot het moment dat er vlekken op het plafond ontstaan of dat de isolatie zichtbaar zakt. Wij hebben overkappingen gezien waar dit binnen een paar jaar al merkbaar was, terwijl de buitenkant van het dak nog volledig in orde leek.
Om die condensatie te voorkomen, moet er aan de binnenzijde van het dakpakket een dampremmende laag komen die de vochtige binnenlucht buiten het isolatiepakket houdt. Bij een zwembadoverkapping is die laag zwaarder belast dan bij vrijwel elk ander gebouwtype, en de uitvoering ervan verdraagt geen kieren, geen onafgeplakte naden en geen doorvoeren zonder aandacht. Elke schroefgat, elke leidingdoorvoer en elke aansluiting op een gevel of dakrand is een plek waar vocht een weg naar binnen kan vinden als de dampremmer daar niet goed op aansluit.
Dit is iets anders dan bij een loods of een agrarische schuur, waar een dampremmer meestal een standaardonderdeel is dat weinig discussie oplevert. Bij een zwembadoverkapping bepaalt de kwaliteit van die laag, en van de aansluitingen daarvan, in belangrijke mate of het dakpakket over jaren nog droog en intact is. Wij leveren de felsplaten voor het buitenblad, maar de dampremmer en de aansluitdetails daarvan zijn het domein van de dakdekker en de bouwkundig adviseur, en dat is precies waar bij dit gebouwtype de aandacht naar toe moet.
Een dampremmer alleen is niet voldoende. Ook met de beste dampremmer ontsnapt er altijd een beetje vocht, en dat vocht moet een weg naar buiten kunnen vinden voordat het zich in het dakpakket verzamelt. Daarom is ventilatie bij een zwembadoverkapping geen bijkomstigheid maar een noodzakelijk onderdeel van het ontwerp. Dat kan via mechanische ventilatie van de zwembadhal zelf, die de binnenlucht op vochtigheid en temperatuur regelt, en het kan via een geventileerde spouw in het dakpakket, die eventueel doorgedrongen vocht weer kan afvoeren.
Bij overkappingen die wij hebben gezien waar dit niet goed was afgestemd, ontstond het probleem niet direct na de bouw, maar na een paar seizoenen, wanneer de eerste kleine gebreken in de dampremmer of de ventilatie zich begonnen op te stapelen. Dat maakt dit onderdeel van het ontwerp minder zichtbaar dan de keuze van het dakmateriaal, maar niet minder belangrijk.
De felsplaat zelf speelt in dit vochtvraagstuk een beperkte maar niet onbelangrijke rol. Het materiaal is Sendzimir verzinkt staal met een organische coating, blind bevestigd onder de fels, zonder doorlopende schroefgaten in het zichtvlak. Dat betekent minder doorvoerpunten in het buitenblad waar vocht van buiten naar binnen kan trekken, wat helpt om het dakpakket droog te houden vanaf de buitenkant. Maar dat verandert niets aan de opgave die van binnenuit komt. Een felsplaat is een prima buitenblad boven een zwembad, mits de dampremmer en de ventilatie aan de binnenzijde op orde zijn. Zonder die twee is geen enkel dakmateriaal, hoe goed ook, een garantie tegen vochtproblemen.
Dit is dan ook precies waarom wij bij een zwembadoverkapping altijd vragen naar de opbouw van het hele pakket, en niet alleen naar de vorm en de kleur van het dak. Een architect of aannemer die een zwembadoverkapping voorbereidt, doet er goed aan om de dampremmer en de ventilatie vroeg in het proces bij de bouwkundig adviseur neer te leggen, liefst voordat de keuze voor het buitenmateriaal definitief wordt gemaakt.
Niet elke zwembadoverkapping heeft evenveel te maken met dit vraagstuk. Een openluchtbad met een overkapping die alleen bij regen dienst doet, en waar de lucht onder het dak grotendeels de buitenlucht blijft, heeft veel minder te maken met opgesloten vochtige lucht dan een verwarmde, gesloten zwembadhal. Ook een overkapping die goed geventileerd is opgezet, met voldoende open verbinding tussen binnen- en buitenlucht, kent minder risico dan een volledig gesloten hal. In die situaties is het gewicht van het dak, en de simpele vraag of de constructie dat draagt, weer wel het belangrijkste punt, en is de vochthuishouding een kleinere zorg dan bij een verwarmd binnenbad.
Als u een zwembadoverkapping voorbereidt of vervangt, raden wij aan om eerst helder te krijgen hoe de hal geventileerd wordt en hoe de dampremmer in het bestaande of nieuwe dakpakket is uitgevoerd, voordat de keuze voor het dakmateriaal wordt vastgelegd. Wij denken op tekening mee over de opbouw van het dakvlak zelf en leveren de felsplaten op maat aan, van 450 tot 8000 millimeter op de millimeter nauwkeurig. Voor de dampremmer en de ventilatie verwijzen wij u door naar een bouwkundig adviseur of installateur die deze berekening voor uw specifieke hal kan maken. Neem contact met ons op om uw situatie te bespreken.