Felsplaten op stacaravan opbouw tussen bomen

Een stacaravan met opbouw op een plek tussen de bomen heeft een ander dak dan diezelfde opbouw op een open kavel. Niet omdat het materiaal anders zou moeten zijn, maar omdat het dak nooit droog aan de beurt komt. Wij krijgen deze vraag vaak van eigenaren die net een offerte hebben laten maken voor een nieuwe dakbedekking en zich afvragen of de standaardoplossing wel klopt voor hun plek. Het antwoord is: het materiaal verandert niet, maar een paar keuzes in de opbouw en de aansluitdetails wel.

Het eerste dat opvalt bij een dak tussen de bomen is dat het langer nat blijft dan een vergelijkbaar dak in de zon. Blad houdt vocht vast, takken houden wind tegen die het dak anders snel zou drogen, en de schaduw zorgt ervoor dat de zon er weinig aan kan doen. Op een dakvlak dat naar het noorden ligt, komt daar nog bij dat er in de winter soms weken geen directe zon op valt. Dat zie je terug in de vorm van mos, vooral in de hoeken en langs de goot waar water het langzaamst wegloopt. Bij bitumen of pannen is dat een reden tot zorg, omdat mos vocht vasthoudt tegen het materiaal aan en de onderlaag op termijn kan aantasten. Bij een stalen felsplaat ligt dat anders. Mos hecht zich niet aan het staal zelf; het zit los op de coating en spoelt met regen grotendeels weg zodra de bladeren en takken niet meer alles tegenhouden. Wij zeggen er wel bij: op een schaduwrijke plek verdwijnt het nooit helemaal, en wie een brandschoon dak wil zien, zal af en toe moeten schrobben of laten schrobben. Wie daar geen behoefte aan heeft, kan het gewoon laten zitten; het beschadigt de plaat niet.

Blad in de goot is een praktischer probleem dan mos op het vlak, en het is een probleem dat niets te maken heeft met het type dakbedekking. Een gierend dichtgeslibde goot loopt over, en dat water zoekt een weg langs de gevel of onder de dakrand naar binnen. Bij een opbouw met felsplaten is de aansluiting op de goot een detail dat we standaard meenemen in de tekening: de druiplijst en de overlap met de goot worden zo uitgevoerd dat een tijdelijke opstopping niet direct tot een lekkage bij de gevelaansluiting leidt. Dat is geen garantie dat een verstopte goot geen schade geeft; het is een manier om de kans daarop te verkleinen. Wie onder bomen woont, doet er goed aan de goot twee keer per jaar leeg te maken, in het najaar en in het voorjaar. Dat advies verandert niet door de keuze van het dakmateriaal; het geldt voor elk dak onder bladverliezende bomen.

De vraag die bij deze opbouwen vaak op tafel komt, is een andere: er ligt al een dak van golfplaat staal of van kunststof, en de eigenaar wil daar een nieuwe huid overheen zonder de constructie zwaarder te maken dan nodig. Dat is precies waar de felsplaat zich onderscheidt van bijvoorbeeld nieuwe dakpannen of een dikkere kunststof laag. Een vierkante meter felsplaat weegt ongeveer vijf kilo. Op een opbouw die oorspronkelijk is berekend op een lichte golfplaat, is dat vaak het verschil tussen een dak dat zonder aanpassing van de sporen kan worden bekleed en een dak waarvoor eerst de constructie moet worden nagerekend. Bij bomen in de directe omgeving is dat extra relevant, omdat takken en soms hele takken met regelmaat op het dak vallen. Een lichte constructie die toch al aan de grens zit van zijn draagvermogen, heeft minder reserve om een tak op te vangen zonder schade. Een dak dat met felsplaten is bekleed zonder gewicht toe te voegen aan de bestaande onderconstructie, houdt die reserve intact.

Dat gewicht speelt ook een rol bij de bevestiging. Onder de bomen staat een opbouw meestal iets beschermder tegen de volle windbelasting die een open kavel wel kent, maar dat wil niet zeggen dat windbelasting er geen rol speelt: windvlagen die door een bomenrij worden gestuwd, kunnen lokaal juist toenemen in kracht voordat ze het dak raken. De platen worden blind bevestigd met klemmen onder de fels, zodat er geen schroefgaten in het vlak zitten waar water of vuil zich kan verzamelen. Op een bestaand dak van staal draaien we de klemmen vast met zelfborende schroeven in de onderconstructie; bij een houten onderconstructie gebeurt dat met gewone schroeven. Welke van de twee van toepassing is, hangt af van wat er al ligt, en dat bekijken we altijd eerst op de tekening of ter plaatse voordat we een maat voorstellen.

Een ander punt dat bij een plek tussen de bomen meespeelt, is de uitzetting van het materiaal bij temperatuurwisselingen. Onder een dicht bladerdak blijft de temperatuur van het dakvlak overdag vaak lager dan op een dak in de volle zon, simpelweg omdat de zonnestraling wordt onderbroken. Dat betekent minder uitzetting over de dag, wat op zichzelf geen nadeel is voor een felsplaat: het materiaal zet sowieso ongeveer half zoveel uit als zink en is daarop ontworpen. Waar het wel toe doet, is bij een dak dat aan één kant in de zon staat en aan de andere kant in de schaduw van een boom valt. Dat plaatselijke temperatuurverschil over één dakvlak is iets waar we bij de maatvoering van de banen rekening mee houden, vooral bij langere vlakken. De platen worden op maat gewalst tot op de millimeter, en bij een dakvlak met een scherpe overgang tussen zon en schaduw kiezen we soms voor een andere onderverdeling van de banen dan bij een vlak dat overal gelijk belicht wordt.

Er is ook een situatie waarin de omgeving tussen de bomen geen enkel verschil maakt voor de keuze van het materiaal of de uitvoering. Als het dakvlak een normale helling heeft, de goot bereikbaar is voor onderhoud en er geen zware takken direct over het dak hangen, is de aanpak identiek aan die op een open plek. Wij zien eigenaren soms extra voorzieningen aanvragen, zoals een dikkere coating of een steilere plaatsing van de banen, uit voorzorg voor de bomen, terwijl de standaarduitvoering daar al op berekend is. Dat is geld dat niet nodig is. Het is beter om te kijken naar de concrete situatie: hoeveel blad valt er, hoe dicht staat de boom bij het dak, en hoe vaak kan de eigenaar bij de goot.

Wie een dak tussen de bomen wil laten bekleden, kan het beste een foto van de plek en een schets of tekening van het bestaande dak naar ons opsturen. Wij kijken dan mee naar de bomen, de hellingshoek en de bestaande constructie, en geven aan waar de standaarduitvoering volstaat en waar een detail extra aandacht verdient. Meedenken op tekening kost niets, en het geeft u vooraf een duidelijk beeld van wat wel en niet verandert door de plek waar de opbouw staat.