Klikzink
Bij een opbouw op een stacaravan komt de vraag felsplaten of EPDM eigenlijk pas op de tweede plaats. De eerste vraag is welke helling het dak heeft, want die helling bepaalt of u nog kunt kiezen of dat de keuze al voor u gemaakt is.
Felsplaten hebben een ondergrens. Vanaf zes graden dakhelling kunnen ze water goed genoeg afvoeren langs de opstaande fels; daaronder loopt u het risico dat water bij wind en tegendruk toch onder de naad komt. EPDM heeft die ondergrens niet. De rubberfolie is waterdicht als één doorlopend vlak, zonder naden die druk moeten weerstaan, en werkt daarom ook op een dak dat vrijwel vlak is. Bij een opbouw met een lessenaarsdak van tien graden of meer, of een zadeldak met duidelijke schuine vlakken, is de keuze dus vrij: dan gaat het om andere argumenten. Bij een plat dak of een dak met een helling van een paar graden, veelal het geval bij oudere stacaravans met een platte opbouw of een uitbouw aan de achterzijde, valt EPDM eigenlijk vanzelf als enige optie over.
Het gaat bij dit gebouwtype niet om een nieuw dak, maar om een nieuwe huid over een bestaand dak van staal of kunststof. Die ondergrond is meestal niet berekend op veel extra gewicht. EPDM is licht: de folie zelf weegt weinig, maar wordt vaak los gelegd met ballast of mechanisch bevestigd, en bij toepassing op een bestaande, wat zachtere plaat is dat meestal geen probleem. Felsplaten wegen ongeveer 5 kilo per vierkante meter, wat op een stacaravan met een opbouw van beperkte afmetingen zelden een probleem is voor de constructie, maar de platen moeten wel liggen op een ondergrond die de klemmen onder de fels kan dragen zonder dat het dakvlak gaat golven. Bij een dak dat al enige jaren meebuigt met temperatuur en wind, is dat een reëel punt om vooraf te controleren, niet achteraf te ontdekken.
Een voorbeeld uit de praktijk: een opbouw met een licht hellend dak van geprofileerd staal, ooit gemonteerd op een lichte houten regel. Bij een helling van acht graden kunnen felsplaten er in principe op, maar de regel moet dan wel recht en stevig genoeg zijn om de klemmen te laten pakken. Bij een helling van drie graden op datzelfde dak is die discussie niet meer relevant: dan is EPDM de enige praktische route, ongeacht hoe de ondergrond erbij ligt, omdat felsplaten daar simpelweg niet genoeg afwatering krijgen.
Als de helling van de opbouw wel voldoende is, verschuift de afweging naar wat u aan het dak wilt overhouden. Felsplaten zijn stalen banen met een fels van 35 millimeter, blind bevestigd onder klemmen, zodat er geen schroeven of naden in het zicht komen. Ze zijn er in drie matte kleuren en hebben een coating die tegen weersinvloeden bestand is. Het resultaat is een dakvlak met een duidelijke lijnenstructuur, van nok naar goot, wat bij een opbouw met een herkenbare kapvorm vaak beter aansluit bij het aanzicht van de rest van de stacaravan of het park.
EPDM geeft een ander beeld: een vlak, egaal oppervlak zonder lijnen, wat bij een plat of nagenoeg plat dak juist rust geeft en optisch niet opvalt vanaf de grond. Bij een opbouw waar het dak nauwelijks zichtbaar is, telt dat aanzicht weinig; bij een opbouw op een zichtbare heuvel of aan een doorgaand pad op het park, waar mensen wel omhoog kijken, kan het verschil in aanzien wel een rol spelen in de keuze.
Beide materialen vragen op een stacaravan met opbouw weinig omkijken, maar de kwetsbare punten liggen anders. Bij EPDM zijn dat de lijmnaden, de randafwerking bij dakranden en de doorvoeren voor bijvoorbeeld een ventilatiekanaal of schoorsteen; als daar ooit een naad loskomt, is dat de plek waar een lek ontstaat. Bij felsplaten zit de aandacht vooral bij de aansluitingen op muurwerk, de nokafwerking en de doorvoeren, waar plaatwerk om een obstakel heen gevouwen of aangesloten moet worden. Geen van beide is onderhoudsvrij te noemen, maar de aard van het risico verschilt: EPDM kan op één punt beschadigd raken zonder dat de rest van het vlak meedoet, terwijl bij felsplaten de fels zelf zelden het probleem is en de randdetails de plekken zijn om in het oog te houden.
Bij een stacaravan die op een vaste plek staat en niet meer verplaatst wordt, telt de levensduur van het materiaal net wat harder dan bij een tijdelijke opstelling. Stalen felsplaten met een organische coating gaan in de regel lang mee zonder dat de kleur zichtbaar verandert; EPDM verweert ook goed, maar de folie kan na lange tijd in de zon wel wat stugger worden, vooral bij doorlopende blootstelling zonder enige schaduw. Op een dak dat bijna vlak ligt en dus continu zon vangt, is dat een detail om mee te nemen, ook al is het zelden de doorslaggevende factor.
Er zijn opbouwen waar de helling net op de grens ligt, rond de zes tot acht graden, en waar in theorie beide materialen kunnen. In die gevallen weegt vaak de vorm van het dak het zwaarst. Een dak met veel losse vlakken, hoeken en doorvoeren is met EPDM sneller waterdicht te maken, omdat de folie zich om vormen heen laat vouwen zonder dat er per hoek een aparte plaatoplossing nodig is. Een dak met lange, rechte vlakken zonder veel obstakels leent zich beter voor felsplaten, waar de platen op maat en tot op de millimeter geleverd worden en in één lange baan van goot tot nok kunnen liggen zonder tussennaad.
Ons advies begint dan ook niet bij het materiaal, maar bij een blik op de tekening of een meting op het dak zelf. Geeft u ons de hellingshoek en de vorm van het dakvlak door, dan kunnen wij aangeven welke van de twee hier past en waar de aandacht bij de uitvoering moet liggen. Dat meedenken op tekening kost niets.