Klikzink
Een plat dak is bij ons gezegd een dak met een lichte helling, meestal ergens tussen de zes en tien graden. Boven een paardenstal komt die helling er vaak niet omdat de architect dat mooi vond, maar omdat de kapconstructie laag moet blijven, of omdat er een aansluiting is op een lagere aanbouw zoals een zadelkamer of een wasplaats. Bij zes graden zit u op de ondergrens van wat wij voor felsplaten aanhouden. Dat is geen bezwaar op zichzelf, maar het verandert wel wat er van de uitvoering verwacht mag worden. Bij een steil dak van dertig graden loopt water snel weg en vergeeft de constructie een minder strakke naad. Bij zes graden staat water langer op het dakvlak, en moet elke naad, elke overlap en elke doorvoer het zonder hulp van de zwaartekracht doen.
Bij een paardenstal komt daar een gezondheidsvraag bovenop die bij een schuur met machines of hooi niet speelt. Onder het dakvlak hangt een lucht met ammoniak, vocht uit adem en mest, en fijn stof van stro en voer. Die lucht trekt omhoog, condenseert tegen een koude plaat en druppelt terug naar beneden op de dieren en het strooisel. Bij een woonhuis noemen wij dat een comfortprobleem, een beetje tochtige koude plek op zolder. Bij een paardenstal is het een luchtwegenprobleem voor het paard. Daarom is het dakpakket boven een paardenstal nooit alleen een kwestie van dicht en droog van boven; het gaat net zo goed om wat er van onderaf tegen de plaat komt en waar dat vocht heen moet.
Felsplaten leggen wij in banen in de richting van de afwatering, met de fels rechtop, haaks op de helling. Bij een paardenstal met een enkelvoudig afschot van pak weg zes tot acht graden is die keuze eenvoudig: alle banen lopen dezelfde kant op, van de hoge naar de lage rand. Ingewikkelder wordt het bij een stal met twee bouwdelen onder één plat dak, bijvoorbeeld de boxenrij en een aangebouwde berging met een net iets andere kaphoogte. Daar ontstaat een knik in het dakvlak, en op die knik moet een baanovergang komen die niet in het midden van een box mag liggen. Wij vragen daarom altijd een tekening met de boxindeling erop, niet alleen de dakopbouw, want een lekkage precies boven een paard is vervelender dan een lekkage boven het voerhok.
Bij zes graden helling raden wij af om met korte reststukken te werken die u overlapt zoals bij een steiler dak wel kan. Onze platen zijn op de millimeter leverbaar van 450 tot 8000 mm, en bij een dak met een minimale helling is het de moeite waard om de dakvlaklengte precies op te meten en de plaat in één stuk te laten walsen, zonder dwarsnaad. Elke dwarsnaad is een plek waar water even blijft staan voor het verder wegloopt, en op een steil dak merkt u dat niet, op zes graden wel.
Het dakvlak zelf is bij felsplaten zelden het probleem, de fels van 35 mm is een van de betere naaddetails die er bestaan. Waar het bij paardenstallen met een minimale helling vaak wel misgaat, is aan de randen: de overgang naar de gootlijn, de aansluiting op een muurtje, en de doorvoer voor een ventilatiekoker.
Bij de gootlijn moet de plaat op een dak met weinig afschot verder over de rand doorlopen dan bij een steil dak, omdat opstuwend water bij harde wind anders onder de rand vandaan geblazen kan worden. Wij zien dit vaak misgaan bij stallen waar de kap is aangepast na de bouw, bijvoorbeeld toen er een overkapping voor de paardentrailer tegenaan kwam en de dakrand ineens onder een luifel lag. De regel die daar voor een gewoon dak gold, gaat dan niet meer op, en de gootdetaillering moet opnieuw bekeken worden.
Bij een muurtje of opstand, bijvoorbeeld waar het dak van de stal aansluit op de hogere gevel van de zadelkamer, moet de opstand hoog genoeg zijn om bij stuwing niet te laten overlopen. Bij een normaal hellend dak is een paar centimeter marge vaak genoeg, bij zes graden hellen wij die marge liever ruimer aan, juist omdat het dakvlak lang en traag afwatert.
De derde plek waar het misgaat is de doorvoer. Een paardenstal heeft vaak meer dakdoorvoeren dan een gewone schuur: nokventilatie, een afzuigkoker boven de mestopslag, soms een schoorsteen voor een verwarmingselement in de vloer. Elke doorvoer die op een plat dak in het midden van een baan komt, is een plek waar water tijdelijk blijft staan voor het de doorvoer voorbij is. Wij plaatsen doorvoeren daarom liever in de bovenste helft van het dakvlak dan in de onderste, en nooit precies op een felsnaad.
De stalklimaatvraag speelt niet aan de buitenkant van de plaat, maar aan de binnenkant. Een paardenstal heeft, anders dan een woning, vaak geen dampdichte laag onder het dak nodig maar juist een doordachte afvoer van de vochtige, ammoniakrijke lucht die vanuit de boxen omhoogkomt. Wij leveren de felsplaat zelf zonder isolatiepakket; wat daaronder komt, spouw, isolatie, eventueel een geperforeerde onderplaat om geluid en vocht te reguleren, is aan de bouwer en hangt af van het gebruik van de stal. Waar wij wel op letten, is dat de nokventilatie of de mechanische afzuiging in het dakvlak past zonder dat u de felsrichting daarvoor moet onderbreken. Bij een dak met een minimale helling is er weinig ruimte om fouten in die planning later te herstellen zonder platen te demonteren.
Onder zes graden hellen wij niet meer aan, en dan is een felsdak niet meer de juiste keuze; daar past een dakbedekking die voor volledig platte daken is gemaakt, zoals bitumen of een kunststof dakbaan met gelaste naden. Ook als de kapconstructie zelf al doorbuigt of ongelijk ligt, bijvoorbeeld bij een oudere stal met een verzakte gording, heeft weinig zin om daar een felsdak op te leggen voordat de ondergrond gelijk is gelegd. Een felsplaat volgt de ondergrond, en op zes graden helling is er geen marge om een oneffenheid in de plaat zelf op te vangen zoals dat bij een rieten of gebogen dakvlak wel enigszins kan.
Als u een plat dak met afschot boven een paardenstal aanlegt of vervangt, is het meten van de werkelijke hellingshoek op verschillende punten van het dakvlak de eerste stap, niet de tekening die ooit gemaakt is. Neem daarna contact met ons op met de maten van het dakvlak, de plek van de boxenwanden en de geplande doorvoeren voor ventilatie. Wij kijken op basis daarvan mee naar de baanindeling en de randdetails, en dat kost u niets.